I SA/Lu 276/14
WyrokWSA w Lublinie2014-11-28
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Anna Kwiatek, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz terminy jej płatności, a także decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy te rozstrzygnięcia, są zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy w części dotyczącej określenia zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz terminów jej płatności. Sąd uznał, że art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi podstawę do określenia wysokości opłaty, a nie zaległości w tej opłacie. Ponadto, terminy płatności opłaty powinny być określone w uchwale rady gminy, a nie w drodze decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła w części decyzję Wójta Gminy T. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zaległość i terminy jej płatności. Skarżąca podnosiła, że nie korzysta z usług odbioru śmieci i nie jest w stanie ponosić opłaty, powołując się na przepisy Konstytucji dotyczące opieki nad kombatantami i zasady równości. Sąd rozpoznał skargę H. K. na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy T. w części dotyczącej określenia wysokości zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zobowiązania do jej uiszczania oraz terminów płatności. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza nieważność decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] nr [...] w części zawartej w punktach 2, 3 i 4, dotyczącej: określenia wysokości zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zobowiązania do uiszczania opłaty miesięcznej w terminach wynikających z przepisów prawa miejscowego i zobowiązania do uiszczenia zaległości z tytułu opłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. K., uchyliło w pkt 1-szym decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy poprzez określenie H. K. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12 zł miesięcznie począwszy od 1 marca 2014 r. a w pozostałej części pozostawiło decyzję I instancji bez zmian.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że wobec niezłożenia przez H. K. do 31 marca 2013 r. deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Wójt Gminy T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości tej opłaty postanowieniem z 13 stycznia 2014 r.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej O.p.) oraz art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 391 ze zm., dalej: "u.c.p."), Wójt określił Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12,00 zł miesięcznie (pkt. 1.), określił wobec Skarżącej wysokość zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 28 lutego 2014 r. w kwocie 96 zł (pkt. 2.), wskazując jednocześnie, iż jej termin płatności wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji (pkt. 4.). Ponadto (pkt 3) zobowiązał Skarżącą do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminach: za styczeń i luty do 15 marca, za marzec i kwiecień do 15 maja, za maj i czerwiec do 15 lipca, za lipiec i sierpień do 15 września, za wrzesień i październik do 15 listopada, zaś za listopad i grudzień do 15 stycznia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości T. nr [...], zabudowanej budynkiem jednorodzinnym. Wskazał również, iż jako właścicielka nieruchomości zobowiązana była, zgodnie z uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.U.Woj.Lub. z 2013r, poz. 627), w terminie do dnia 31 marca 2013 r. złożyć deklarację w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca obowiązku tego nie wykonała, wobec czego organ, na podstawie art. 6o u.c.p. był obowiązany do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji.
Organ ustalił, że nieruchomość Skarżącej zamieszkują dwie osoby. Uchwała Rady Gminy T. Nr [...] z dnia [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty (Dz.Urz.Woj.Lub. z 2013 r., nr 609) przewiduje zaś stawkę miesięcznej opłaty, dla osób gromadzących i oddających odpady w sposób selektywny w wysokości 6 zł od jednego mieszkańca. Wobec powyższego, opłata została określona w wysokości 12 zł miesięcznie.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie ponosić tej opłaty a ponadto nie korzysta z usług odbioru śmieci w Gminie. Wskazała, że wraz z mężem są osobami w podeszłym wieku i cierpiącymi na wiele chorób, co wiąże się z koniecznością przyjmowania lekarstw. Ze względu na stan zdrowia przyznano jej pierwszą grupę inwalidzką. Powołała się na art. 19 Konstytucji, zgodnie z którym Rzeczpospolita otacza szczególną opieką weteranów walk o niepodległość oraz art. 32, przewidujący, iż wszyscy wobec prawa są równi, wskazując, iż jej mąż posiada uprawnienia kombatanckie.
3. Decyzją z dnia [...], SKO uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia miesięcznej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12 zł. i określiło Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12,00 zł miesięcznie począwszy od 1 marca 2014 r. W pozostałej części pozostawiło zaskarżoną decyzję bez zmian.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu przytoczył art. 6o oraz 6q u.c.p., zgodnie z którymi w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt w drodze decyzji określa wysokość tej opłaty, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Wskazał przy tym, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się zaś przepisy Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że skoro Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, to skutkowało to obowiązkiem wydania decyzji określającej wysokość takiej opłaty. Wójt w zaskarżonej decyzji określił prawidłowo wysokość opłaty, zgodnie z art. 6i pkt 1 u.c.p. oraz odpowiednimi aktami prawa miejscowego. Ponieważ jednak brzmienie punktu pierwszego tej decyzji mogło wywoływać wątpliwości co do daty, od jakiej Skarżąca obowiązana jest uiszczać opłatę, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze doprecyzowało, iż obowiązek ten powstaje począwszy od 1 marca 2014 r.
4. W skardze na powyższą decyzję H. K. podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji. Wskazała jednocześnie, iż aby zapłacić, powinna otrzymać rachunek określający ilość odpadów odbieranych z jej posesji a także, iż Kolegium w uzasadnieniu decyzji powołuje się na niezłożenie deklaracji nie przez nią tylko przez "H. M.". Wyjaśniła też, że jej gospodarstwo domowe nie korzysta z usług wywozu odpadów, ponieważ ich nie wytwarza. Sporadycznie kupowane gazety skarżąca zbiera na "podpałkę", a innych odpadów wraz z mężem nie mają.
