I SA/Lu 286/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P. W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tym zakresie oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę [...] zł netto. Wskazał, że stałe koszty utrzymania posiadanego domu o pow. 39 m2 wynoszą [...] zł. Oprócz tego spłaca dwa kredytu konsumpcyjne, których miesięczna wysokość rat wynosi [...] zł i [...] zł. Odnośnie posiadanego majątku, wskazała na pięć nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 2194 m2 oraz dwa rachunki oszczędnościowe o wartości [...] zł i [...] zł. Dodał, że z wskazanych rachunków bankowych oraz nieruchomości nie może korzystać "bo toczy się postępowanie podatkowe". Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów zaznaczyć wypada, iż prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to tym samym, iż odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów. Oceniając z tej perspektywy wniosek strony skarżącej, referendarz sądowy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Przede wszystkim należy wskazać, iż wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Taką wysokość wpisu sądowego dyktuje przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Również pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nigdy nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Obecna sytuacja finansowe strony nie jest natomiast na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych, i co należy dodać rozłożonych w czasie kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe a przede wszystkim posiada stałe źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę. Jednakże co najistotniejsze skarżący posiada majątek, który odziedziczył po rodzicach o wartości [...] zł w skład którego wchodzą nieruchomości gruntowe położone w N. oraz środki pieniężne zgromadzona na rachunkach bankowych. Samo posiadanie nieruchomości wyklucza natomiast możliwość przyznania prawa pomocy, bowiem dysponowanie takim majątkiem wiąże się z potencjalnymi możliwościami zdobycia środków pieniężnych poprzez racjonalne nim gospodarowanie. Natomiast okoliczność, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania, co w sprawie nie występuje z uwagi na odziedziczone środki pieniężne. Konkludując, jak już wskazywano prawo pomocy ma wyjątkowy charakter, co stanowi, że powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżącego zaś do takich osób zaliczyć nie można, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Ubocznie należy przypomnieć stronie, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd, przysługuje jej od organu który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 p.p.s.a.). Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.