I SA/Lu 310/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant st.insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego -oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. P., utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy, jako wierzyciel egzekwowanej należności wyjaśnił, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2002 zostało ustalone decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., zgodnie z którą należny podatek w kwocie 11.058,10 zł rocznie podatnik winien uiścić w czterech ratach, płatnych w terminach określonych w decyzji. Terminy zapłaty podatku od nieruchomości, wyznaczone w w/w decyzji, wynikają z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002 r., Nr 9 poz. 83 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem – dla osób fizycznych podatek jest płatny w czterech ratach w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Skarżący wpłacił następujące należności: 2.764,50 zł w dniu 14 marca 2002 r.; 2.764,50 zł w dniu 23 września 2002 r.; 2.764,60 zł w dniu 18 grudnia 2002 r. i 2.764,60 zł w dniu 31 stycznia 2003 r. Organ podatkowy dokonał rozliczenia ostatniej wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek. W dniu 6 lutego 2003 r. wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o zmianie wysokości należności z tytułu IV raty podatku, objętej tytułem wykonawczym – dokonano aktualizacji tytułu wykonawczego z kwoty 2.764,60 zł do kwoty 444,43 zł wobec uwzględnienia wpłaty z dnia 31 stycznia 2003 r. W dniu 21 listopada 2003 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego podatnika, przesyłając zawiadomienie o zajęciu 444,43 zł tytułem należności głównej (podatku), 68,66 zł tytułem odsetek i 30,70 zł tytułem kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym organ doręczył zobowiązanemu. Jak wynika z powyższego, podatnik dotrzymał terminu zapłaty tylko pierwszej raty podatku od nieruchomości za 2002 r., stąd wpłaty kolejnych kwot tytułem rat podlegały zaliczeniu na zaległości podatkowe i należne od nich odsetki. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając wszczęcie egzekucji pomimo, że według skarżącego, zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek wykonania w całości. Ponadto zarzuca brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, naruszenie art. 21 § 3 i art. 53a ordynacji podatkowej przez zaniechanie wydania decyzji w tym trybie, co spowodowało, że organ "nalicza odsetki poprzez wewnętrzne operacje księgowe" oraz "sumuje odsetki ze zobowiązaniami podatkowymi nie informując podatnika o sposobie naliczania odsetek do czego obliguje art. 53a ordynacji podatkowej". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem, a zawarte w nim stanowisko organu podatkowego – wierzyciela egzekwowanej należności z tytułu IV raty podatku od nieruchomości na 2002 r., znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy – ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.). Organ prawidłowo wskazał, że wobec zapłaty przez skarżącego II, III i IV raty podatku z uchybieniem ustawowych (i podanych w decyzji) terminów płatności, stanowiły one zaległości podatkowe od których, po upływie terminów płatności, naliczone były odsetki za zwłokę. Stanowisko to znajduje oparcie w art. 53 § 1 i § 3 w związku z art. 51 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższymi przepisami, podatek nie zapłacony w terminie płatności, w tym także rata podatku, jest zaległością podatkową, od której podatnik obowiązany jest naliczać odsetki za zwłokę. W sprawie nie budziła sporu okoliczność, że zapłaty II, III i IV raty podatku dokonał skarżący z uchybieniem terminów płatności, bez uiszczenia należnych odsetek za zwłokę (k. 9-11 akt administracyjnych – kopie wyciągów bankowych). Zgodnie z art. 55 § 1 ordynacji podatkowej, odsetki od zaległości podatkowej (każdej z powyższych rat podatku) powinien skarżący wpłacić bez wezwania organu podatkowego. Wobec treści powyższych przepisów, w związku z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określającym terminy płatności rat podatku, bez znaczenia pozostawały przyczyny, z powodu których skarżący pozostawał w zwłoce z zapłatą podatku. Wierzyciel prawidłowo wskazał, że fakt wpłaty poszczególnych rat z opóźnieniem i w kwotach ustalonych w decyzji wymiarowej, powodował konieczność zaliczania poszczególnych wpłat proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostawała kwota zaległości do kwoty odsetek od tej zaległości, a to stosownie do art. 55 § 2 ordynacji podatkowej. Po dokonaniu ostatniej wpłaty (w dniu 31 stycznia 2003 r.) pozostałą więc zaległość z tytułu IV raty podatku w kwocie 444,43 zł i należne od niej odsetki (w chwili dokonania zajęcia rachunku bankowego w kwocie 68 zł według stawki 13,5 % rocznie). Organ podatkowy zasadnie również wyjaśnił, że w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość (art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej w związku z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę, bowiem przepisy art. 21 § 3 i § 4 oraz art. 53a ordynacji podatkowej mają zastosowanie jedynie w sytuacji kontroli samoobliczenia podatku, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej). Prawidłowym było również uznanie, że doręczenie upomnienia w miejscu zamieszkania podatnika będącego osobą fizyczną (doręczenie zastępcze – art. 149 ordynacji podatkowej i odpowiednio – art. 43 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wyczerpało dyspozycję art. 148 ordynacji podatkowej (i odpowiednio – art. 42 § 1 kpa) przewidującego możliwość doręczania pism w miejscu zamieszkania lub pracy. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.