I SA/Lu 282/97

WyrokWSA w Lublinie1998-04-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie szacunku do obliczenia podstawy opodatkowania jest dopuszczalne bez wykazania braku danych niezbędnych do jej ustalenia?
Ratio decidendi
Zastosowanie szacunku do obliczenia podstawy opodatkowania jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy brak jest danych niezbędnych do jej ustalenia. Samo odrzucenie księgi podatkowej jako dowodu nie uprawnia organu do zastosowania szacunku, jeśli dysponuje on innymi wiarygodnymi dowodami, które mogą służyć ustaleniu podstawy opodatkowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku obrotowego i podatku od towarów i usług za 1993 r. Postępowanie zostało wszczęte w lipcu 1995 r. Organ odwoławczy uchylił poprzednią decyzję, wskazując na uchylenie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa oraz ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w szczególności dotyczące stosowania szacunku do podstawy opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, orzekając jak w sentencji (która nie została podana w całości, ale wynika z uzasadnienia, że nastąpiło uchylenie decyzji).

Pełny tekst orzeczenia

Zastosowanie szacunku dla obliczenia podstawy opodatkowania bez wykazania braku danych niezbędnych do jej obliczenia narusza dyspozycję art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa oraz art. 11 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie wszczęte zostało 19 lipca 1995 r. przekazaniem żądania skierowania sprawy rozstrzygniętej wynikiem kontroli skarbowej na drogę postępowania podatkowego. Tym samym żądaniem wszczęte zostało postępowanie prowadzone przez Urząd Skarbowy w przedmiocie wymiaru podatku obrotowego i podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 1993 r. Wnioski formułowane w tych postępowaniach przyjmowane były w niniejszej sprawie, stąd uchylenie poprzednio wydanej decyzji uzasadniał organ odwoławczy jedynie faktem uchylenia decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług. Brak oceny materiału dowodowego, poza wskazaniem faktu niewpisania konkretnych rachunków dokumentujących zakup i sprzedaż towarów, nie pozwala na kontrolę poprawności wniosków tak w świetle par. 10 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r., jak i art. 11 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Z treści analiz sporządzonych w toku postępowania wynika, że oszacowanie przychodu za okres od 1 stycznia do 4 lipca 1994 r. pozostało jedynie skutkiem oszacowania obrotu za ten okres w postępowaniu prowadzonym przez inny organ, a dotyczącym wymiaru podatku obrotowego i uznane zostało za prostą konsekwencję stwierdzenia nierzetelności księgi podatkowej. Zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy, organ podatkowy ustala podstawę obliczenia podatku w drodze szacunkowej, jeżeli brak .jest danych niezbędnych do ustalenia tej podstawy. Wyprowadzenie wniosku, iż zastosowanie powyższego przepisu uprawnione jest jako skutek odrzucenia za dowód księgi podatkowej nie znajduje uzasadnienia w powyższym przepisie. Jeżeli organ podatkowy dysponuje uznanymi za wiarygodne dowodami podważającymi treść zapisów księgi, to dane zawarte w tych dowodach mogą wraz z niekwestionowanymi danymi z księgi służyć ustaleniu podstawy opodatkowania. Zastosowanie szacunku dla obliczenia podstawy opodatkowania bez wykazania braku danych niezbędnych do jej obliczenia narusza dyspozycję art. 11 ust. 1 cyt. ustawy. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r, o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło