I SA/Lu 275/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-10-19
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego wiązałoby się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niego i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż nie udowodnił, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Posiada on znaczący majątek ruchomy i nieruchomy, a także uzyskuje dochody z działalności gospodarczej, co wyklucza uznanie go za osobę ubogą.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał swoje miesięczne wydatki i dochody z działalności gospodarczej, a także posiadany majątek. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego przedstawił część wymaganych dokumentów, jednak nie ujawnił w pełni swojej sytuacji finansowej, nie nadsyłając wyciągów z rachunków bankowych i lokat.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2005 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 lipca 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wymienił swoje miesięczne wydatki, w tym: spłata kredytów – [...] zł i [...] zł; woda i ścieki – [...] zł (za okres od 13 kwietnia do 3 czerwca 2011 r.); telefon – [...] zł (za okres od 1 do 31 maja 2011 r.); energia elektryczna /dom/ – [...] zł (za okres od 11 kwietnia do 9 czerwca 2011 r.); energia elektryczna /działalność/ - [...] zł (za okres od 14 marca do 10 maja 2011 r.); podatek od nieruchomości – [...] zł (za II kwartał 2011 r.); telefon firmowy – [...] zł. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, poza tym nie posiada innych nieruchomości, jak również żadnych zasobów finansowych. Oświadczył, iż z prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące od marca do maja 2011 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł, natomiast żona i syn nie osiągają żadnego dochodu – są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 września 2011 r. skarżący nadesłał jedynie część dokumentów do złożenia których został zobowiązany, tj. dokumenty dotyczące wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące lipiec i sierpień 2011 r., natomiast nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat za miesiąc lipiec 2011 r.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Pokreślić należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej.
Oceniając złożony w sprawie wniosek pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., podnieść przede wszystkim należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie strona uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Na obecnym etapie postępowania na koszty sądowe składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu sądowego od skargi oraz opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/ i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/). Koszty sądowe nie przekroczą zatem kwoty [...] zł.
W oparciu o złożone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oświadczenie skarżącego oraz nadesłane na wezwanie dokumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną.
W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, brak jest podstaw do stwierdzenia, że jej sytuacja majątkowa i finansowa należy do szczególnie trudnych. Skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – zamieszkują w domu o pow. [...] m2. Skarżący jest właścicielem majątku nieruchomego (w/w domu), a także, czego nie wykazał w urzędowym formularzu majątku ruchomego. Z akt administracyjnych sprawy niniejszej (k-220 do k-230) wynika, że skarżący jest właścicielem łodzi [...] nr rej. [...], naczepy pod łódź nr rej. [...] oraz samochodu osobowego [...] (r.prod. [...] r.). Majątek ten został zabezpieczony przez poborcę podatkowego, jednakże ruchomości te pozostawiono pod dozorem skarżącego, zatem pozostają one w jego dyspozycji i skarżący może z nich korzystać. Skarżący ma własną działalność gospodarczą – prowadzi sklep oraz zajmuje się konserwacją i naprawą pojazdów samochodowych (wg. zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej k-139 akt administracyjnych). Skarżącego nie można zatem uznać za osobę ubogą. Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód, według oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu, w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy dochód ten wyniósł – [...] zł, a według nadesłanych na wezwanie dokumentów, w miesiącu lipcu 2011 r. dochód wyniósł – [...] zł, zaś w sierpniu 2011 r. – [...] zł. Jednocześnie należy podkreślić, że wobec nienadesłania na wezwanie referendarza wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat, nie jest możliwe ustalenie przepływu środków finansowych i wielkości transakcji finansowych dokonywanych przez skarżącego w okresie kiedy został złożony wniosek o prawo pomocy. Skarżący nie ujawnił zatem w pełni swojej sytuacji finansowej.
Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie spełnił przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło