I SA/Lu 276/13

WyrokWSA w Lublinie2013-09-13

Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jeśli skarżąca powoływała się na doręczenie innych pism niż te, które stanowiły podstawę zajęcia rachunku bankowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji rozpoznały sprawę w innym zakresie, niż wynikało to z żądania strony. Skarżąca w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. nawiązywała do pisma z dnia 14 sierpnia 2012 r., a nie do zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia 20 lipca 2012 r. Organy nie odniosły się do tej kwestii, co skutkowało wydaniem postanowień z naruszeniem przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego. Skarżąca zarzuciła, że jej pismo z dnia 21 sierpnia 2012 r. stanowiło zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, jednak organy uznały je za wniesione po terminie, błędnie wiążąc je z konkretnymi tytułami wykonawczymi i zajęciami rachunków bankowych. Skarżąca podnosiła, że jej zarzuty dotyczyły innych czynności i pism, a organy myliły toczące się sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 września 2013r sprawy ze skargi M. J.-J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, III. przyznaje radcy prawnemu A. G. kwotę [...] (w tym VAT) tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L. po rozpoznaniu zażalenia M. J.-J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...], nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr: 25738, 246, 11263 wystawionych przez [...] Urząd Wojewódzki w L. Delegaturę w Z. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jego uzasadnieniu wskazano, że [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w Z. wystawił w dniu 16 listopada 2010r. tytuł wykonawczy nr [...], w dniu 10 stycznia 2011 r. tytuł wykonawczy nr [...] oraz w dniu 25 maja 2011 r. tytuł wykonawczy nr [...], które obejmowały zaległości z tytułu mandatów karnych kredytowych. Na ich podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stosownymi zawiadomieniami z dnia 20 lipca 2012 r. (doręczonymi stronie w dniu 8 sierpnia 2012 r.) dokonał bezskutecznego zajęcia rachunków bankowych w: [...] Banku S.A. w W., w [...] Bank [...] S.A. we W., w Banku [...] w W. oraz w [...] B.P. S.A. w S. Ww. banki, po otrzymaniu zawiadomień o zajęciu poinformowały, że nie prowadzą rachunku bankowego dla ww. dłużnika. Podano, że pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r., skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., iż "jego działanie w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego nie spełnia wymogów ustawowych, a związane z tymi czynnościami koszty powiększają tylko rozmiary wierzytelności. Czynność taka jest zatem niedopuszczalna". Argumentowała, że tytuły wykonawcze dotyczące mandatów karnych kredytowych nie zostały jej przedstawione jak również, że nie wystawiono upomnienia. Podniosła nadto, że "niejasne i wątpliwe jest wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego". Wobec wątpliwości co do rzeczywistego charakteru tego pisma, organ I instancji, stosownie do treści art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej: "u.p.e.a."), wezwaniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. zwrócił się o sprecyzowanie: - czy jej żądanie stanowi zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej rozpatrywane na podstawie przepisu art. 33 ust. 1-10 lub, - czy dotyczy innego żądania, które leży w kompetencji organu nadzoru, pouczając jednocześnie, iż w przypadku niezłożenia wyjaśnień w terminie 7 dni, przedmiotowe pismo zostanie pozostawione bez rozpatrzenia. W odpowiedzi, pismem z dnia 24 września 2012 r. skarżąca wyjaśniła, "iż pismo z dnia 21.08.2012 r. zgodnie z treścią stanowi zarzut z art. 33 ust. 3, 5, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. na prowadzenie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego zobowiązanego". Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] wystawionych przez [...] Urząd Wojewódzki w L. Delegatura w Z. W zażaleniu wniesionym na to postanowienie, skarżąca podniosła, że "nie prawdą jest, iż wniesione przez nią zarzuty na postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego zostały wniesione z uchybieniem terminu. Nie prawdą jest również, iż przysługujące jej odwołanie dotyczy postępowania rozstrzyganego przed Dyrektorem Izby Skarbowej w L. oraz wyłącznie kilku tytułów wskazanych w postanowieniu z [...] r. oraz, że wniesione przeze nią odwołanie dotyczy wszczętego przez Urząd Skarbowy w Z. postępowania egzekucyjnego z rachunku bankowego oraz jest odpowiedzią na związane z