I SA/Lu 299/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-05-18
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdy skarżący posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, majątek ruchomy i nieruchomy, prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód, a jego małżonek posiada majątek odrębny, który może generować dochód, zwolnienie od wpisu sądowego od skargi jest uzasadnione, jednakże odmowa zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, które nie przekraczają 100 zł każdorazowo, jest zasadna, gdyż leży to w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, wskazując na przewyższające przychody koszty utrzymania firmy, brak zdolności kredytowych i zobowiązania. Podał również, że jego żona jest bezrobotna i chora. Skarżący wykazał posiadanie udziału w domu, samochodu oraz współwłasność drugiego samochodu, a jego żona posiada udział w mieszkaniu. Jedynym źródłem utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. postanawia: I. Przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie sądu skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie opłacić wpisów sądowych we wszystkich sprawach, w których wniósł skargi, ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest jedynym źródłem utrzymania, a w miesiącach od marca do czerwca utrzymanie firmy przewyższa osiągany przychód. Wskazał, że nie ma zdolności kredytowych, a posiada zobowiązania wobec rodziny z tytułu egzekucji wydanych decyzji na kwotę ok. [...] zł. Podał, że jego żona pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest osobą bezrobotną i chorą. W dalszej części urzędowego formularza wniosku, w rubryce dotyczącej stanu majątkowego wykazał, że należy do niego udział w [...] części domu o pow. [...] m2, ponadto jest właścicielem samochodu marki [...] (r. prod. [...]) oraz współwłaścicielem samochodu marki [...] (r. prod. [...]). Z kolei do majątku odrębnego żony należy udział w [...] części mieszkania o pow. [...] m2. Poza tym majątkiem skarżący i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, jak również zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Na wstępie podnieść należy, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jeszcze w trzech sprawach (I SA/Lu 298/12; I SA/Lu 300/12; I SA/Lu 301/12).
W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Koszty sądowe w pozostałych sprawach, w których złożone zostały wnioski o przyznanie prawa pomocy kształtują się identycznie. Łączny koszt wpisów sądowych od wniesionych skarg, w sprawach w których skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy wynosi [...] zł.
Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których wniósł o przyznanie prawa pomocy), stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (udział w [...] części domu o pow. [...] m2) i ruchomy (samochody), prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stały dochód. Z kolei żona skarżącego posiada majątek odrębny (udział w [...] części mieszkania o pow. [...] m2, który może być wykorzystywany w sposób przynoszący dochód (np. poprzez wynajem). W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych (nie przekraczających każdorazowo 100 zł), które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Podnieść ponadto należy, że spór w sprawie niniejszej prowadzony jest co najmniej od sześciu miesięcy (decyzja organu I instancji z [...] r.) i niewątpliwie skarżący jako czynny podmiot gospodarczy może w strukturze planowania wydatków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą uwzględnić koszty z nim związane.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło