I SA/Lu 287/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2002 r. – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: - odmówić L.S. przyznania prawa pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L.S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynikało, że we wspólnym gospodarstwie skarżącej pozostają 4 osoby: skarżąca z mężem i dwoje dzieci (10 i 15 lat). W skład majątku strony wchodzi dom (110 m2) oraz działka o powierzchni 0,38 ha. Rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej męża, z której za miesiące od stycznia do kwietnia osiągnął on stratę w wysokości [...]. Strona podała też, że mąż "posiada zobowiązania w podatku dochodowym i toczy się postępowanie egzekucyjne". Wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów L.S. wyjaśniła, że ani ona ani jej małżonek nie posiadają czynnych rachunków bankowych, że ona sama nie osiąga dochodów i wraz z dziećmi pozostaje na utrzymaniu męża. Tytuły egzekucyjne wobec męża są aktualne i tylko częściowo uregulowane. Oprócz oświadczeń i tytułów wykonawczych L. S. nadesłała zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o niefigurowaniu w ewidencji osób bezrobotnych, oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2009 rok (miesiące I-VI) małżonka R.S. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku skarżącej, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. – odmówił L.S. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że z wykazanych wpływów z działalności gospodarczej mąż nie jest w stanie spłacać swoich zaległych podatków, nie posiada więc ona środków na opłacenie wpisu. Wezwana ponownie do nadesłania dodatkowych wyjaśnień L. S. nadesłała dowody wpłat należności podatkowych i wynikających z tytułów egzekucyjnych oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2009 rok (miesiące I-VIII). Wyjaśniła też, że wydatki miesięczne na utrzymanie domu, wyżywienie, środki czystości, ubrania i edukację dzieci wynoszą [...] i są pokrywane z działalności gospodarczej męża. Skarżąca ponownie poinformowała też, że ani ona ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 ( 1, art. 245 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej "ppsa"/ - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy z zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /art. 245 § 2/. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika /art. 245 § 3/. Żądanie L. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącej przedstawiona we wniosku PPF i dodatkowych wyjaśnieniach strony nie pozwala na uznanie, że L. S. nie jest w stanie aktualnie uiścić kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem na jego obecnym etapie (to jest wpisu od wniesionej skargi). Zestawienie strony przychodowej rodziny ([...] za miesiące od stycznia do sierpnia b.r. uzyskane z tytułu działalności gospodarczej R. S.) oraz wydatków rodziny (ok. [...] miesięcznie, co daje kwotę [...] od początku roku) prowadzi do wniosku, że po uregulowaniu podstawowych potrzeb rodziny w dyspozycji strony pozostają wolne środki (to jest ponad [...] za wskazany okres). W tym samym okresie małżonek strony skarżącej realizował wpłaty zmierzające do wywiązania się z zapłaty zaległości podatkowych wobec państwa. Obowiązek zapłaty należności wobec budżetu Państwa z tytułu bieżących czy też zaległych podatków, związanych z prowadzoną przez R.S. działalnością gospodarczą nie są priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego przez jego małżonkę, pozostającą na jego utrzymaniu. Przeciwne uznanie prowadziłoby do przyjęcia, iż w przypadku powstania zaległości podatkowych (czy też innych zobowiązań finansowych) osoby utrzymującej się z działalności gospodarczej, każdorazowo konieczność poniesienia kosztów wszczętego przez podatnika postępowania sądowoadministracyjnego obciążałaby Skarb Państwa. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 245 § 1 i 3 art. 246 § 1 pkt 2 w związku z 260 ppsa należało orzec jak w sentencji.