I SA/Lu 275/96

WyrokWSA w Lublinie1997-02-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo organu podatkowego do realizacji zastawu na wierzytelnościach dłużnika objętych masą upadłości wyłącza kolejność zaspokojenia wierzycieli wskazaną w przepisach Prawa upadłościowego?
Ratio decidendi
Kolejność zaspokojenia wierzycieli przez syndyka, wskazana w przepisach Prawa upadłościowego, nie wyłącza prawa organu podatkowego do realizacji zastawu na wierzytelnościach dłużnika, stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Organ podatkowy, będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, mógł zaliczyć dobrowolną wpłatę na poczet zaległości podatkowych, nawet po ogłoszeniu upadłości.
Stan faktyczny
Po ogłoszeniu upadłości Fabryki Mebli, na konto Urzędu Skarbowego wpłynęła kwota stanowiąca należność Fabryki za sprzedane towary. Urząd Skarbowy zaliczył tę kwotę na poczet zaległości podatkowych. Następnie Urząd określał zobowiązanie podatkowe Masy Upadłości w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące. Syndyk Masy Upadłości kwestionował sposób zaliczenia wpłaty i sposób określenia zobowiązań podatkowych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów Prawa upadłościowego poprzez niezastosowanie wskazanej w nim kolejności zaspokojenia wierzycieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Wskazana w art. 204 i art. 205 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ kolejność zaspokojenia wierzycieli przez syndyka, nie wyłączała prawa organu podatkowego do realizacji prawa zastawu stosownie do art. 312 Kc w związku z art. 328 Kc i art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt podatkowych Masy Upadłości Fabryki Mebli wynika, że po ogłoszeniu upadłości Fabryki w dniach 21 i 28 lutego 1995 r na konto Urzędu Skarbowego przekazano kwotę 23.066 zł 30 gr będącą należnością Fabryki za towary sprzedane firmie "M.". W dniu 23 i 30 marca 1995 r. powyższa kwota została, stosownie do art. 27 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zaliczona na zaległość w podatku obrotowym za maj 1993 /8.624,67 zł/ i w podatku od towarów i usług za luty 1994 /14.441,63 zł/. Okoliczności te wynikają z kart kontowych Fabryki prowadzonych przez Urząd oraz zawiadomień o zarachowaniu wpłaty adresowanych do Fabryki. Następnie decyzjami podjętymi w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wydanymi w dniu 27 kwietnia, 29 maja, 20 czerwca, 19 lipca i 22 sierpnia 1995 r., skierowanymi wobec Masy Upadłości Fabryki i doręczonymi Syndykowi, Urząd określał zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do czerwca 1995 na podstawie danych zawartych w deklaracjach podatkowych Masy Upadłości. Nie można więc uznać, iż dopiero we wrześniu 1995 r. Syndyk dowiedział się o sposobie zaliczenia wpłaty dokonanej dobrowolnie na konto Urzędu. Niewątpliwa jest również okoliczność, że należność wpłacona przez firmę "M." była wierzytelnością (...) Fabryki Mebli i stosownie do art. 23 w. cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych była obciążona ograniczonym prawem rzeczowym - zastawem z tytułu ciążących na Fabryce zobowiązań podatkowych. Urząd Skarbowy dysponował również tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu 22 lipca 1993 r., w dniu 23 marca 1994 i w dniu 23 września 1994 r. obejmującymi nie zapłacone zobowiązania podatkowe w podatku obrotowym oraz w podatku od towarów i usług. W związku z tym wskazana w art. 204 i art. 205 prawa upadłościowego, kolejność zaspokojenia wierzycieli przez Syndyka, nie wyłączała prawa organu podatkowego do realizacji prawa zastawu stosownie do art. 312 kc w związku z art. 328 Kc i art. 23 w. cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Równocześnie istotną jest okoliczność, że Urząd Skarbowy był nie tylko wierzycielem ale i organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne nadal po ogłoszeniu upadłości, stąd dobrowolna nawet wpłata kwoty częściowo pokrywającej należność pieniężną będącą przedmiotem egzekucji, nie mogła być uznana za wpłatę nienależną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, by Syndyk wnioskował o zaliczenie wpłaty na poczet przyszłych zobowiązań lub kwestionował wcześniej doręczone decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych Masy Upadłości. Ponieważ w ślad za deklarowaną wysokością zobowiązania w podatku od towarów i usług Masa Upadłości nie dokonała zapłaty należnego podatku, organ podatkowy, zgodnie z art. 5 ust. 3 w. cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zobowiązany był wydać decyzję określającą wysokość tego zobowiązania. Wobec powyższego zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem, stąd skarga, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło