I SA/Lu 297/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Sędzia WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2008 sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie postępowania zabezpieczającego I. oddala skargę; II. oddala wniosek uczestnika postępowania G. P. o zasądzenie kosztów postępowania. 1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w L., po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W., wierzyciela, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - k.p.a /, art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji I Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - u.p.e.a. I o uchyleniu zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z [..], nr [...]. 1.1. Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił dotychczasowy stan sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z [...] zabezpieczył na majątku G.P., współwłaściciela spółki jawnej "A", przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2004 r. do lipca 2005 r. w wysokości 1 582 316 zł z odsetkami za zwłokę w wysokości 411 117 zł. Na podstawie decyzji o zabezpieczeniu Dyrektor Izby Celnej w W., jako wierzyciel, wystawił [...] zarządzenie zabezpieczenia. Zarządzenie zabezpieczenia przekazał do wykonania Dyrektorowi Izby Celnej w B. Dyrektor Izby Celnej w B. [...] przyjął do wykonania zarządzenie zabezpieczenia i podjął czynności zabezpieczające w postaci zajęcia ruchomości. 1.2. W tym stanie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w L. zważył, że art. 1a pkt 7 u.p.e.a. definiuje organ egzekucyjny. Następnie art. 19 § 5 tej ustawy precyzuje jakie środki egzekucyjne ma prawo stosować dyrektor izby celnej, jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to przepis szczególny. Stanowi odstępstwo od ogólnej właściwości naczelnika urzędu skarbowego, unormowanej w art. 19 § 1 u.p.e.a. Skoro art. 19 § 5 rozważanej ustawy nie daje dyrektorowi izby celnej prawa do prowadzenia postępowania zabezpieczającego, to ten organ nie jest właściwy rzeczowo do prowadzenia postępowania zabezpieczającego. W tym stanie prawnym naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do zabezpieczenia należności pieniężnych w trybie i na zasadach określonych w dziale IV u.p.e.a. na podstawie art. 19 § 1 tej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedstawione stanowisko prawne zostało zaaprobowane w orzecznictwie sądowym. Przywołał wyroki w sprawach: I GSK 2154/06, I SA/Lu 303/07. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ocenę prawną Dyrektora Izby Celnej w B., że kiedy stwierdził swą niewłaściwość rzeczową do prowadzenia postępowania zabezpieczającego, to powinien uchylić zabezpieczenie na podstawie art. 157a u.p.e.a. 2. Dyrektor Izby Celnej w W., wierzyciel z zarządzenia zabezpieczenia, złożył skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. Zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 1 a pkt 7, art. 19 § 5 u.p.e.a. Argumentował, że uprawnienie dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowania zabezpieczającego wynika wprost z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. Przepis art. 1a pkt 7 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości, by inne przepisy u.p.e.a. ograniczały uprawnienia organu egzekucyjnego do wykonania poddanych egzekucji obowiązków. Natomiast brzmienie art. 19 § 1 u.p.e.a. w aktualnym stanie prawnym oznacza, że uprawnienie naczelnika urzędu skarbowego do prowadzenia postępowania zabezpieczającego jest unormowane podwójnie w tej ustawie. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w L.w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. 4. Zobowiązany z zarządzenia zabezpieczenia, o statusie uczestnika postępowania sądowego, reprezentowany przez pełnomocnika, pisemnie wnosił o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Podzielił ocenę prawną Dyrektora Izby Skarbowej w L., że Dyrektor Izby Celnej w B. nie był właściwy do prowadzenia postępowania zabezpieczającego, bo takie uprawnienie nie wynika z art. 1 a pkt 7 ani z art. 19 § 5 u.p.e.a. Dodatkowo argumentował, że czynności w postępowaniu zabezpieczającym zostały dokonane niezgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 166b u.p.e.a. z uwagi na nieistnienie objętego zabezpieczeniem zobowiązania podatkowego, bo akcyza objęta decyzją o zabezpieczeniu została objęta decyzją o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym innemu zobowiązanemu podatnikowi; niezgodnie z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art. 166b u.p.e.a. z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego, bo decyzja o zabezpieczeniu zawiera stwierdzenie, że działalność gospodarcza prowadzona była w ramach spółki i w takich okolicznościach to spółka byłaby podatnikiem akcyzy; niezgodnie z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. w związku z art. 166b u.p.e.a. z uwagi na niedopuszczalność postępowania zabezpieczającego, bo zarządzenie zabezpieczenia nie zostało prawidłowo doręczone zobowiązanemu z zarządzenia zabezpieczenia; niezgodnie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 166b u.p.e.a., bo zarządzenie zabezpieczenia nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, wymienionych w art. 156 § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarga nie jest zasadna. 6. Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. z zastrzeżeniem § 2 - 8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1. Zgodnie z art. 19 § 5 u.p.e.a. dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. 7. W tym stanie prawnym, za stanowiskiem w sprawach: I GSK 2093/06, I GSK 2154/06, należy zważyć, że w myśl art. 1a pkt 7 u.p.e.a. pod pojęciem organu egzekucyjnego należy rozumieć organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Już z treści tej definicji wynika, że zakres uprawnień poszczególnych organów egzekucyjnych jest zróżnicowany. To zróżnicowanie jest w ustawie wyraźnie określone. Tak więc naczelnik urzędu skarbowego prócz stosowania wszystkich środków egzekucji należności pieniężnych posiada także uprawnienie do zabezpieczania takich należności w myśl art. 19 § 1 u.p.e.a. Przepis art. 19 § 5 u.p.e.a. nie uprawnia dyrektora izby celnej do zabezpieczania należności podatkowych, jak w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 19 § 5 u.p.e.a. nadaje dyrektorowi izby celnej uprawnienia organu egzekucyjnego jedynie w zakresie ograniczonym do stosowania objętych nim środków egzekucji należności pieniężnych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że uprawnienie to obejmuje postępowanie zabezpieczające, skoro obejmuje tylko środki egzekucyjne, wymienione enumeratywnie w art. 1 a pkt 12 u.p.e.a., a nie obejmuje czynności postępowania zabezpieczającego. Podsumowując naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do zabezpieczenia należności pieniężnych w trybie i na zasadach określonych w dziale IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / art. 19 § 1 u.p.e.a. /. Dyrektor izby celnej nie jest organem egzekucyjnym właściwym do dokonania zabezpieczenia / porównaj art. 19 § 5 z art. 19 § 1 u.p.e.a. /. Przepis art. 19 § 5 rozważanej ustawy jest odstępstwem od właściwości ogólnej naczelnika urzędu skarbowego. Wskazuje dyrektora izby celnej, jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny. Jego właściwości nie poddaje zabezpieczenia należności pieniężnych w trybie i na zasadach określonych w dziale IV u.p.e.a. 8. Stwierdzenie, że odpowiada prawu stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej / powzięte w trybie art. 23 § 3a i § 4 pkt 1 u.p.e.a. /, kiedy ocenia art. 19 § 1, § 5 u.p.e.a. i uznaje Dyrektora Izby Celnej w B. za organ niewłaściwy do prowadzenia postępowania zabezpieczającego powoduje, że na obecnym etapie sądowa kontrola legalności prowadzenia postępowania zabezpieczającego w zakresie opisanym w art. 33 pkt 1, 4, 6, 10 w związku z art. 166b u.p.e.a. wykracza poza granice tej sprawy sądowej w rozumieniu art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi I Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. p.p.s.a./. 9. Należy zważyć, że kiedy organ prowadzący postępowanie zabezpieczające był niewłaściwy i kiedy z tego powodu uchylił czynności podjęte w toku postępowania zabezpieczającego przy zastosowaniu art. 157a u.p.e.a., to takim rozstrzygnięciem nie naruszył prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. 10. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. 11. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uczestnik postępowania sądowego ponosi koszty tego postępowania w sposób przewidziany w art. 199 p.p.s.a. Obowiązek zwrotu skarżącemu kosztów postępowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw spoczywa na organie z mocy art. 200 p.p.s.a., art. 206 p.p.s.a., art. 201 § 1 i § 2 p.p.s.a., które nie mają zastosowania w okolicznościach tej sprawy. Okoliczności tej sprawy nie uzasadniają zastosowania art. 208 p.p.s.a. Okoliczność, że uczestnik postępowania sądowego prezentował w tym postępowaniu stanowisko zgodne ze stanowiskiem organu rozstrzygającego / w zakresie właściwości organu uprawnionego do prowadzenia postępowania zabezpieczającego /, które w wyniku sądowej kontroli legalności zostało ocenione jako zgodne z prawem / skarga została oddalona /, sama nie stanowi podstawy do zasądzenia kosztów postępowania sądowego na jego rzecz.