I SA/Lu 275/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego -oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia B.B. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...]grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego – uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. ,określając jego przybliżoną kwotę na 17.543,40 zł. W oparciu o powyższą decyzję organ podatkowy wydał zarządzenie zabezpieczenia z dnia 9 listopada 2005 r., a zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2005 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę skarżącej. Pismem z dnia 24 listopada 2005 r. pełnomocnik B.B., na podstawie art. 33 pkt 1 w zw. z art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz.968 ze zm., dalej również "ustawy egzekucyjnej" - wniósł zarzut nieistnienia obowiązku podlegającego zabezpieczeniu. Przed rozpatrzeniem powyższego zarzutu organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w tym zakresie, a postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego– odmówił uwzględnienia zarzutu. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu pierwszoinstancyjnego Dyrektor Izby Skarbowej uchylił rozstrzygniecie organu podatkowego I instancji i umorzył postępowanie w tym zakresie z uzasadnieniem, iż wprawdzie co do zasady, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, a w zakresie o którym mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, to w sytuacji jednak, gdy w wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, jak w sprawie niniejszej, wyrażenie stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu było zbędne. Jak wyjaśnił, wprawdzie z gramatycznej wykładni art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej taka interpretacja nie wynika, jednakże wskazuje na to celowościowa wykładnia tego przepisu, albowiem nie jest celem tego unormowania przedłużenie postępowania zabezpieczającego w sytuacji, gdy zarzuty zobowiązanego mogą zostać rozpoznane od razu przez organ egzekucyjny będący również wierzycielem, gdyż samo już wystawienie przez takiego wierzyciela zarządzenia zabezpieczenia pozwala sądzić, że wierzyciel uznaje istnienie podstawy prawnej zabezpieczonej należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik B.B. zarzucił organom egzekucyjnym naruszenie art. 6, 7, 8 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm./, art. 33, 70 § 1 i art. 212 Ordynacji podatkowej, a także art. 33 pkt 1 i art. 34 § 1 i 4 w zw. z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażono pogląd, iż po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w 2001 r. organ egzekucyjny, bez względu na to, czy jest ta sama jednostką organizacyjną co wierzyciel, czy nie, zobowiązany jest wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, dopiero po otrzymaniu ostatecznego postanowienia W sprawie stanowiska wierzyciela. Wskazano, iż wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił się de facto od rozstrzygnięcia kwestii merytorycznych podnoszonych przez stronę w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, w oparciu o dyspozycję zawartą w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 ( 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm. – stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o jakich mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Stosowanie natomiast do dyspozycji art. 166b ustawy egzekucyjnej w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio m.inn. przepisy art. 31-34. B.B. pismem z dnia 24 listopada 2005 r. /k.82 akt administracyjnych/ zgłosiła w postępowaniu zabezpieczającym, na podstawie art. 33 pkt 1 w zw. z art. 166b w/w ustawy zarzut nieistnienia obowiązku podlegającego zabezpieczeniu. Bezspornym jest, iż w przedmiotowej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot – Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego. Wprawdzie, jak słusznie wywiódł organ odwoławczy, z gramatycznej wykładni art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika wprost, że organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem powinien odstąpić od wymogu uzyskania stanowiska wierzyciela /czyli swojego własnego/ i przejść od razu do ich rozpatrzenia celem wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, na podstawie art. 34 § 4 tej ustawy, to jednakże celowościowa wykładnia tego przepisu na to wskazuje. Przypomnieć należy, iż postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy do postępowania egzekucyjnego i ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego roszczeń wierzyciela. Jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest natomiast zasada wnikliwości i szybkości zarazem postępowania i posłużenia się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jego załatwienia – art. 18 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. / Tym samym, w ocenie Sądu znowelizowanie przepisu art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, na mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 125, poz. 1368/ poprzez wprowadzenie do postępowania egzekucyjnego /zabezpieczającego/ dodatkowego etapu, tj. uzyskiwania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie do organu odwoławczego, a następnie na postanowienie organu odwoławczego skarga do sądu administracyjnego /art. 3 § 2 pkt 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ nie miało na celu przedłużanie tego postępowania, w sytuacji, gdy zarzuty zobowiązanego mogą zostać rozpoznane od razu przez organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów, na które przysługują takie same środki zaskarżenia, jak w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Dlatego też, zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że skoro wyeliminowanie z postępowania etapu uzyskiwania stanowiska wierzyciela - będącego jednocześnie organem egzekucyjnym – w zakresie zgłoszonych zarzutów, w żaden sposób nie narusza, ani nie ogranicza uprawnień strony, wręcz przyspiesza tok tego postępowania, to uznać należy, iż prowadzenie postępowania w sprawie zajęcia takiego stanowiska przez wierzyciela, będącego zarazem organem egzekucyjnym jest bezprzedmiotowe. Uznanie bezprzedmiotowości tego postępowania oznacza, że do zgłoszonych zarzutów, wskazujących na nieistnienie obowiązku, opartych na art. 33, art. 70 § 1 i art. 212 Ordynacji podatkowej, ustosunkuje się , będący wierzycielem organ egzekucyjny w postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, albowiem – w ocenie Sądu - Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie przepisów prawa w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygniecie. Z tych też względów, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.