I SA/Lu 299/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać Z.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. oddali skargę Z.K.. W zakreślonym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia od ww. wyroku skarżąca po uzupełnieniu braków złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawczyni jest w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Skarżąca ponosi koszty utrzymania gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej natomiast dopłat do gruntów rolnych nie otrzymuje od 3 lat.. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca pozostaje jedynie ze swoim małoletnim uczącym się synem. Do jej majątku należy mieszkanie o powierzchni [...] m2 i grunty rolne o powierzchni około [...] ha. Łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł. Dochody te pochodzą z renty rodzinnej skarżącej i jej syna. Z dołączonych do wniosku kopii faktur za energię elektryczną wynika, iż skarżąca ponosi z tego tytułu koszty rzędu [...] zł za okres rozliczeniowy liczący 2 miesiące. Natomiast nadesłana kopia rachunku telefonicznego opiewa na kwotę [...] zł. Innych informacji na temat kosztów utrzymania skarżąca nie podała. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznając złożony wniosek stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy może zasługiwać na uwzględnienie. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Strona wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Z uwagi na przedmiot postępowania koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżąca może ponieść sprowadzają się do opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz wpisu stałego od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia radcy prawnego, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (przedmiotem zaskarżenia jest sprawa z zakresu rolnictwa - przypis własny), w tym wypadku wyniesie co najmniej 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt. 2 "c" rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wspólne gospodarstwo domowe uzyskujące ww. dochody i ponoszące przy tym pewne koszty utrzymania (np. wyżywienie), których nie sprecyzowano we wniosku - w ocenie referendarza sądowego - pozwala jednak na stwierdzenie, że wnioskodawczyni wykazała, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponuje żadnymi środkami pozwalającymi na poniesienie zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.