tym czynności wykonywane przez Urzędu Skarbowego w Z". Zarzuciła nadto "łamanie przepisów k.p.a., w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10." Dyrektor Izby Skarbowej w L, na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 30 października 2012 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. wyjaśniła ona, iż "pismo z dnia 30 października 2012 r. to zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]" Dyrektor Izby Skarbowej w L., w rozpoznaniu zażalenia podał, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tytuł wykonawczy - w myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - w części G "Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że jednym z obowiązków organu egzekucyjnego jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, co stosownie do art. 39 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. - winno nastąpić za pokwitowaniem. Organ egzekucyjny lub egzekutor - stosownie do art. 32 u.p.e.a. - przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on wcześniej doręczony. Skoro, jak wynika z akt sprawy, odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych skarżącej zostały doręczone w dniu 8 sierpnia 2012 r., a ich odbiór pokwitowała ona osobiście, to zdaniem organu odwoławczego, przesyłka ta została prawidłowo i skutecznie doręczona w tym dniu, a od dnia następnego po dniu doręczenia rozpoczął się bieg 7-dniowego terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tak więc ustawowy termin do zgłoszenia zarzutów upłynął z dniem 16 sierpnia 2012 r. (dzień 15 sierpnia 2012 r. był dniem ustawowo wolnym). Organ II instancji podkreślił, że pismo skarżącej z dnia 21 sierpnia 2012 r. zawierające zarzuty zostało nadane w placówce pocztowej W. przesyłką poleconą nr [...] w dniu 21 sierpnia 2012 r., tj. 5 dni po terminie. Wskazując, że w przypadku dokonania czynności po upływie wskazanego terminu czynność taka jest prawnie nieskuteczna, o ile składający nie wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 k.p.a. i wniosek ten nie zostanie pozytywnie załatwiony, zwrócił uwagę, iż strona z takim wnioskiem nie występowała. Z uwagi na powyższe – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, a organ egzekucyjny był zobligowany do umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Podkreślając, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. winien był umorzyć postępowanie w sprawie zarzutów. W sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie z dnia [...] nr [...] nie zawierało wskazanego rozstrzygnięcia, tylko ograniczało się do uznania "czynności zobowiązanej za prawnie nieskuteczną" ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia, organ odwoławczy podał, że sprostował postanowienie organu I instancji w tym zakresie. Od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], M. J.-J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: nierozstrzygnięcie przez organ administracji istoty sprawy i wydanie postanowienia w sprawie innej, niż strona wniosła zażalenie z dnia 30 października 2012 r., wskazała na naruszenie: -art. art. 77 § 1, art. 75 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego polegające na pominięciu wyjaśnień złożonych pismem z dnia 21 grudnia 2012 r., a tym samym na błędnym i dowolnym ustaleniu, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia zarzutów oraz błędnego utożsamienia przez organ administracji jako jednego dwóch niezależnie toczących się postępowań w sprawie, co skutkowało pomyleniem przez organ wydający postanowienie dat i zdarzeń podejmowanych przez stronę czynności, w tym także mylną ocenę przebiegu postępowania związanego z wniesieniem zarzutów w sprawie objętej niniejszym postępowaniem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że uchybiła ona terminowi do wniesienia zarzutów; - art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 33 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że uchybiono terminowi do wniesienia zarzutów, tymczasem, gdyby organ należycie prześledził tok wnoszenia środków odwoławczych w toczących się z udziałem skarżącej postępowań, stwierdziłby, że zarzuty wniesiono w ustawowym terminie 7 dni, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. W kontekście tych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W uzasadnieniu skargi podała na wstępie, że zażalenie wniesione w sprawie dnia 30 października 2012 r. nie dotyczyło tytułów o numerach [...] (mylnie w postanowieniu z dnia [...] oznaczonego jako [...]), [...], [...]