I SA/Lu 279/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Asesor sądowy WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku rolnego za lata [...] - [...] p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie sądowe; II. przyznać od Skarbu Państwa adwokatowi A. C. wynagrodzenie w kwocie [...]zł ([...] złotych [...]) w tym podatek VAT za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] r., znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia M. T. (dalej jako "skarżący") zaległości z tytułu podatku rolnego za lata 2014 - 2020 w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. Stan sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2020 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o umorzenie zaległości podatkowej za lata 2014-2020 z tytułu podatku rolnego. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację finansową. Stwierdził, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie posiada sprzętów rolniczych, nie uzyskuje żadnych dochodów z tego tytułu i nie jest w stanie regulować naliczonego podatku rolnego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości z tytułu podatku rolnego za lata 2014-2020 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą obiektywne przesłanki określone w dyspozycji art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w postaci ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego. Zwrócono uwagę, że skarżący posiadał środki z tytułu dopłat bezpośrednich i miał możliwość terminowego regulowania rat podatku rolnego, bowiem z informacji nadesłanych przez [...] wynika że skarżący pobierał dopłaty bezpośrednie w kwotach: [...] zł za rok [...] zł za rok [...] zł za rok [...] zł za rok 2017 oraz [...] zł za rok 2018. Ponadto organ I instancji wskazał, że przepisy unijne regulujące zasady przyznawania pomocy de minimis przewidują, iż łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego, który całkowicie został wyczerpany, co zostało stwierdzone w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 sierpnia 2020 roku. Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy doprecyzował, że skarżący zwrócił się z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku rolnym z tytułu III i IV raty za rok 2014 oraz za lata 2015 - 2020 wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że w sprawie brak jest przesłanki ważnego interesu podatnika jak również interesu publicznego. Natomiast wskazał, że błędne jest przywołanie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji argumentacji dotyczącej pomocy de minimis. W ocenie organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie można przyjąć, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie. W konsekwencji w tej sprawie, wniosek o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym wraz z odsetkami za zwłokę należy ocenić tylko i wyłącznie poprzez pryzmat przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej bez konieczności analizy czy są spełnione warunki określone w art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczące pomocy w ramach zasady de minimis. Organ odwoławczy podniósł również, że z wyjaśnień organu I instancji wynika, iż zobowiązania podatkowe w podatku rolnym za 2014 i 2015 rok nie uległy przedawnieniu, ponieważ zostały zabezpieczone hipoteką przymusową na majątku skarżącego. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzję organu odwoławczego i stwierdził, że organy nie rozpatrzyły w sposób prawidłowy jego sytuacji faktycznej. Podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas, że nie posiada żadnych środków na spłatę zobowiązań oraz nie ma możliwości zarobkowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 21 października 2021 r. pełnomocnik ustanowiony z urzędu wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2014-2018, z której treści wynika, że umorzono skarżącemu zaległości podatkowe za okres od III raty 2014 r. do VI raty 2018 r. z tytułu łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł, a także zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 21 października 2021 r. wydane przez Wójta Gminy [...], z treści którego wynika, że na dzień 21 października 2021 r. nie ujawniono zaległości podatkowych skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotem bowiem sprawy była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym. Decyzja taka nie zamyka stronie drogi do ponawiania wniosków o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r., sygn. III SA 398/99 odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata i można żądać umorzenia zaległości podatkowej tak długo, jak długo zaległość ta istnieje (zob. Lex nr 40399). Jeżeli jednak na etapie rozpoznania skargi przez sąd administracyjny zaległość podatkowa przestanie istnieć, tym samym odpadnie przedmiot sprawy. W przedmiotowej sprawie późniejsza decyzja Wójta Gminy [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych powoduje, że wcześniejsza decyzja organu podatkowego odmawiająca umorzenia takich zaległości traci swój byt prawny w tym sensie, że nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych dla strony. W związku z tym, że na dzień orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skarżący nie ma już zaległości wobec organu podatkowego – tym samym stwierdzić należy, że wystąpiła inna przyczyna bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata, świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2019 r. poz. 18).