I SA/Lu 300/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 216 § 1 i art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2008 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2007r., znak: [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości 39.357,60 zł oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 3.585,30 zł – umorzył postępowanie zażaleniowe w przedmiotowej sprawie. W jego uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 30 listopada 2007 r., znak: [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 39.357,60 zł oraz odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 3.585,30 zł, od której zostało wniesione odwołanie z dnia 15 grudnia 2007 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 7 stycznia 2008r., zaś wnioskiem z dnia 5 stycznia 2008 r. skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r., znak: [...], Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż nie wystąpiły uzasadnione przesłanki określone w art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej i odmówił wstrzymania jej wykonania. Na to postanowienie, skarżący wniósł zażalenie z dnia 10 lutego 2008 r., domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej. W jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 225 Ordynacji podatkowej, jeżeli odwołanie nie zostało rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, a decyzja do tego czasu nie została wykonana, jej wykonanie ulega z mocy prawa wstrzymaniu w granicach określonych w odwołaniu - do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Biorąc pod uwagę, iż odwołanie nie zostało rozpatrzone w określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej terminie, tj. do dnia 7 marca 2008 r., zaś o nowym terminie skarżący został powiadomiony postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2008 r., znak: [...], z uwagi na fakt wstrzymania wykonania decyzji z mocy prawa, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej – w ocenie organu odwoławczego – zasadne było umorzenie postępowania w sprawie wniesionego zażalenia. Końcowo, organ II instancji wskazał, że w tej sytuacji, przedstawione w zażaleniu zarzuty nie były przedmiotem rozpatrzenia. Od tego postanowienia R. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia oraz wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu odwoławczego przedstawioną w jego uzasadnieniu, powołując się na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych: - postanowienie WSA w Gdańsku, w sprawie o sygn. akt. II SA/Gd 276/08, w którym Sąd stwierdził, iż "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny reguluje art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zgodnie z którym sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z art. 61 § 5 tej ustawy postanowienie to sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym." - postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2007r., w sprawie o sygn. VIII SA/Wa 476/07 oraz postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 2008r. w sprawach o sygn. IFZ 126/08 i IFZ 128/08, w których zawarto tezę, iż "Sąd może, na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 u.p.p.s.a.)." - postanowienie WSA w Lublinie, w sprawie o sygn. III SA/Lu 100/08, w którym zwrócono uwagę na istotne elementy, czyli nie tylko na wyrządzenie szkody majątkowej czy też niemajątkowej, ale też na niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W oparciu o powołane orzeczenia skarżący stwierdził, iż "Sąd, biorąc pod uwagę wszystko, uwzględnia argumentację wnioskodawcy oraz cały materiał zgromadzony w sprawie. Istotne jest to, że ze zgromadzonego materiału powinno jednoznacznie wynikać czy decyzja jest wykonalna, czy też jej niewykonalność ma charakter trwały". R. J. wywodził, iż "w roku 2004 i 2005 dwaj kontrolujący dokonali kontroli dość dziwnej, bardzo stronniczej i nieobiektywnej", "kontrolujący – G. L. był zainteresowany, aby ta kontrola wypadła jak najbardziej niekorzystnie dla kontrolowanego. Wynikało to ze zdarzeń, które miały miejsce w listopadzie 2004r. "kontrola widmo" czyli kontrola, która miała miejsce, w której pozyskano informacje, przekazano je dalej i wykorzystano. Tylko, że po tej kontroli nie ma śladu - dokumentów, tylko dane kontrahentów , które zostały przekazane do Urzędu Skarbowego w P.". W dalszej części uzasadnienia, skarżący opisując sposób przeprowadzenia kontroli, stwierdził, że "urzędnik państwowy swoim bezprawnym zachowaniem, naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych, pominięciem przepisu, który nakazuje mu określone zachowanie spowodował powstanie szkody" oraz, że "Naruszenie określonych przepisami prawnymi zasad, przepis kwalifikuje jako nadużycie uprawnień przez urzędnika, co może