I SA/Lu 276/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-05-30
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w całości?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochód strony skarżącej nie pozwala na poniesienie pełnej wysokości wpisu sądowego, ale zapewnia możliwość uiszczenia jego części (np. 100 zł), przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, odmawiając zwolnienia w całości.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z renty rodzinnej, jest osobą niepełnosprawną, a koszty utrzymania domu przewyższają jej dochody. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła szczegółowe oświadczenia dotyczące swoich dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 100 (sto) złotych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu p o s t a n a w i a I. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 100 (sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie [...] złotych brutto, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, który w [...] części jest jej własnością oraz, iż jest osobą niepełnosprawną, której koszty utrzymania domu przewyższają wysokością jej dochody. Strona skarżąca podniosła, że koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie [...] złotych, z czego ona opłaca kwotę [...] złotych zaś pozostałą kwotę ponosi jej syn, który wspomaga ją finansowo. Strona skarżąca oświadczyła również, że jej koszty utrzymania wynoszą [...] złotych zakup leków, [...] złotych rehabilitacja a pozostała kwotę pochłania zakup żywności. Strona skarżąca podkreśliła, że nie spodziewała się, że ponosić będzie koszty sądowe postępowania sądowoadministracyjnego w związku, z czym nie jest gotowa na ich ponoszenie. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie z dnia 27 kwietnia 2012 r., z którego wynika, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, dom, w którym zamieszkuje stanowi własność w częściach po [...] jej i jej wnuczki, zaś syn strony skarżącej wraz z rodziną (żoną i córką) zamieszkuje w domu, w zamian za co ponosi znaczną cześć kosztów jego utrzymania. Z nadesłanej poświadczonej za zgodność oryginałem kserokopii potwierdzenia wypłaty/odbioru renty wynika, że wynosi ona brutto [...] złotych – [...] złotych netto, z zestawienia wydatków wynika, że rachunki za energie elektryczną za okres dwu miesięcy wynoszą po [...] złotych (poświadczone fakturami), rachunki za wodę i odprowadzenie ścieków wynoszą od [...] złotych (rachunek płatny w maju 2012 r.) do [...] złotych (rachunek opłacony w marcu 2012 r.), rachunek za gaz za okres od 10 stycznia 2012 r. do 8 marca 2012 r. wyniósł [...] złotych, rachunek za wywóz śmieci za 3 miesiące wyniósł [...] złotych zaś rachunki za zakup leków wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła w zestawieniu wydatków, że średnie miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą około [...] złotych oraz, iż na pokrycie kosztów utrzymania domu przeznacza kwotę od [...] do [...] złotych zaś resztę pokrywa syn.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie występowania przesłanki przyznania prawa pomocy unormowanej w cytowanym przepisie wymaga uwzględnienia sytuacji materialnej osoby wnoszącej o przyznanie prawa pomocy oraz wysokości ciążących na niej obowiązków ponoszenia kosztów w toku postępowania. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wysokość dochodu strony skarżącej nie pozwala na poniesienie przez nią bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego pełnej wysokości wpisu sadowego od wniesionej skargi. Wynosi ona bowiem w niniejszym postępowaniu 400 złotych (§1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dochód netto strony skarżącej wynosi zaś [...] złotych. Uiszczenie przez stronę skarżącą całego wpisu sądowego od wniesionej skargi pochłonęłoby więc niemal połowę jej dochodu netto. Dlatego referendarz sadowy przyjął, że uiszczenie całego wpisu sądowego od wniesionej skargi spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Strona skarżąca może jednak uiścić jego ¼ część. Wysokość dochodu netto strony skarżącej zapewnia możliwość uiszczenia tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi kwoty 100 złotych, bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy uznał też, że strona skarżąca będzie miała możliwość poniesienia pozostałych kosztów sądowych. Prócz potencjalnego wpisu sadowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 200 złotych (§ 3 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przekroczą one bowiem kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Odnośnie natomiast wskazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego a przede wszystkim kosztów utrzymania domu zauważyć należy, że wysokość zużycia gazu, energii elektrycznej czy wody wynikająca z załączonych faktur w świetle zasad doświadczenia życiowego budzi wątpliwości jeżeli uwzględnić, iż w domu zamieszkują (zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej) cztery osoby. Tym samy wątpliwości budzą też źródła pochodzenia środków finansowych, z których opłacane są te rachunki. Z oświadczenia strony skarżącej złożonego na druku PPF wynika nadto, że w kosztach utrzymania domu strona skarżąca korzysta z pomocy finansowej syna. Natomiast z oświadczenia z dnia 27 kwietnia 2012 r. wynika, że syn strony skarżącej wraz żoną i córka zamieszkuje w domu strony skarżącej i z tego tytułu ponosi większość kosztów jego eksploatacji. Mając na uwadze powyższe wątpliwości referendarz sądowy nie dał wiary oświadczeniu strony skarżącej dotyczącemu ilości osób zamieszkujących z nią w domu oraz odnośnie źródła finansowania kosztów eksploatacji domu. Dlatego oceniając zasadność wniosku kierował się jedynie wysokością dochodu strony skarżącej, którego wysokość w świetle dołączonej poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii potwierdzenia wypłaty/odbioru nie budzi wątpliwości.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło