I SA/Lu 296/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2010 r. postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego J.M. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że jego żądanie uzasadnia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i powstanie szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W wyniku zajęcia rachunków bankowych podatnik utracił pozycję – zdolność kredytową i trudno będzie mu ją odbudować. Wykonanie decyzji skutkować będzie zakończeniem działalności gospodarczej, jej upadłością, a w konsekwencji utratą pracy przez 30 pracowników. Podatnik nie dysponuje kwotą [...] wraz z odsetkami określoną w decyzji, ponieważ sprzedając olej grzewczy zarobił tylko [...] za 1000 litrów, zatem kwota ta wielokrotnie przewyższa uzyskaną marżę. W piśmie procesowym wskazał dodatkowo, że zawiadomieniem z dnia 20 stycznia 2015r. zastosowano wobec podatnika między innymi środek egzekucyjny w postaci zajęcia wszystkich rachunków bankowych, który sparaliżował pracę jego i jego firmy – nie może płacić za dostawy benzyny, a przez to firma po wyczerpaniu zapasów "stanie". Nadto w związku z zaległościami podatkowymi nie może starać się o ulgi podatkowe. W załączeniu przedłożył kserokopie: zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, kwota należności [...] z 23 stycznia 2015r., upomnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z [...] kwota [...] nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] sygn. akt [...] 3 wezwania do zapłaty na dzień 7 stycznia 2015r. na łączne kwoty: [...] zł, [...] potwierdzenie przelewu na rachunek Izby Celnej kwoty [...] - tytułem zajęcia, 3 wyciągi z rachunku bankowego (wpłaty) z 2 z 30 stycznia 2015r., 11 lutego 2015r., kwot odpowiednio [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "ppsa"), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak to zostało wyjaśnione w sprawie sygn. akt II FSK 2563/11, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń, okoliczności, świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (tak sygn. I GZ 316/10). Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z poglądem zarówno doktryny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188), jak również orzecznictwa (por. sygn. I FSK 1693/10) nie jest wystarczający sam wywód skarżącego odnośnie jego przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (powołane wyżej orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego powołania się na ustawowe przesłanki zastosowania tej instytucji, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie w sprawie sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Nadto w sprawie sygn. akt II GSK 1799/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla wykazania zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, uznać należy, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Skarżący całkowicie pominął obowiązek przedstawienia faktów, które w pełni obrazowałyby jego aktualną sytuację finansową i majątkową. Skupiła się jedynie na zobowiązaniach z tytułu prowadzenia działalności względem organów podatkowych i tych wynikających z nakazu zapłaty z 2010r., egzekucji należności (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wpłaty na rachunek organów podatkowych), na opisie trudności w utrzymaniu działalności gospodarczej w przyszłości (zakończenie działalności, upadłość, utrata pracy przez 30 pracowników). Natomiast zupełnie przemilcza konkretne wielkości obrazujące skalę osiąganych przychodów w roku bieżącym i poprzednich latach podatkowych, także w styczniu 2010r. (miesiąc którego dotyczy decyzja podatkowa w sprawie niniejszej), kwietniu 2014r. (wszczęcie postępowania podatkowego), skalę ponoszonych wydatków i konkretne ich przeznaczenie. Należy podkreślić, że prowadzenie działalności gospodarczej ze swej istoty ma na celu osiąganie zysku, a jej koszty nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem zapłaty należności, wynikających z ostatecznych i wykonalnych decyzji organu podatkowego. Skarżący nie może pomijać obowiązku zapłaty należności podatkowych, wynikających z ostatecznych decyzji organu podatkowego, nawet jeśli z tymi wykonalnymi decyzjami się nie zgadza. Zasadą jest przecież wykonalność decyzji ostatecznych. Nadto podatnik pomija swoją sytuację majątkową, koszty utrzymania, majątek. W tych okolicznościach argumentację przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznać należy za fragmentaryczną w zakresie okoliczności istotnych oraz nie popartą dokumentami obrazującymi sytuację majątkowej skarżącego, przede wszystkim odnośnie poziomu uzyskiwanych przychodów, wysokości i przeznaczenia ponoszonych kosztów w działalności gospodarczej oraz jego sytuacji finansowej. Dlatego uznać należy, że jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia wnioskodawcy powinny być bowiem poparte dokumentami źródłowymi, dotyczącymi jego sytuacji finansowej, majątkowej (dla przykładu: wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, deklaracje podatkowe dla podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług, raporty kasowe, wykazy majątku ruchomego i nieruchomego, wykaz stałych wydatków związanych z utrzymaniem – opłaty eksploatacyjne, wyżywienie, leki itp.). To na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a sąd nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu okoliczności, mających uzasadnić zastosowanie tej szczególnej instytucji ani też domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku w tej kwestii. Dokumenty, jakie zostały przedstawione wraz z uzasadnieniem wniosku, dowodzą, że toczy się postępowanie egzekucyjne należności wynikających z kwestionowanej decyzji oraz zapewne innych decyzji (których skarżący nie załącza), oraz kierowane są do skarżącego wezwania do zapłaty. Pominięto jednak, że nie wynikają z nich okoliczności realizujące przesłanki, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że każda decyzja, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie w sprawie sygn. akt II GSK 49/11, LEX nr 742913). Nadto wykonanie decyzji, nakładających obowiązek zapłaty należności pieniężnych, co do zasady, ze swej istoty, nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi (czego na obecnym etapie sprawy sąd nie przesądza) może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone wraz z odsetkami. W tej sytuacji, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 ppsa, należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji