I SA/Lu 289/11
WyrokWSA w Lublinie2011-09-21
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód Land Rover Discovery, zarejestrowany w kraju jako ciężarowy, może być dla celów poboru akcyzy zakwalifikowany jako samochód osobowy na podstawie jego cech konstrukcyjnych i wyposażenia, niezależnie od przepisów prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organ nie odniósł się do konkretnych zarzutów skarżącego dotyczących cech pojazdu i ich wpływu na klasyfikację celną, a także naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń i nie badając wyczerpująco materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu spółce "A" zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu Land Rover Discovery. Skarżący kwestionował zakwalifikowanie pojazdu do kodu CN 8703 (samochody osobowe) zamiast CN 8704 (samochody ciężarowe), powołując się na jego cechy konstrukcyjne i fakt rejestracji jako pojazdu ciężarowego. Organy celne uznały pojazd za osobowy, opierając się na ogólnych przepisach i stanowisku importera, ignorując szczegółowe zarzuty skarżącego dotyczące cech pojazdu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz orzekł, że decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi "A" spółka jawna z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz spółki jawnej "A" z siedzibą w Ł. kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej (dalej - DIC) po rozpatrzeniu odwołania A (dalej - skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej - NUC) z dnia [...]
o określeniu skarżącemu zobowiązania w kwocie 9.616,00 zł w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki LAND ROVER DISCOVERY, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia [...]. NUC wszczął postępowanie podatkowe w sprawie skarżącemu określenia zobowiązania
w zakresie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki LAND ROVER DISCOVERY o numerze nadwozia
[...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania, na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego NUC ustalił, że skarżący w dniu
[...]. dokonał zakupu w/w samochodu nie składając przy tym deklaracji
uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczącej nabytego samochodu
i nie uiszczając wpłaty należnego z tego tytułu podatku akcyzowego. Przedmiotowy
pojazd został zarejestrowany na terytorium kraju przez Starostę w dniu [...]. jako samochód ciężarowy.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o unieważnienie decyzji NUC. W odwołaniu skarżący podniósł, iż NUC błędnie
zakwalifikował nabyty przez nią wewnątrzwspólnotowo pojazd do kodu CN 8703, a
nie jak powinien to zrobić - do kodu CN 8704. Zdaniem skarżącego, NUC nie
powinien był opierać się na piśmie firmy "B" sp. z o.o. w W.
Generalnego Importera Jaguar i Land Rover, z którego wynika, iż wskazany pojazd
został wyprodukowany jako samochód osobowy kombi, ponieważ ten pojazd został
sprzedany i po raz pierwszy zarejestrowany w Holandii jako samochód ciężarowy.
Skarżący zarzucił NUC, że niedokładnie i nierzetelnie zebrał, jak i ocenił materiał
dowodowy, gdyż jej zdaniem, zarówno w Holandii jak i w Polsce w/w pojazd był
przeznaczony wyłącznie do przewozu towarów, a nie osób co ewidentnie kwalifikuje
go do kodu CN 8704.
DIC nie zgodził się z zarzutami odwołania.
Wskazał na przepisy art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 ustawy
z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.,
dalej - u.p.a.) w związku z brzmieniem poz. 59 Załącznika nr 1 do tej ustawy i
stwierdził, iż samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z
przepisami o ruchu drogowym, zarówno nowe jak i używane (niezależnie od tego,
czy zostały wyprodukowane w kraju, czy przywiezione z innych Państw
Członkowskich Unii Europejskiej lub krajów trzecich) podlegają akcyzie. Podatnikami
od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia
wewnątrzwspólnotowego, natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie od
samochodów osobowych powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania
samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji
na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podmioty dokonujące
nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, niezarejestrowanych na
terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po
przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego
naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia
wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą
rejestracji tego pojazdu w kraju. Zgodnie z wykazem wyrobów akcyzowych zawartym
w załączniku nr 1 do u.p.a., samochody osobowe klasyfikowane do kodu CN 8703 tj.
pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do
przewozu osób (inne niż te objęte poz. 8702), włącznie z samochodami osobowo-
towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, podlegają akcyzie. Następnie
OIC podał, że podstawie art. 3 ust. 2 u.p.a., do celów poboru akcyzy i obowiązku
oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie nabyciu
wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie
odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze CN, zgodną z rozporządzeniem Rady
(EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej
i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz.WE L 256 z 7 września 1987r., ze zm.: Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. .2 str. 382 ze zm.). Zgodnie Nomenklaturą CN, wprowadzoną w życie rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. zmieniającym załącznik I rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz.WE L nr 281 z dnia 30 października 2003 r.), klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej między innymi z jego budowy i wyposażenia, przy czym grupowanie tych pojazdów w świetle obowiązujących przepisów ruchu drogowego nie może mieć znaczenia dla ustalenia kodu CN, co oznacza, że w obowiązującym stanie prawnym dany pojazd może być równocześnie zarejestrowany i uznawany za ciężarowy zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym i jednocześnie może być dla celów poboru akcyzy zakwalifikowany jako samochód osobowy zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym.
DIC podkreślił, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie oraz, że
zgodnie z Taryfą Celną pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne
przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-
towarowymi (kombi) są klasyfikowane do kodu 8703. Do kodu 8704 klasyfikowane są pojazdy mechaniczne - między innymi zwykłe ciężarówki i furgony (płaskie, pokryte impregnowanym brezentem, o nadwoziu zamkniętym itd.), ciężarówki i furgony dostawcze wszelkiego rodzaju, ciężarówki wyposażone w różnorodne urządzenia.
Dalej DIC podniósł, że zgodnie z Notami Wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej
Wspólnot Europejskich pozycja 8703 Pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy
mechaniczne 'przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte
pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz
samochodami wyścigowymi obejmuje "pojazdy wielofunkcyjne", takie jak pojazdy
mechaniczne, które mogą przewozić zarówno osoby, jak i towary. Pozycja ta
obejmuje również samochody typu pickup oraz typu van (z wyjątkami). Pojazdy te
służą zasadniczo do przewozu osób, tzn. podstawowym, najważniejszym, ale nie
jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób, ponieważ samochodami tymi
(kwalifikowanymi do pozycji 8703) można przewozić również towary.
DIC zauważył, że kryterium rozstrzygającym o zastosowaniu klasyfikacji taryfowej
w przypadku pojazdów samochodowych, zgodnie z obowiązującą Nomenklaturą CN,
są cechy zewnętrzne np. brak okien, tapicerka, punkty mocowania przewożonego
towaru. O wyborze właściwej pozycji decyduje zatem główna funkcja pojazdu, której
pełnienie wynika między innymi z jego budowy i wyposażenia oraz przeznaczenia.
Nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej (dopuszczanie
do ruchu drogowego, wydawanie świadectw homologacji, sporządzanie opinii
technicznych itp.), wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji
może odbiegać od sformułowań użytych w Nomenklaturze Scalonej Taryfy Celnej.
Jednak grupowanie pojazdów w świetle przepisów ruchu drogowego nie może mieć
znaczenia dla ustalenia ich kodu CN. Również nazwa handlowa towaru również nie
uzasadnia sugerowanej klasyfikacji do wskazanych kodów CN.
DIC powołał się także na uregulowania ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o
ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm. dalej - u.p.r.d.) wskazując
na to, że ani badania techniczne ani ich nazewnictwo nie może mieć wpływu na
ocenę przeznaczenia pojazdu w świetle przepisów podatkowych.
Końcowo OIC stwierdził, że biorąc pod uwagę powołane regulacje i zebrany w
sprawie materiał dowodowy oraz argumenty skarżącego, samochód marki LAND
ROVER DISCOVERY jest samochodem osobowym. Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...]., podał, że dokument ten ma moc wiążącą jedynie w stosunku do stanu technicznego pojazdu, pod kątem spełniania warunków określonych wart. 66 u.p.r.d.
W ocenie DIC, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzające, że
przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym mogą być brane pod uwagę
jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, tj. przewożenia towarów na
własny użytek, a nie w odniesieniu do konstrukcji pojazdu, która zgodnie z
postanowieniami Taryfy Celnej jest typowa dla samochodów osobowych, które
podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie, uchylenie
poprzedzającej ją decyzji NUC z dnia [...]. oraz o umorzenie
postępowania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania
wywołanych wniesieniem niniejszej skargi oraz, w wypadku nie uchylenia
zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz nie
umorzenia postępowania w sprawie, zobowiązanie organów podatkowych o
wystąpienie do Holenderskiego Wydziału Komunikacji ROW o przekazanie pełnej
informacji o pojeździe.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 80 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt. 2, 80 ust. 3 pkt. 3, 81 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt. 5,
art. 3 ust. 2, oraz art. 2 pkt. 1, Załącznik nr 1 poz. nr 59 u.p.a. poprzez błędne uznanie, iż przedmiotowy samochód podlega akcyzie a na skarżącym ciąży
obowiązek podatkowy, błędną klasyfikację samochodu marki LAND ROVER
DISCOVERY o numerze nadwozia [...] jako wyrobu akcyzowego,
co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż z chwilą nabycia pojazdu
powstał obowiązek zapłaty podatku akcyzowego;
2) art. 187 ust. 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej (dalej - O.p.) poprzez
niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, błąd w ustaleniach
faktycznych oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego,
3) art. 194 O.p. poprzez pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych,
4) art. 210 § 4 O.p. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji.
art. 210 § 1 pkt. 4 O.p. poprzez nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej
decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżący stwierdził, iż organy podatkowe dokonały
błędnej klasyfikacji sprowadzonego przez niego samochodu marki LAND ROVER
DISCOVERY jako wyrobu akcyzowego, co w konsekwencji doprowadziło do
błędnego uznania, iż z chwilą nabycia pojazdu powstał obowiązek zapłaty podatku
akcyzowego. Powołując się na przepisy u.p.a., skarżący podniósł, że DIC w ślad za
NUC dokonał błędnej klasyfikacji pojazdu, gdyż nie wziął pod uwagę, że NUC nie
wykazał, że w/w pojazd rzeczywiście zasadniczo służy do przewozu osób. Zdaniem
skarżącego, NUC, wbrew wyjaśnieniom do Taryfy Celnej, zakwalifikował
przedmiotowy pojazd jako objęty kodem 8703 zamiast 8704. Samochód LAND
ROVER DISCOVERY nie posiada bowiem cech charakterystycznych dla pojazdów
objętych pozycją 8703:
- brak w pojeździe stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym, stałych
punktów kotwiących i wyposażenia do zainstalowania siedzeń i wyposażenia
zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowców i przestrzeni
siedzeń pasażerów (wyjaśnienia do Taryfy Celnej pozycja 8703 - a),
- brak w pojeździe tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli - blacha w kolorze
nadwozia od wewnętrznej strony wybita wykładziną (b),
brak przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na
bocznych panelach (c),
- w pojeździe występuje stały (oryginalny) panelI przegroda pomiędzy
przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną (d);
- całe wnętrze samochodu nie jest wyposażone w sposób kojarzony z częścią
pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie,
popielniczki) (e).
W ocenie skarżącego, przedmiotowy pojazd natomiast spełnia wszystkie kryteria
kwalifikujące go do pozycji 8704, gdyż
- brak w nim wyposażenia zabezpieczającego (pasów bezpieczeństwa lub
punktów do ich zamocowania) oraz wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu
przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej pojazdu (wyjaśnienia do Taryfy celnej
pozycja 8704 a);
- w pojeździe jest oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna
przestrzeń tylna do przewozu towarów (b);
- brak okien na bokach pojazdu na wysokości przestrzeni tylnej towarów;
obecność drzwi z tyłu pojazdu przeznaczonych do załadunku i rozładunku (c);
- jest zamontowany na stale oryginalny panel/przegroda pomiędzy częścią dla
kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną (d);
brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony z częścią
pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie,
popielniczki)
Skarżący podał, że podniesione powyżej okoliczności (właściwości i cechy
pojazdu) znajdują potwierdzenie w dokumentach w aktach sprawy, w tym
dokumentacji fotograficznej. Nie biorąc pod uwagę tych dokumentów, OIC naruszył
art. 187 oraz 191 O.p. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału
dowodowego, błąd w ustaleniach faktycznych oraz wybiórczą ocenę materiału
dowodowego. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, zwłaszcza
dokumentacji fotograficznej wprost wynika, że przedmiotowy pojazd głównie służy do
przewozu towarów, posiada wszelkie cechy określone w wyjaśnieniach do taryfy
celnej kwalifikujące do kategorii 8704 natomiast nie posiada cech, które umożliwiałby
zaliczenie go do pozycji 8703. Zdaniem skarżącego, OIC naruszył także art. 194 O.p.
poprzez pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych - dowodu rejestracyjnego
pojazdu, w którym został on zaklasyfikowany jako samochód ciężarowy. Ponadto,
organ w sposób niekonsekwentny uznał za znaczące stanowisko "B" Sp. z o.
o. w W. Generalnego Importera Jaguar i Land Rover, z którego wynika, że
wskazany pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy kombi wskazując
jednocześnie, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji może odbiegać od sformułowań użytych w Nomenklaturze Scalonej Taryfy Celnej.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem OIC, że znajdujące się w aktach sprawy
dokumenty złożone przez skarżącego wskazujące że pojazd jest samochodem
ciężarowym mogą być brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do sposobu jego
wykorzystania tj. przewożenia towarów na własny użytek - przeciwnie świadczą
zarówno o konstrukcji pojazdu jak i wykorzystaniu - tj. głównym przeznaczeniu
(zgodnie z wyjaśnieniami do Taryfy Celnej).
Zarzucając naruszenie art. 210 § 4 O.p., skarżący podniósł, że OIC pominął
wskazania konkretnych cech przedmiotowego pojazdu, które w jego ocenie
umożliwiają kwalifikację pod pozycją 8703.
Z ostrożności, skarżący zauważył, że Noty wyjaśniające do Nomenklatury
Scalonej Wspólnot Europejskich określają pozycję 8703, która obejmuje: pojazdy
wielofunkcyjne takie jak pojazdy mechaniczne, które mogą przewozić zarówno osoby
jak i towary; typu pickup, posiadające zazwyczaj więcej niż jeden rząd siedzeń i
tworzone przez dwie oddzielne przestrzenie, zamkniętą kabinę do przewozu osób i
otwartą lub zakrytą powierzchnię do transportu towarów. Jednakże takie pojazdy
mają być klasyfikowane do pozycji 8704, jeżeli maksymalna wewnętrzna długość
podłogi powierzchni do transportu towarów jest większa niż 50% długości rozstawu
osi pojazdu lub jeżeli posiadają one więcej niż dwie osie. Przedmiotowy pojazd
ewentualnie mógłby się mieścić w kategorii pojazdów pickup, gdyby jednocześnie
spełniałby warunek techniczny długości podłogi powierzchni do transportu towaru.
W odpowiedzi na skargę, OIC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko
zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na
wynik sprawy.
Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.a., przez pojęcie wyrobu akcyzowego rozumie się
wyroby podlegające akcyzie wymienione w załączniku nr 1 do ustawy. W pozycji 59
w/w. załącznika zostały wymienione samochody osobowe - pojazdy samochodowe i
inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. W
myśl art. 80 ust. 1 u.p.a., akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane
na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym a na zasadzie art. 80
ust. 2 u.p.a., podatnikami akcyzy od samochodów są: 1) podmioty dokonujące każdej
sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium
kraju; 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje zaś przypadku
nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania
samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji
na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym ( art. 80 ust. 3 pkt 3
u.p.a.). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów
osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu
drogowym, są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację
uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od
dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego; 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z
chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju ( art. 81 ust.1 u.p.a.). Przy czym, mając na
uwadze treść art. 2 pkt 11 u.p.a., istotne znaczenie dla powstania obowiązku
podatkowego ma moment przemieszczenia wyrobu akcyzowego na terytorium kraju.
Przytoczone wyżej przepisy prawa materialnego determinowały treść ustaleń
faktycznych sprawy co do faktu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie z
tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego,
W sprawie niniejszej sporne jest, czy organy podatkowe w sposób zgodny z
prawem przyjęły, iż nabyty wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego samochód
LAND ROVER DISCOVERY zaliczyć należy do kategorii pojazdów określonych pod
poz. 59 wymienionego załącznika, co w konsekwencji czyni z niego wyrób akcyzowy
i daje podstawę do jego opodatkowania tym podatkiem w myśl powołanych
przepisów prawa materialnego.
Aby zbadać prawidłowość wydanej w tym przedmiocie zaskarżonej decyzji w
pierwszej kolejności należy ocenić, czy OIC przeprowadził postępowanie zgodnie z
przepisami O.p., bowiem tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie
podatkowe może stać się podstawą ustaleń pozwalających na zastosowanie
właściwych prżepisów materialnoprawnych.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, OIC większą jego część poświęcił
na przytoczenie przepisów prawa i ich wykładnię. W uzasadnieniu brak jest
natomiast ustaleń, które powinny się tam znaleźć, aby stwierdzić było można, na
podstawie jakich dowodów organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie a które
uznał za nieistotne i dlaczego. W zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie, że
grupowanie pojazdów w świetle przepisów ruchu drogowego ani ich nazwa handlowa
nie może mieć znaczenia dla ustalenia ich kodu CNo Podobnie, nie mogą mieć
wpływu dla takiego ustalenia badania techniczne wykonywane na podstawie
przepisów u.p.r.d. Dlatego, odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego
zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...], podał, że dokument ten ma moc wiążącą jedynie w stosunku do
stanu technicznego pojazdu, pod kątem spełniania warunków określonych wart. 66
u.p.r.d. Poza tym, DIC stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty
potwierdzające, że przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym mogą być
brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, tj.
przewożenia towarów na własny użytek, a nie w odniesieniu do konstrukcji pojazdu,
która zgodnie z postanowieniami Taryfy Celnej jest typowa dla samochodów
osobowych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Takie ogólne
stwierdzenie organu, bez powołania się na konkretne dowody nie pozwala na
kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ również nie odniósł się w ogóle do
precyzyjnych zarzutów odwołania, w których skarżący powołując się m.in. na
Wyjaśnienia do Taryfy Celnej wskazywał, że sprowadzony przez niego samochód
należy zakwalifikować do kodu 8704 i dlaczego.
Zgodnie z unormowaną wart. 122 O.p. zasadą prawdy obiektywnej, organy
podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia
stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z zasady tej
wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności
faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej
rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu
prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia
sprawy, organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są
istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie
zastosowanie. W dalszej kolejności rzeczą organów jest rozważenie, jakie dowody
będą pomocne w ustaleniu tych faktów oraz przeprowadzić te dowody z urzędu oraz
inne dowody wnioskowane przez stronę. Zebrane dowody mogą być ze sobą
sprzeczne. W takim wypadku organ nie może ograniczyć się do wyboru jednego z
tych dowodów, lecz musi uzasadnić, dlaczego drugiemu dowodowi nie dał wiary.
Brak przekonującej argumentacji spowoduje, że ustalenia zostaną uznane za
dowolne i sprzeczne z zasadami określonymi wart. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i
art. 191 O.p. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany w sposób
wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w
Lublinie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 7/11, pub! strony internetowe:
www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Podkreślenia także wymaga, że zgodnie z art. 127 O.p., postępowanie podatkowe
jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności wyraża prawo podatnika do
rozstrzygnięcia sprawy dwukrotnie, w dwóch organach, z których organ odwoławczy
kontroluje poprzez wydanie decyzji decyzję organu pierwszej instancji.
Dwuinstancyjność postępowania jest wyrazem prawa do obrony. Organy
odwoławcze działają tak jak organy pierwszej instancji, czyli przeprowadzają
postępowanie i wydają powtórnie decyzję w tej samej sprawie. Zgodnie z zasadą
dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec
w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Organ ten nie może
zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji czy też rozpatrzenia zasadności
argumentów organu pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., SAlWr
1996/95, aNSA 1997, nr 1, poz. 35). Istotą dwuinstancyjności jest zatem wydanie
rozstrzygnięcia merytorycznego, a nie jedynie formalna kontrola decyzji (wyrok NSA
z dnia 6 czerwca 1997 r., III SA 515/96, "Wspólnota" 1997, nr 45, poz. 26). Uznaje
się, iż dla realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania konieczne jest, by
rozstrzygnięcia w obu instancjach zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez
każdy z organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których
postępowanie to jest prowadzone (wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA
721/92, aNSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Z orzeczeń tych wynika zatem, że istotą
dwuinstancyjności jest nie tylko kontrola pierwszej instancji przez drugą, lecz
dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (por. Dzwonkowski Henryk, Huchla
Andrzej, Kosikowski Cezary, Komentarz do art. 127 ustawy - Ordynacja podatkowa
ABC 2003, wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., II FSK 658/08, publ. wlw strony
intern.). W postępowaniu przed organem odwoławczym obowiązują wszystkie
zasady ogólne postępowania podatkowego, jak również stanowiące ich rozwinięcie,
szczegółowe przepisy regulujące zasady i tryb prowadzenia postępowania
dowodowego przed organem pierwszej instancji (wyrok WSA w Lubinie z dnia 29
maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 199/09, publ. w/w strony intern.).
W wyroku z dnia 30 marca 2004 r., FSK 169/04 (publ. j.w.), Naczelny Sąd
Administracyjny stwierdził, że sąd administracyjny stwierdzając naruszenie zasady
dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może uznać tej okoliczności
za nieistotną.
W rozpatrywanej sprawie OIC naruszył zasadę, o której mowa wyżej.
Trafnie wskazały organy podatkowe, iż zgodnie z obowiązującą w 2008 roku
Nomenklaturą CN, wprowadzoną w życie rozporządzeniem Komisji nr 1789/2003 z
dnia 11 września 2003 r., klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna
jest od ich cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej z jego
budowy i wyposażenia. Jednak ta okoliczność wymagała jednoznacznego ustalenia
cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej z jego budowy i
wyposażenia w dniu powstania obowiązku podatkowego.
Sąd podziela pogląd organów podatkowych, iż dla określenia towaru jako
akcyzowego nie ma znaczenia treść badania technicznego oraz treść wpisu w
dowodzie rejestracyjnym, jako że dane te są istotne dla innych potrzeb. Nie zmienia
to faktu, iż organ podatkowy w ogóle nie odniósł się do zebranego materiału
dowodowego ani zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu.
Szczegółowa odpowiedź OIC na zarzuty skarżącego jest o tyle istotna, że zarzuty
te dotyczą tych cech samochodu, które w ocenie strony powodują, że powinien on
zostać uznany za samochód ciężarowy w świetle Wyjaśnień do Taryfy Celnej.
Jak wyżej była mowa, zgodnie regulacjami Taryfy Celnej, klasyfikacja taryfowa
pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych, oraz głównej
funkcji pojazdu wynikającej między innymi jego budowy i wyposażenia (kryterium
klasyfikacji taryfowej w przypadku pojazdów samochodowych są takie cechy
zewnętrzne, jak np.: brak okien, tapicerka, punkty mocowania przewożonego towaru;
o wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, która wynika między
innymi z jego budowy i wyposażenia oraz przeznaczenia). W kontekście istoty sporu
wskazać należy, że w Taryfie Celnej w pozycji 8703 klasyfikowane są pojazdy
samochodowe i pozostałej pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do
przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zaś w
pozycji 8704 pojazdy do transportu towarowego. Ta ostatnia obejmuje między innymi
zwykłe ciężarówki i furgony (płaskie, pokryte impregnowanym brezentem, o
nadwoziu zanikniętym itd.), ciężarówki i furgony dostawcze wszelkiego rodzaju,
ciężarówki wyposażone do automatycznego wyładunku, cysterny, ciężarówki
chłodnie i izotermiczne itp. Klasyfikacja pewnych pojazdów (wielozadaniowych) do tej
pozycji zdeterminowana jest ich cechami, które wskazują na to, iż przeznaczone są
one głównie do przewozu towarów, jak również i na to, że ich zasadniczą funkcją nie
jest przewóz osób, tak jak w odniesieniu do pojazdów klasyfikowanych do pozycji
8703 - np. siedzenia - ławki bez wyposażenia ich w pasy bezpieczeństwa lub w
punkty do ich mocowania; brak wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu
przeznaczoną dla pasażerów; brak okien na bokach pojazdu; zamontowany na stałe
panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu
a częścią tylną; brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony
z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (dywaniki, wentylacja, oświetlenie,
popielniczki) (por. Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot
Europejskich).
W zarzutach odwołania skarżący powołując się właśnie na przedstawione
regulacje uzasadniał, dlaczego w jego ocenie, samochód LAND ROVER
DISCOVERY powinien być zaliczony do grupowania 8703.
Ponownie rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie
zgodnie z zasadą określona wart. 127 O.p. a także przepisami art. 122, art. 187 § 1 i
art. 191. Wydając natomiast decyzję i sporządzając jej uzasadnienie, nie zapomni o
treści art. 210 § 4 O.p.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), orzeczono jak w sentencji. Zakres, w
jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152
p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w
związku z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło