I SA/Lu 291/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2010 r. w zakresie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od opłat sądowych p o s t a n a w i a przyznać M.B. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2010 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymując się z emerytury w wysokości 1265 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, argumentując, że strona nie wykazała w sposób rzetelny i wyczerpujący, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie ustawowym sprzeciw, w którym podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez referendarza sądowego. Zdaniem skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest należycie uzasadniony i w sposób prawidłowy wykazuje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Nadmienił ponadto, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom w podeszłym wieku i bez majątku, a przesłanki jego zastosowania winny być interpretowane na korzyść strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) w skrócie p.p.s.a., wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na koszty sądowe w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania będzie składał się wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi 751 zł. Z art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że strona wnioskująca o zwolnienie od opłat sądowych powinna we wniosku złożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym niezbędne dla wykazania, że pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym członkowie rodziny nie dysponują środkami ponad niezbędne dla koniecznego utrzymania, czyli że poniesienie przez stronę postępowania opłat sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego również dla członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Z akt sprawy, a w szczególności z oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku oraz oświadczeń dodatkowych wynika między innymi, że skarżący jest wyłącznym użytkownikiem zajmowanego przez siebie budynku mieszkalnego i zabudowań gospodarczych. Nikt nie pozostaje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Koszty utrzymania domu, koszty związane z zaspokojeniem potrzeb bytowych (rachunki), a także koszty związane z postępowaniem sądowym skarżący ponosi osobiście. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że uzyskuje dochód w postaci emerytury w kwocie 1265 zł, z której dokonywane są potrącenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 313,76 zł. Z przedłożonych faktur za energię elektryczną za okres od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. wynika, że skarżący ponosi z tego tytułu opłaty w średniej wysokości ok. 85 zł (za dwa miesiące). Jak zaznaczył sam skarżący wszelkie koszty postępowania sądowego ponosił osobiście. Z dołączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zaświadczenia z Banku (filia w J.), w którym skarżący posiada jedyny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy wynika, że nie posiada on żadnych lokat natomiast co miesiąc wpływa na tenże rachunek emerytura w wysokości 949,79 zł, co potwierdza również dołączony do wniosku wyciąg z rachunku bankowego. Podsumowując z analizy twierdzeń skarżącego wynika, że przedstawił on swoją sytuację materialną oraz poziom uzyskiwanych środków finansowych w sposób odpowiadający rzeczywistości. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, obok wiarygodnego wykazania wydatków, także wiarygodnego wykazania rzeczywiście uzyskiwanych dochodów. Dopiero zestawienie przedstawionych we wskazanym zakresie informacji stanowi podstawę do prawidłowej oceny czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd mając na uwadze złożone przez skarżącego oświadczenia doszedł do przekonania, że wykazał on w sposób wyczerpujący swoją sytuację materialną, co daje podstawę do przyjęcia, że zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa i finansowa daje podstawy do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Należy bowiem pamiętać, że przyznanie prawa pomocy stanowiące w istocie pomoc państwa ma być skierowane do osób, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla zasobów i środków, jakimi dysponują na bieżące utrzymanie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.