I SA/Lu 286/10
WyrokWSA w Lublinie2010-10-20
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony, gdy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do podniesionych przez stronę zarzutów i dowodów, a jedynie powtórzył argumentację organu pierwszej instancji i skupił się na opisie systemu LPIS?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż nie rozpoznał merytorycznie odwołania strony. Zamiast odnieść się do zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę, organ odwoławczy ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji i opisu systemu LPIS, co stanowiło niewystarczające uzasadnienie decyzji i mogło mieć wpływ na jej treść.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. Organ pierwszej instancji przyznał płatności w części, zmniejszając powierzchnię kwalifikującą się do dopłat. Strona wniosła odwołanie, kwestionując ustalenia organu i powołując się na wcześniejsze kontrole oraz pomiary geodezyjne. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie odnosząc się jednak do zarzutów strony. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu. Przyznał także wynagrodzenie radcy prawnemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. przyznaje radcy prawnemu P. W. wynagrodzenie w kwocie [...] złotych w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania Cz. J. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 6 maja 2009r. "W" J. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2009r. W toku wszczętego tym wnioskiem postępowania wniosek ten przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. W ramach kontroli zażądano od strony wyjaśnień odnośnie działki ewidencyjnej nr 106, w wyniku czego strona złożyła korektę wniosku. W dniu 1 grudnia 2009r. organ I instancji wydał decyzję, którą przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:
1/ jednolitą płatność obszarową do pow. 3,58 ha w wysokości 1814,99 zł
2/ uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych do pow. 2,48 ha w wysokości 884,05 zł;
3/ przejściową płatność z tytułu owoców miękkich do pow. 0,89 ha w wysokości 1505,70 zł.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym kwestionowała decyzję organu I instancji podnosząc, że w 2004r. była przeprowadzana kontrola na miejscu, w wyniku której nie stwierdzono żadnych uchybień. W toku kontroli 3 działki zgłoszone do dopłat były przemierzone, a protokół tej kontroli znajduje się w jej posiadaniu. Stan faktyczny od tego czasu nie uległ zmianie. Nie wie na jakiej podstawie można zmniejszyć powierzchnię gruntu o 0,23 ar.
Rozpatrując sprawę w wyniku tego odwołania organ odwoławczy przytoczył treść art. 1, art. 3, art. 7 ust. 4 oraz 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2009r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), a nadto wskazał, iż zgodnie z jej art. 2 pkt 1, użyte w niej określenie działki rolnej oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 a Rozporządzenia nr 796/2004, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, tj. zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw.
W związku z powołanymi przepisami organ wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności wszczynane jest na wniosek strony, która sama określa treść swojego żądania. Ustawodawca w art. 3 ust 3 powołanej ustawy nałożył na strony obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążył obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Agencja zatem nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, a w art. 3 ust 2 pkt 2 ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, iż wnioskodawca we wniosku ubiegał się o przyznanie:
1/ jednolitej płatności obszarowej (JPO) – działki rolne o pow. 4,15 ha.
Przytaczając treść art. 7 ust. 1 ww. ustawy oraz powołując się na załącznik XX do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.L 345 z 20.11.2004r str.1 ze zm.) organ wskazał, iż minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla RP wynosi 1 ha;
2/ uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) – działki rolne o pow. 2,48 ha ( art. 7 ust. 2 ww. ustawy);
3/ przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM) – działki rolne o pow. 0,89 ha (art. 7 ust. 3 a ww. ustawy).
Złożony wniosek przeszedł kontrolę administracyjną w myśl art. 30 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy. Kontrole te przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności (art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.). Kontrole te dotyczą m.in. zgodności między działkami rolnymi deklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich (art. 24 ust. 1 lit c Rozporządzenia Komisji nr 796/2004). Podstawę prawną kontroli wniosków w oparciu o bazę referencyjną stanowią:
1/ art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej,
2/ art. 12 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 ze zm.),
3/ art. 24 ust. 1 lit c ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Organ odwoławczy wskazał następnie, iż na podstawie ww. art. 12 ust. 3 Rozporządzenia wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 została rolnikowi przekazana informacja zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu JPO w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych – powierzchnia PEG JPO. Jednocześnie wskazał na treść art. 12 ust 4, stosownie do którego rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie państwa członkowskie UE zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009). Następnie organ szeroko opisał podstawy i sposób działania Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) i znaczenie ortofotomapy jako elementu tego Systemu.
Konkludując, organ odwoławczy wywiódł, iż ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej (PEG) następuje w trakcie kontroli administracyjnej Wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie LPIS oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy.
W tej sytuacji, ustalona w wyniku kontroli administracyjnej Wniosku powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła:
- w przypadku działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej Nr 189, 190 – 0,83ha
- w przypadku działki rolnej A 1 położonej na działce ewidencyjnej 189,190 – 0,83ha
- w przypadku działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej Nr 191 – 0,30 ha
- w przypadku działki rolnej D położonej na działce ewidencyjnej Nr 105 – 0,84 ha
- w przypadku działki rolnej D1 położonej na działce ewidencyjnej Nr 105 - 0,84ha
- w przypadku działki rolnej F położnej na działce ewidencyjnej Nr 85 oraz 84 – 0, 47 ha
- w przypadku działki rolnej F1 położonej na działce ewidencyjnej Nr 85 oraz 84 – 0,47 ha
- w przypadku działki rolnej G położonej na działce ewidencyjnej Nr 106 – 0,85 ha. Biorąc zatem pod uwagę korektę wniosku oraz system informacji geograficznej powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku kontroli administracyjnej wynosiła 3,96 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do JPO – 4,15 ha, a stwierdzoną – 3,96 ha wynosi 0,19 ha, co stanowi 4,80% powierzchni stwierdzonej w stosunku do zadeklarowanej. W wyniku zastosowania sankcji z art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 dokonana została redukcja przyznanej kwoty o dwukrotność stwierdzonej różnicy tj. 2 x 0,19 ha, co powoduje pomniejszenie płatności o 0,38 ha ( tj. do pow. 3,58 ha).
Odnośnie UPO powierzchnia działek stwierdzonych w toku kontroli wynosiła 2,44 ha podczas gdy zadeklarowano 2,48ha, co nie przekracza dopuszczalnej, w myśl art. 50 ust 3 ww. rozporządzenia, różnicy, stąd płatność uzupełniającą przyznano w wysokości wnioskowanej przez rolnika we wniosku.
Odnośnie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM) przyznano stronie płatność we wnioskowanej wysokości.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że strona miała prawo złożyć zmianę do przedmiotowego wniosku do dnia 31 maja 2009r. obejmującą dodanie nowych działek lub zmianę już zadeklarowanych danych, a nawet poprawki do wniosku po tej dacie ale do dnia 9 czerwca 2009r. z sankcjami terminowymi, nie wyprowadzając z tego stwierdzenia żadnych wniosków odnoszących się do rozpoznawanej sprawy.
Podkreślił nadto, że strona podpisując wniosek podjęła odpowiedzialność za jego wypełnienie i oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności.
Mając na uwadze wyżej przytoczone argumenty organ odwoławczy podkreśli, iż jego ocena jest co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a wydanie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, celowości i słuszności.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Cz. J. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie powierzchni działek zawartych we wniosku z dnia 8 maja 2009r. o przyznanie płatności na 2009r. Podkreślał, że przedstawione we wniosku powierzchnie działek rolnych są zgodne ze stanem faktycznym, co potwierdzają pomiary wykonane przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w [...] oraz akty własności i akty notarialne. Ortofotomapy nie są dokumentem zmieniającym wielkość działek bez wydania stosownych decyzji przy jednoczesnym powiadomieniu właściciela działek. Do skargi dołączył protokół z czynności kontrolnych, akt własności ziemi, trzy kserokopie wypisów aktu notarialnego, kserokopię wniosku o przyznanie płatności na 2009r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż strona nie zgadza się z wynikami kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie i jej ustaleniem, że powierzchnia działek rolnych jest mniejsza niż deklarowana we wniosku. W tym kontekście powtórzył w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Nie jest zasadny zarzut, że powierzchnia działek rolnych uprawnionych do dopłat musi odpowiadać powierzchni działek ewidencyjnych pozostających w posiadaniu producenta – rolnika, i przyjęcie przez organ innej powierzchni niż wynikająca z aktów własności, czy danych z ewidencji gruntów wymaga uprzedniego wydania stosownej decyzji administracyjnej.
Trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, iż zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2009r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), użyte w niej określenie działki rolnej oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 a Rozporządzenia nr 796/2004, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, tj. zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw.
Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisy wykonawcze do niej. Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni podziału kraju. Ewidencja gruntów obejmuje zaś informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, a także informacje dotyczące osoby właściciela.
Działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, czy też na częściach graniczących ze sobą działek ewidencyjnych, Działki rolne nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów. To producent decyduje, czy i jakie działki rolne (na których prowadzona będzie jedna uprawa o pow. Nie mniejszej niż 0,1ha) będą położone na działkach ewidencyjnych Liczba, wielkość działek rolnych, rodzaj prowadzonych na nich upraw może ulegać zmianie w kolejnych latach. Nie można zatem utożsamiać pojęcia działki rolnej i działki ewidencyjnej, a zatem dla oceny wniosku nie są miarodajne dane wynikające z ewidencji gruntów i aktów własności ziemi.
Nie budzi wątpliwości, że przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego następuje na wniosek rolnika składany na określony rok w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej.
Z ustaleń organu administracji oraz akt sprawy wynikało, iż w dniu 6 maja 2009r. Cz. J. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2009r. We wniosku tym wskazał jako uprawnione do dopłat w ramach JPO 7 działek rolnych oznaczonych literami od A do G o łącznej pow. 4,15 ha położonych na 10 działkach ewidencyjnych. Do UPO zgłoszone zostały działki rolne A1, D1, F1 i G1 o łącznej powierzchni 2,48 ha oraz z tytułu przejściowej płatności do owoców miękkich (OM) działki rolne C1,E1 i G 2 o łącznej pow. 0,89 ha., w tym działka rolna G2 położona na działce ewidencyjnej nr 106 o pow. 1,19 ha. W toku postępowania, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, skarżący wezwany został do złożenia wyjaśnień odnośnie działki nr 106 i takie wyjaśnienia wraz z dokumentami i korektą wniosku odnośnie tej działki złożył. Wniosek przeszedł kontrolę administracyjną, w czasie której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie zadeklarowanych działek A, B, D, F i G. Powierzchnię tych działek ustalono w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG), odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działek ewidencyjnych wchodzących w skład działek rolnych A, B, D, F i G wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Jednocześnie w trybie art. 77 § 4 kpa strona poinformowana została, że dla działek ewidencyjnych nr 57 (E) i nr 105 (D) w oparciu o system informacji geograficznej powierzchnia referencyjna ustalona została: dla działki nr 57 – 0,4904ha (deklarowana 0,51ha) zaś dla działki nr 105 – 0,8407ha (deklarowana 0,85). W związku z tym przyjęto, że powierzchnia działek stwierdzona w kontroli administracyjnej, w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009, wynosi 3,96 ha dla JPO, 2,44ha dla UPO i 0,89ha dla OM. Takie ustalenia faktyczne były podstawą wydania decyzji przez organ I instancji. Organ podnosił także, iż na podstawie art. 12 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 ze zm.) wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 została rolnikowi przekazana informacja zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu JPO w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych – powierzchnia PEG JPO, lecz w aktach brak jest odpisu tego pisma.
W odwołaniu od tej decyzji Cz. J. podnosił, iż podane przez niego powierzchnie działek rolnych uprawnionych do dopłat są zgodne z rzeczywistością, trzy działki były przedmiotem kontroli na miejscu w dniu 19.09.2004r., w toku której błędów nie stwierdzono. Pomiarów działek dokonali uprawnieni inspektorzy z Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezji i Kartografii i protokoły pomiarów znajdują się w jego posiadaniu.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji, szeroko omawiając podstawy i sposób działania Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) i znaczenie ortofotomapy jako elementu tego Systemu, nie ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów strony, ani nie wskazując dlaczego te argumenty nie mają znaczenia faktycznego i prawnego w rozpoznawanej sprawie. Stanowisko organu odwoławczego ograniczyło się do podania przepisów prawa mających zastosowanie w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich oraz podstawy prawnej zasad i metod ustalania powierzchni stwierdzonej oraz wskazania powierzchni niektórych działek ujętych we wniosku ustalonych w oparciu o ww. metodę, czego nie można uznać za wystarczające w świetle art. 77 §1 i 80 kpa. Oraz art. 107 § 3 kpa.
Przede wszystkim wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 15 kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z tą zasadą, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (por. B.Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz C.H. Beck W-wa 1996, str. 83-84).
Jak to już wielokrotnie wskazywał tut. Sąd, do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, lecz konieczne jest stwierdzenie, że rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone postępowaniem spełniającym standardy przewidziane dla postępowania administracyjnego. Takie rozumienie pojęcia dwuinstancyjności potwierdza także konstrukcja art. 138 kpa, który przyznaje organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania) bądź uchylenie czy zmiana zaskarżonej decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wydawnictwo C.H Beck str. 492). Odwołanie przenosi zatem kompetencje na organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Zasada dwuinstancyjności postępowania winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w przypadku decyzji wydawanych na skutek odwołania jest jej obligatoryjnym elementem (patrz. art. 107 § 4 kpa). Uzasadnienie decyzji powinno zatem odnosić się do oceny faktycznej i prawnej dokonanej przez ten organ, oraz do zarzutów i argumentacji strony zawartej w odwołaniu. Wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji powinno być dokonane w sposób czytelny nie tylko dla organu odwoławczego i sądu, ale również dla strony postępowania jako bezpośredniego adresata decyzji (zob. W. Taras, Glosa do wyroku NSA z dnia 20.11.2001r. SA/Lu 629/00 OSP 2002, nr 10, s.533 i nast.). Organ odwoławczy skoncentrował się na rozważaniach dotyczących mocy i znaczenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową, ze wskazaniem na jego szczególną dokładność i wykorzystywanie narzędzi informatycznych.
Sąd nie kwestionuje znaczenia Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) oraz ortofotomapy jako elementu tego Systemu przy ustalaniu powierzchni działek kwalifikującej się do dopłat, wskazać jednak należy, iż nie jest to metoda niepodważalna i gdy dane z niej wynikające są przez producenta podważane, należy wskazać dlaczego wskazywane przez niego zastrzeżenia nie mogą być uwzględnione. Przerzucenie ciężaru dowodu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach), nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością, a to stosownie do art. 77§1 i 80 kpa. Reguła uproszczonego postępowania dowodowego zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idąca, aby zwalniała organ z rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony. Podkreślenia wymaga, iż każda sprawa wszczęta wnioskiem strony jest sprawą indywidualną i wymaga jej rozpatrzenia w świetle żądań tej strony i jej twierdzeń popartych dowodami zebranymi w sprawie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odnoszącym się do tej indywidualnej sprawy.
Zgłoszone przez skarżącego w odwołaniu zarzuty przeciw ustaleniom organu I instancji i jego twierdzenia, obligowały organ odwoławczy przynajmniej do rozważenia, czy zgłoszone w odwołaniu dowody, które były przecież w posiadaniu organu, miały znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a jeżeli nie to dlaczego. W swojej decyzji organ w ogóle się do nich nie odniósł. W odpowiedzi na skargę wskazał zaś, że "strona nie zgadza się z wynikami kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie i jej ustaleniem, że powierzchnia działek rolnych jest mniejsza niż deklarowana we wniosku", podczas gdy to strona powoływała się na ustalenia kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie rolnym i jej wyniki, które - w jej ocenie - przesądzają o poprawności złożonego wniosku.
Sąd Administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie dokonuje oceny zebranych w sprawie dowodów oraz ich znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż ocena ta zastrzeżona jest dla organów administracji.
Przy ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy rozważy celowość przeprowadzenia dowodów na które skarżący powołuje się w odwołaniu i ustosunkuje się do podnoszonych zarzutów w uzasadnieniu decyzji, które zindywidualizuje stosownie do okoliczności faktycznych i prawnych tej konkretnej sprawy.
Mając zatem na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w pkt II znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a. zaś odnośnie kosztów postępowania w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło