I SA/Lu 286/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia przyznać B.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 września 2007 r. oddalił skargę B.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. W trakcie postępowania skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia jak i nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż wnioskodawca powołuje się na trudności finansowe, wydatki na leki i leczenie. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż skarżący sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Skarżący ponadto, oświadczył, iż posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha. Z podanych informacji wynika także, że skarżący użytkuje około [...] ha. Syn skarżącego użytkuje [...] ha (w aktach umowa dzierżawy). Reszta jest nie użytkowana z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy jak i nieopłacalność ze względu na suszę. Z nadesłanego zaświadczenia z urzędu gminy o wysokości dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego (z wyłączeniem dzierżawy) wynika, iż skarżący użytkuje [...] ha przeliczeniowych. Roczny przeciętny dochód z ww. gruntów wynosi [...] zł (w przeliczeniu miesięcznie ok. [...] zł - przypis własny). Skarżący uzyskuje również dochody z tytułu renty w wysokości [...] zł netto. Z kolei jego wydatki na utrzymanie domu, w tym wydatki na żywność wynoszą łącznie około [...] zł. Natomiast wydatki na leczenie wynoszą [...] zł. Dodatkowo skarżący wspiera uczącą się córkę. Jest to kwota ok. [...] zł rocznie. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie na okoliczność jej obecnej sytuacji finansowej, nadesłane dokumenty oraz wyjaśnienia jak również wysokość kosztów utrzymania dają podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.