I SA/Lu 284/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do listopada 2004r. postanawia: I. Przyznać S. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę 700 (siedemset) złotych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Jednocześnie ze skargą pełnomocnik skarżącego złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. We wniosku skarżący zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów opłat sądowych ponad kwotę 700 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnieść w tym miejscu należy, że do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi wyliczony w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, zaś wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie wynosił połowę wpisu sądowego od skargi (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W urzędowym formularzu skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i siostrą. W odniesieniu do stanu majątkowego skarżący podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Zaznaczył, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt: [...]) orzeczono wobec niego przepadek mienia. Z nadesłanych przez skarżącego na wezwanie dokumentów wynika ponadto, że wszystkie rachunki bankowe skarżącego są objęte postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Obecnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i utrzymuje się z prac dorywczych. We wniosku o prawo pomocy skarżący wykazał ponadto, że na miesięczny dochód rodziny (jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym) w łącznej kwocie [...] zł netto składa się: renta matki – [...] zł netto, renta siostry – [...] zł netto i jego dochód z prac dorywczych – [...] zł netto. Natomiast jak wykazał w oświadczeniu z dnia 1 lipca 2009r., na stałe miesięczne koszty utrzymania rodziny składają się następujące wydatki: energia elektryczna – ok. [...] zł; gaz – ok. [...] zł; opał – ok. [...] zł; telefon – ok.[...] zł; wyżywienie – ok. [...] zł na osobę (razem [...] zł na miesiąc); środki czystości i ubranie – [...] zł na osobę (razem [...] zł na miesiąc); koszty leczenia –[...] zł. Zatem stałe konieczne koszty utrzymania rodziny wynoszą łącznie ok. [...] zł miesięcznie. Porównując wysokość miesięcznych dochodów rodziny do wielkości stałych koniecznych kosztów utrzymania stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie ponieść koszty opłat sądowych do kwoty 700 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Podnieść należy, że art. 246 § 3 ustawy p.,p.s.a. formułuje odrębną przesłankę ustawową ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z tym unormowaniem adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 czerwca 2009r. pełnomocnik skarżącego będący adwokatem przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi, udzielone z dniem 24 kwietnia 2009r. (k-30 a.s.). Zatem w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu skarżący pozostawał w stosunku prawnym z adwokatem będącym jego pełnomocnikiem. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Biorąc zatem pod uwagę powołaną regulację brak jest ustawowych przesłanek do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. Brak jest również podstaw do przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów lub bardzo niskie dochody, niemożność podjęcia pracy z uwagi na szczególne okoliczności np. stan zdrowia), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanych dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, jest osobą zdolną do podjęcia pracy i uzyskuje z niej dochód, dochód osiągają także członkowie rodziny pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego należy również wziąć uwagę okoliczność, że skarżący dowiadując się o niekorzystnej dla niego decyzji w dniu [...] (data doręczenia), przy uwzględnieniu wysokości jego miesięcznych dochodów netto, miał możliwość poczynienia oszczędności na poczet kosztów sądowych. W tej sytuacji uiszczenie kosztów sądowych, w wysokości nie przekraczającej każdorazowo 700 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.