I SA/Lu 313/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania B. B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący B. B., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie100 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnienia wniosku podał, że z uwagi na trudne warunki finansowe i nieopłacalność w rolnictwie poniósł w roku ubiegłym i w latach poprzednich straty w gospodarstwie rolnym i nie uzyskał żadnych dochodów, że posiada nieruchomość rolną 6,68 ha, z czego część użytkuje syn oraz że uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1498,98 zł (netto), a także że wspiera finansowo bezrobotną córkę i ponosi wydatki na leczenie. Do wniosku dołączył kserokopię nakazu płatniczego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. na łączną kwotę 1071,00 zł W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów skarżący nadesłał oświadczenie, w którym poinformował, że ponosi stałe wydatki na: prąd (około 220 zł), wodę (15 zł), leczenie (80 zł), "pozostałe życie". Wyjaśnił też, że dokładny koszt produkcji rolnej trudno jest mu określić – użytkuje 0,80 ha, co związane jest z kosztem około 300 zł, do tego koszt upraw pozostałej powierzchni, że część gospodarstwa rolnego użytkuje syn (4 ha), a skarżący nie otrzymuje z tego tytułu żadnych świadczeń. Podał, że córce przekazał w kwietniu 200 zł oraz w ostatnim czasie łącznie 484 zł. W odniesieniu do zapytania referendarza sądowego, gdzie obecnie mieszka i do kogo ta nieruchomość należy odpowiedział, iż "mieszka w swoim pomieszczeniu 25m2 wymagającym kapitalnego remontu". Do oświadczenia dołączył kserokopię dowodów wpłat za prąd. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2012r. referendarz sądowy odmówił przyznania B. B. prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wyraził dezaprobatę dla stanowiska zawartego w uzasadnieniu postanowienia, iż nie ma on obowiązku pomocy finansowej bezrobotnej córce, a poza tym podniósł, że zaistniała konieczność kupienia nowej lodówki, z uwagi na zużycie starej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270), zwanej dalej "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (por.: art.245 § 1-3 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Wynikającą z przepisów P.p.s.a., w tym jej art.199, zasadą jest, że strona ponosi koszty postępowania związane z jej udziałem w sprawie, instytucja prawa pomocy służyć ma zaś umożliwieniu dostępu do sądu tym osobom, które rzeczywiście nie są w stanie kosztów takich ponieść. Przy tym, skoro zgodnie z art.246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść określonych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to wszystkie inne środki, tj. środki, które nie są dla utrzymania strony i jej rodziny konieczne, winna ona przeznaczyć na opłacenie należnych kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Przyjmując za wiarygodne twierdzenia skarżącego w zakresie wielkości jego comiesięcznych dochodów i wydatków, a także biorąc pod uwagę, że oprócz wymienionych wydatków stale ponosi on także konieczne koszty zakupów żywności oraz zobowiązany jest uiścić podatek z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego (co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę około 90 zł), stwierdzić należy, że z wielkości tych nie wynika, aby skarżący nie był w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie niniejszej, które wynoszą jednorazowo kwotę nie większą niż 100 zł (wpis od skargi, a później – ewentualnie - opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem i wpis od skargi kasacyjnej). Z jednej strony bowiem skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie niemal 1500 zł (netto), posiada też gospodarstwo rolne, ma więc możliwość pozyskiwania płodów rolnych (nawet jeśli produkcja ta jest na granicy opłacalności), z drugiej zaś strony wyszczególnione przez niego wydatki miesięczne sprowadzają się do kwoty około 700 zł (z uwzględnieniem 300 zł na koszty uprawy użytkowanego gruntu i 90 zł na podatek), pozostaje zatem kwota około 800 zł, z której – zdaniem Sądu – skarżący jest w stanie zarówno zapewnić sobie zakupy niezbędnej żywności, jak i uiścić opłatę sądową w kwocie 100 zł. Ponadto, w związku z argumentacją sprzeciwu, podnieść należy, że jakkolwiek nie można kwestionować chęci udzielania przez skarżącego pomocy córce, gdy znajduje się ona w gorszym położeniu finansowym niż on sam, to pomoc ta nie może mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowanym przez stronę postępowaniem w niniejszej sprawie. Także potrzebie zakupu lodówki, wobec awarii dotychczasowej, nie można przyznać pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 100 zł, tym bardziej, że o konieczności uiszczenia wskazanej opłaty skarżący wie już od maja 2012r. i, jak wykazano wyżej, mógł zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.