skutkować jego odpowiedzialnością, na podstawie ustawy, która weszła w życie z dniem 1 września 2004r. / Dz. U. Nr 162, poz.1692 /, a która umożliwia stronie dochodzenie odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez władzę publiczną czyli urzędników". W ocenie skarżącego, "skutki działań urzędników 2004 i 2005 roku były nieodwracalne i do dziś dnia nie przywrócono stanu pierwotnego pomimo różnych uchylonych decyzji". Stan aktualny jest taki, "że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, bo mu nie przysługuje, ponadto, w wyniku wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 października 2005r., w sprawie o sygn. akt. III C 2176/05, ma orzeczony rozwód oraz zasądzone alimenty na obu synów w wysokości 1.000,00 zł., nie posiada majątku, czegokolwiek - ruchomości, nieruchomości, wierzytelności, na dzień dzisiejszy jest człowiekiem ubogim, gdyż nie posiada już nic, nawet rodziny, a wszystko to "zawdzięcza" urzędnikom Urzędu Skarbowego w P. i w R.". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 225 Ordynacji podatkowej, jeżeli odwołanie nie zostało rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 / nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a decyzja do tego czasu nie została wykonana /, jej wykonanie ulega wstrzymaniu z mocy prawa w granicach określonych w odwołaniu - do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Regulacja ta oznacza, iż w takiej sytuacji organ odwoławczy nie wydaje żadnego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonalności decyzji. Trzeba też podkreślić, że wstrzymanie wykonania decyzji z mocy prawa to rozwiązanie, które stanowi sankcję dla organów podatkowych w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy, należy zważyć, iż rację ma organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nastąpił ex lege. Nie jest bowiem sporne, że skarżący z wnioskiem w tym przedmiocie zwrócił się do organu w dniu 5 stycznia 2008r. / k – 130 akt podatkowych /. Został on rozpoznany negatywnie dla niego poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postanowieniu z dnia 4 lutego 2008 r., znak: [...], w którym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż nie wystąpiły uzasadnione przesłanki określone w art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej. Na to postanowienie, skarżący wniósł zażalenie z dnia 10 lutego 2008 r., domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej / k – 143 akt podatkowych /. Jednocześnie nie jest kwestionowane, iż odwołanie skarżącego od decyzji wymiarowej zostało otrzymane przez organ odwoławczy w dniu 7 stycznia 2008r. / k – 127 akt podatkowych /, co oznacza, że termin określony w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej na załatwienie odwołania, czyli 2 miesiące od jego otrzymania, upływał w dniu 7 marca 2008r. Biorąc pod uwagę, iż odwołanie nie zostało rozpatrzone do tego dnia, zaś o nowym terminie jego rozpoznania, skarżący został powiadomiony postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2008 r., znak: [...] / k – 137 akt podatkowych /, wystąpił skutek wstrzymania decyzji z mocy prawa na podstawie art. 225 Ordynacji podatkowej i trwał on – z mocy tego przepisu – do dnia doręczenia mu decyzji organu odwoławczego, to jest do dnia 26 marca 2008r. / k – 145 akt podatkowych /. Nie sposób zatem się nie zgodzić z Dyrektorem Izby Skarbowej, że rozpoznanie zażalenia na postanowienie z dnia 4 lutego 2008 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznał za bezprzedmiotowe, zaś postępowanie w tym przedmiocie umorzył na podstawie art. 216§1 w zw. z art. 233§1 pkt.3 i w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Na marginesie można jedynie dodać, iż powinien on także powołać przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie jest to jednak uchybienie tej wagi, aby mogło doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu pranego, albowiem podstawa prawna jego wydania w istocie rzeczy istniała i miała oparcie w powołanym wyżej przepisie. Nie może też ulegać wątpliwości, iż w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 20 marca 2008 r., to jest już w czasie, kiedy wykonalność decyzji wymiarowej uległa wstrzymaniu z mocy prawa, rozpatrywanie zażalenia stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Końcowo Sąd podkreśla, że zarzuty podniesione w skardze, w żadnej mierze nie odnoszą się do zaskarżonego w niej postanowienia, a do sposobu prowadzenia postępowania wymiarowego. Z kolei orzeczenia powołane przez skarżącego dotyczą kwestii związanych z wydawaniem orzeczeń w przedmiocie wstrzymania wykonalności decyzji przez wojewódzkie sądy administracyjne, a nie organy podatkowe. Nie stwierdzając zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ją oddalił.