. Nie wiadomo zatem, dlaczego Dyrektor Izby Skarbowej wydał rozstrzygnięcie wobec tych tytułów, skoro strona nie wnosiła od dokonanych w związku z tymi tytułami zajęć zarzutów, tylko skargę, która była już przedmiotem postępowania przed organami administracji, zakończonego jej oddaleniem oraz wniesieniem odwołania do Ministra Finansów (dotychczas nierozstrzygniętego). Tym samym, aktualnie sprawa dotycząca tych tytułów: [...], [...], [...], jest zawisła przez innym organem, co wskazuje na to, że organ wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...] w sprawie, która już raz była rozstrzygnięta. Podkreślając, że w zarzutach, które następnie zostały uznane za wniesione z uchybieniem terminu, zmierzała do zaskarżenia czynności związanych z doręczeniem zawiadomień o zajęciu o numerach: [...], [...], [...], [...], zwróciła uwagę, że z zaskarżonego postanowienia z dnia [...] nie wynika, dlaczego jej pismo z dnia 21 sierpnia 2012 r. zostało potraktowane jako dotyczące sprawy o zajęciach: [...], [...], [...], skoro zajęć tych ono nie dotyczyło. Skarżąca argumentowała, że w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r., a więc w zarzutach, które powinny być przedmiotem zainteresowania w niniejszej sprawie, wyraźnie wskazała, że odwołuje się od pisma organu z dnia 14 sierpnia 2012 r., w którym to dniu zostały jej doręczone właśnie zajęcia: [...], [...], [...], [...]. Zarzuciła, że pismem datowanym na dzień 21 grudnia 2012r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w L., celem jasnego przedstawienia mylonych przez organy administracji postanowień i zwrócenia uwagi na błędy faktyczne w prowadzonym postępowaniu sporządziła przejrzyste rozdzielenie dwóch postępowań - tych dotyczących zawiadomień o numerach [...], [...], [...], [...], oraz tych o numerach [...],[...], [...], ale organ ten w ogóle się do tego nie odniósł. Podsumowując przedstawione wywody, stwierdziła, że organ myli toczące się z udziałem strony sprawy, a to w ten sposób, że wychodząc w uzasadnieniu — od przytoczenia numerów skarżonych tytułów, poprzez informację o dokonanych zajęciach, wskazuje na termin wniesionych przez stronę zarzutów (21 sierpnia 2012 r.). tyle że nie zauważa, że zarzuty te zostały wniesione w innym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z dnia 16 lipca 2013 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu odwoławczego do przedłożenia do akt niniejszej sprawy zawiadomień o zajęciach o numerach: [...], [...], [...], [...] wraz z dowodami ich doręczenia skarżącej oraz o dopuszczenie dowodu z wyżej wymienionych dokumentów, z uwagi na to, że skarżąca w pismach kierowanych do organów oraz samej skardze wskazywała, iż przedmiotem jej zaskarżenia są wyżej wymienione zawiadomienia o zajęciach, jak również podnosiła kwestię terminów doręczenia jej przedmiotowych zajęć, wskazując na dzień 14 sierpnia 2012 r. Złożył nadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości. Dyrektor Izby Skarbowej w L. w odpowiedzi na powyższe, przy piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2013 r. przesłał w załączeniu kserokopie ww. zajęć rachunków bankowych wraz z potwierdzeniami ich doręczenia bankom i zobowiązanej. Jednocześnie poinformował, że oryginały ww. dokumentów wraz z potwierdzeniami doręczenia znajdują się w tomie Il (k. 129 - 132) akt egzekucyjnych sprawy M. J. – J. o sygn. akt I SA/Lu 999/12, które zostały przesłane do Sądu w dniu 27 grudnia 2012 r. wraz z odpowiedzią na skargę dotyczącą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] [....] zajęcia rachunków bankowych w [...] S.A., [...] S.A., [...] BANKU S.A. i [...] BANKU S.A. były kolejnymi czynnościami egzekucyjnymi w prowadzonym wobec M. J. – J. postępowaniu egzekucyjnym. W jego ocenie, czynności te nie mają żadnego wpływu na ustalenie terminu do złożenia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w Z. nr: [...] [...] i [...], których odpisy doręczono zobowiązanej wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych nr: [...], [...], [...] i [...] w dniu 8 sierpnia 2012 r. Podkreślił również, że w sprawie niniejszej, zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru prowadził postępowania wyjaśniające ze zobowiązaną co do rzeczywistego charakteru jej wystąpień z dnia 21 sierpnia i 30 października 2012 r. W udzielonych odpowiedziach z dnia 24 września i 21 grudnia 2012 r. zobowiązana potwierdziła, że złożone przez nią pisma z dnia 21 sierpnia i 30 października 2012 r. to odpowiednio: zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...] wystawionych przez [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Na wstępie Sąd uznaje za stosowne poczynienie kilku uwag natury ogólnej. Zgodnie z art. 26 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (§ 1). Wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 (§ 2). Natomiast art. 27 § 1 ww. ustawy określa niezbędny zakres informacji, które musi zawierać tytuł wykonawczy. W pkt 9 tego przepisu wskazano, iż koniecznym elementem tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Żaden przepis prawa nie nakłada na organy egzekucyjne obowiązku odrębnego informowania zobowiązanego o przysługującym mu prawie do złożenia zarzutów, gdyż obowiązek ten wyczerpuje zamieszczenie stosownego pouczenia na urzędowym formularzu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin ten uznać należy za termin procesowy. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo CH Beck. 2008, s. 335 i nast.). Poza zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym, zobowiązanemu służy również skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 1 i 2 u.p.e.a.) Czynnościami egzekucyjnymi są (na mocy art. 1 a pkt 2 u.p.e.a.) wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z tzw. innych wierzytelności pieniężnych. W niniejszej sprawie fakt wystawienia tytułów wykonawczych, które obejmowały zaległości z tytułu mandatów karnych kredytowych przez [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w Z. w dniu: 16 listopada 2010 r. o nr [...], 10 stycznia 2011 r. o nr [...] oraz 25 maja 2011 r. o nr [...] jest okolicznością niebudzącą kontrowersji (oryginały tych tytułów dołączone zostały do akt administracyjnych). Stwierdzić należy, że znajdujące się w aktach egzekucyjnych tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo i zawierają wszystkie informacje przewidziane w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy również w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż skarżącej odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych o numerach [...] z dnia 20 lipca 2012 r. w sposób skuteczny zostały doręczone w dniu 8 sierpnia 2012 r. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych), co potwierdziła ona osobiście. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, "pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., iż "jego działanie w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego nie spełnia wymogów ustawowych, a związane z tymi czynnościami koszty powiększają tylko rozmiary wierzytelności. Czynność taka jest zatem niedopuszczalna". Argumentowała, że tytuły wykonawcze dotyczące mandatów karnych kredytowych nie zostały jej przedstawione jak również, że nie wystawiono upomnienia. Podniosła nadto, że "niejasne i wątpliwe jest wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego". Wobec wątpliwości co do rzeczywistego charakteru tego pisma, organ I instancji, pismem z dnia 30 sierpnia 2012 r. zwrócił się do strony o sprecyzowanie, stosownie do treści art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.: - czy jej żądanie stanowi zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej rozpatrywane na podstawie przepisu art. 33 ust. 1-10 lub, - czy dotyczy innego żądania, które leży w kompetencji organu nadzoru. W treści wezwania pouczył jednocześnie, iż w przypadku niezłożenia wyjaśnień w terminie 7 dni, przedmiotowe pismo zostanie pozostawione bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 24 września 2012 r. skarżąca wyjaśniła, "iż pismo z dnia 21.08.2012 r. zgodnie z treścią stanowi zarzut z art. 33 ust. 3, 5, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. na prowadzenie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego zobowiązanego". Zastosowany przez organ I instancji tryb postępowania nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Istotnie bowiem organ nie jest władny do samodzielnej kwalifikacji podań, ponieważ może to doprowadzić do ustalenia przedmiotu postępowania wbrew intencji wnoszącego podanie. Wniosek strony, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu winno towarzyszyć należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Uszło jednak uwadze organu I instancji, że jego twierdzenie zawarte na stronie 2 uzasadnienia postanowienia z dnia [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] o treści: "pismem z dnia 24.09.2012 r. skarżąca uzupełniła wniosek, w którym podniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne z tytułu zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego dokonanego w dniu 20.07.2012 r. zawiadomieniem znak [...]" nie odpowiada prawdzie. Przede wszystkim z pisma skarżącej z dnia 21 sierpnia 2012 r. nie wynika w żaden sposób, iż nawiązuje ona do zawiadomień znak [...], które jak to wskazano wyżej nosiły datę wystawienia 20 lipca 2012 r. Przeciwnie, w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r., skarżąca w sposób jednoznaczny wskazała, "w odpowiedzi na pismo otrzymane 14.08.2012 r.". Wzywając ją do sprecyzowania pisma z dnia 21 sierpnia 2012 r. i określenia charakteru jego żądania, organ I instancji również w żaden sposób nie nawiązał do zawiadomień znak [...] z dnia 20 lipca 2012 r. W konsekwencji, pismo skarżącej z dnia 24 września 2012 r., w którym wyjaśniła, "iż pismo z dnia 21.08.2012 r. zgodnie z treścią stanowi zarzut z art. 33 ust. 3, 5, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. na prowadzenie egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego zobowiązanego" także – zdaniem Sądu – nie pozwoliło na uznanie, że jej pismo z dnia 21 sierpnia 2012r. w istocie rzeczy stanowi zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych, które obejmowały zaległości z tytułu mandatów karnych kredytowych wystawionych przez [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w Z. o nr: [...], [...] i [...]. Nie może ulegać jakiejkolwiek kwestii spornej, że zakres postępowania jest uwarunkowany przedmiotem sprawy administracyjnej podlegającej rozstrzygnięciu. Organ jest obowiązany prowadzić postępowanie w sposób pozwalający na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Stwierdzenie, które okoliczności są istotne dla rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej odbywa się w oparciu o treść przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że jej granice materialnoprawne wyznaczyły przepisy art. 33 ust. 3, 5, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. W konsekwencji należało uznać, że organy obu instancji rozpoznały sprawę w innym zakresie, niż to wynikało z żądania strony wyrażonego w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r., uzupełnionego pismem z dnia 24 września 2012 r. Sąd na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. dopuścił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") dowody z dokumentów złożonych przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. przy piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2013 r., a mianowicie: zawiadomień z dnia 31 lipca 2012 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], potwierdzeń odbioru tych zawiadomień przez banki ([...] S.A., BANK [...] S.A., [...] BANK S.A. i [...] BANK S.A.) oraz przez skarżącą. Analiza tych dokumentów, a w szczególności potwierdzenia odbioru zawiadomień z dnia 31 lipca 2012 r. o numerach: [...], [...], [...], [...] przez skarżącą wskazuje, iż zostały one jej doręczone w dniu 14 sierpnia 2012 r. W piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. skarżąca nawiązywała właśnie do pisma z dnia 14 sierpnia 2012 r. Sąd ponownie podkreśla, że przedmiot postępowania administracyjnego określa żądanie strony. W razie wątpliwości jego sprecyzowanie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Powyższa reguła znajduje zastosowanie również przy wyborze trybu postępowania, w jakim strona pragnie dochodzić swoich praw. Jak już wyżej wskazano, w sprawie niniejszej żądanie strony nie zostało sprecyzowane w zakresie przyjętym przez organy obu instancji. Zauważyć nadto trzeba, iż organ II instancji w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą kwestii w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r., które było niczym innym, jak odpowiedzią na jego pismo z dnia 28 listopada 2012 r. Z jego treści wynikało jednoznacznie, że zarzuty wniesione zostały "od zajęcia rachunków bankowych dokonanych zawiadomieniami datowanymi na 31 lipca 2012 r. o nr [...], [...], [...], [...] doręczonymi w dniu 14 sierpnia 2012 r.". Tymczasem organ odwoławczy tę treść żądania pominął całkowitym milczeniem. Zdaniem Sądu, okoliczność, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości wniesienia zarzutów "od zajęcia rachunków bankowych" nie ma żadnego znaczenia. Przedmiotem rozpoznania ze strony organów winno być sformułowane przez stronę żądanie, a następnie wydanie w stosunku do tego, a nie innego żądania stosownego rozstrzygnięcia. Podsumowując, Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak również i postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów wskazanych w petitum skargi, a w konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku ma swoje uzasadnienie w przepisie jej art. 152, natomiast zawarte w punkcie III - w przepisie art. 250 w zw. z § 14ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., Nr 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło