I SA/Lu 275/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. i L. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień i październik 2002 r. - w zakresie wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać E. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. E. J. wezwany solidarnie wraz z L. J. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1639 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej po uzupełnieniu braków formalnych złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego skarżący wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż współskarżący E. J. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ponieważ ze względu na jego obecną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Osiąga jedynie dochód z emerytury w wysokości [...] zł netto. Jego żona osiąga dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł netto. Zatem ich wspólny miesięczny dochód netto wynosi [...] zł. Miesięcznie na leki wnioskodawca razem żoną wydaje około [...] zł. Ze złożonego oświadczenia wynikało, iż skarżący jedynie z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W myśl art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z tym, iż pojawiły się m.in. wątpliwości co do ilości osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynikające z zamieszkiwania współskarżących pod tym samym adresem, jak również zachodziła potrzeba sprecyzowania sytuacji finansowej, biorąc pod uwagę inne niż wydatki na leczenia koszty utrzymania wezwano wnioskodawcę do nadesłania oświadczenia wykazującego jakie i w jakiej wysokości są inne poza wydatkami na leki stałe konieczne wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wnioskodawcy jak i wspólnego gospodarstwa domowego (np. energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, ogrzewanie, telefon, wydatki na żywność), w którym skarżący zamieszkuje oraz do nadesłania oświadczenia wskazującego, czy skarżący z żoną pozostają z rodziną L. J. we wspólnym gospodarstwie domowym biorąc pod uwagę, iż pod pojęciem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego rozumieć należy przede wszystkim uczestniczenie członków rodziny w kosztach prowadzenia wspólnego gospodarstwa, a więc składanie się ich na zakup środków żywnościowych i prowadzenie tak zwanej wspólnej kuchni, wspólne pokrywanie kosztów związanych z najmem, używaniem i konserwacją mieszkania itp. Z nadesłanego oświadczenia wynika, iż miesięczne wydatki (ponoszone wspólnie z rodziną L. J., który jak wynika z akt jest synem wnioskodawcy) związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego z tytułu energii elektrycznej, opłat za telefon, KRUS, wodę, wydatków na żywność i dzieci wynoszą łącznie [...] zł. Powyższe zestawienie nie dotyczy kosztów opału ponoszonego w okresie od listopada do kwietnia w wysokości około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył również, iż pozostaje z rodziną swojego syna L. J.(w skład tej rodziny wchodzi nie pracująca żona i dwoje dzieci) we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z tym, należy przyjąć, iż we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje łącznie 6 osób, w tym 2 małoletnich dzieci. Z akt sądowych wynika, iż dochód syna wnioskodawcy z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha jest deklarowany przez niego w wysokości około [...] zł miesięcznie. Z nadesłanych kopii dokumentów wynika, iż gospodarstwa rolne syna wnioskodawcy liczy [...] ha przeliczeniowych. Natomiast zadłużenie wnioskodawcy i jego żony wobec organów podatkowych, co wynika z załączonego zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wynosi ponad [...] zł. Natomiast zadłużenie mieszkającego z nim syna wynosi ponad [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Jako, że sprawa niniejsza dotyczy należności pieniężnej w wysokości 81 944 zł koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść solidarnie obecnie mogą sprowadzać się do wpisu stosunkowego od wniesionej skargi w wysokości 1 639 zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi. Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, biorąc pod uwagę wysokość przedmiotu zaskarżenia, w tym wypadku wyniesie 3 600 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przy założeniu, iż wysokość dochodu wnioskodawcy z tytułu emerytury w wysokości 396 zł netto w znacznej części przeznaczona jest na pokrycie zakupu leków, a pozostałe koszty związane z utrzymaniem są w większości finansowane przez innych poza żoną członków wspólnego gospodarstwa domowego, jak również z tytułu posiadanego zadłużenia wobec organów podatkowych zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.