5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 6h u.c.p. właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy obowiązani są ponosić na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podkreślić także trzeba, iż obowiązek uiszczania tej opłaty jest związany z samym posiadaniem, na podstawie określonego tytułu prawnego, nieruchomości zamieszkałej. Jest więc niezależny od faktu korzystania z usługi odbierania odpadów, a nawet ich powstawania.
Przysługiwanie Skarżącej prawa własności do działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w miejscowości T [...] jest niesporne. W postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalono zaś, iż zamieszkuje na niej 2 osoby, czego Skarżąca nie kwestionuje.
Rada Gminy T., uchwałą Nr [...] z dnia [...] w sprawie wyboru sposobu ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty (Dz.Urz.Woj.Lub. z 2013 r., poz. 609), podjętą na podstawie art. 6k u.c.p., ustaliła, iż opłata miesięczna za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny wynosi 6 zł. miesięcznie.
Z kolei zgodnie z uchwałą Rady Gminy T. z [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Lub. z 2013, poz. 627) właściciel nieruchomości powinien w terminie do 31 marca 2013 r. złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca obowiązku tego nie wykonała.
Prawidłowo zatem Wójt Gminy T. na podstawie art. 6o u.c.p. określił skarżącej, w pkt 1 decyzji, wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 12 zł.
Nieprawidłowe jest natomiast rozstrzygnięcie SKO, zawarte w pkt 1 i 2 jej decyzji uchylające pkt 1 decyzji Wójta G. T. i określające opłatę począwszy od 1 marca 2014 r. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) obowiązek uiszczania opłaty powstał z dniem 1 lipca 2013 r. Wysokość tej opłaty, przypadającej od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, powinna zaś przed tą datą zostać obliczona w deklaracji złożonej do 31 marca 2013 r. Jeśli natomiast deklaracje nie zostały złożone czy też wywoływały uzasadnione wątpliwości co do zawartych w nich danych, to opłata winna zostać określona w decyzji wójta wydanej na podstawie art. 6o u.c.p..
Nieprawidłowe, wydane bowiem bez podstawy prawnej, są rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2-4 decyzji Wójta Gminy T., co przesądza o naruszeniu art. 247 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Art. 6o u.c.p. stanowi bowiem podstawę do określenia wysokości opłaty a nie zaległości w tej opłacie. Z kolei terminy płatności opłaty, na podstawie art. 6l u.c.p., określa rada gminy w drodze uchwały. Nie mogą być one natomiast określane lub ustalane w drodze decyzji. Tym samym narusza prawo decyzja SKO, utrzymująca w mocy niezgodne z prawem rozstrzygnięcia organu I instancji.
Nie znajdują natomiast uzasadnienia podnoszone przez H. K. zarzuty oparte na art. 19 i 32 Konstytucji. Zasady specjalnej opieki, jaką Rzeczpospolita Polska otacza weteranów walk o niepodległość, unormowane są w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1206 ze zm.). Polegają one na możliwości m.in. przyznania pomocy pieniężnej, uldze taryfowej przy przejazdach środkami komunikacji publicznej, nie zaś na zwolnieniu z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zróżnicowanie wysokości opłaty w zależności od ilości mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomości oraz sposobu zbierania i odbierania odpadów komunalnych, jak to przyjęto w powołanych wyżej uchwałach Rady Gminy T., nie narusza wynikającej z art. 32 ustawy zasadniczej państwa zasady równości. O naruszeniu tej zasady można bowiem mówić tylko wówczas, gdy przepis prawa w sposób nieuzasadniony różnicuje sytuację prawną podmiotów posiadających te same cechy istotne. Nie narusza jej natomiast zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów ze względu na różniącą je istotną cechę. Z punktu widzenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie T., zgodnie z przytoczonymi wyżej regulacjami prawnymi, cechami istotnymi są ilość mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz sposób zbierania i odbierania odpadów komunalnych. Skoro zatem decyzja Wójta Gminy T., utrzymana w mocy przez SKO określa Skarżącej wysokość opłaty odpowiednio do ilości mieszkańców zamieszkujących należącą do niej nieruchomość i przyjętego sposobu odbierania odpadów to nie można zawartemu w niej rozstrzygnięciu zarzucić naruszenia konstytucyjnej zasady równości.
Nie ma także istotnego znaczenia fakt omyłkowego wskazania w uzasadnieniu decyzji SKO, iż z akt sprawy wynika, że to H. M. nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi we właściwym terminie. Zarówno bowiem sentencja decyzji SKO, jak również pozostałe wywody zawarte w jej uzasadnieniu wyraźnie wskazują jako stronę H. K.
7. Rozpatrując sprawę ponownie organy uwzględnią, iż art. 6o u.c.p. jest podstawą określenia wysokości opłaty. Brak jest natomiast podstawy prawnej, aby określać w treści decyzji terminy płatności ustalanej opłaty. Wynikają one bowiem z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Z kolei pouczenie, iż w chwili wydawania decyzji istnieje zaległość w opłacie ze wskazaniem, od kiedy należy obliczać odsetki powinno być natomiast zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej: "p.p.s.a.") Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Nieważność decyzji Wójta Gminy T. Sąd stwierdził na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.
O tym, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podleganiu wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono z kolei na podstawie art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło