I SA/Lu 313/23
WyrokWSA w Lublinie2023-10-18
Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Burmistrza polegająca na odmowie wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2023, uzasadniona nieprawidłowościami w wykorzystaniu dotacji z lat ubiegłych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o dotację, uzasadniona nieprawidłowościami w wykorzystaniu dotacji z lat ubiegłych, nie jest wystarczająco uzasadniona. Chociaż organ działa w ramach uznania administracyjnego, musi wyważyć interes publiczny z indywidualnym interesem wnioskodawcy, a cel dotacji oświatowej (wsparcie dzieci i rodziców) powinien być priorytetem. Nieprawidłowości z lat ubiegłych, choć mogą skutkować żądaniem zwrotu dotacji, nie powinny być głównym powodem odmowy zgody na odstąpienie od terminu, jeśli nie wykazano wszechstronnej analizy wszystkich istotnych okoliczności.Stan faktyczny
Spółdzielnia S. nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o udzielenie dotacji na rok 2023. Zwróciła się do Burmistrza Miasta o wyrażenie zgody na odstąpienie od tego terminu, tłumacząc to błędem ludzkim i nadmiarem obowiązków. Burmistrz odmówił, wskazując jako główny powód nieprawidłowości w wykorzystaniu dotacji z lat ubiegłych, które skutkowały decyzją o zwrocie dotacji i zawiadomieniem prokuratury. Spółdzielnia wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta z dnia 4 kwietnia 2023 r. i zasądził od Burmistrza na rzecz Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi S. w H. na czynność odmowy wyrażenia zgody przez Burmistrza Miasta z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr WOK.4431.2.2.2023.RD I. stwierdza bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta; II. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz S. w H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 313/23
UZASADNIENIE
Zaskarżoną czynnością, wyrażoną w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r., Burmistrz Miasta H. , dalej: "Burmistrz", "organ", odmówił Spółdzielni S. , jako organowi prowadzącemu Niepubliczne Przedszkole I. w H., dalej: "spółdzielnia", "skarżąca", wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2023 wraz z planowaną liczba uczniów, tj. terminu wynikającego z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm.), dalej: "u.f.z.o."
Z treści pisma Burmistrza z dnia 4 kwietnia 2023 r. oraz akt sprawy wynika, że zaskarżona czynność dotyczy odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w stosunku do lutego oraz miesięcy następnych2023 r., na dzień złożenia odpowiedzi na skargę włącznie z majem. Treść wniosku o udzielenie dotacji z budżetu Miasta na rok budżetowy określona została uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2018 r., podjętą na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Wniosek ten, zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy powinien być złożony do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Spółdzielnia, będąca organem prowadzącym przedszkole, we wskazanym terminie wniosku nie złożyła. Z tego powodu Burmistrz pismem z dnia 28 lutego 2023 r. poinformował spółdzielnię o braku podstawy do wypłacenia dotacji za ten miesiąc.
Spółdzielnia, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia 1 marca 2023 r. wystosowała do Burmistrza wezwanie do wypłaty dotacji. Argumentowała w nim, że skoro spółdzielnia złożyła miesięczną informację o liczbie dzieci za styczeń 2023 r. oraz dotacja za ten miesiąc została wypłacona, to oznacza, że Burmistrz uwzględnił wniosek o udzielenie dotacji i ją przyznał.
Z kolei w dniu 20 marca 2023 r. spółdzielnia złożyła ona pismo zawierające prośbę o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w trybie art. 31 ust. 4 tej ustawy. Wyraziła w nim stanowisko, prezentowane wcześniej w wezwaniu do wypłaty dotacji. Ponadto podała, że brak wypłaty dotacji za luty 2023 r. spowodował brak możliwości opłacenia bieżących rachunków. Prowadzone przez spółdzielnię przedszkole, do którego uczęszcza 50. dzieci, jest zdaniem spółdzielni jedyną innowacyjna placówką w regionie hrubieszowsko-zamojskim. Posiada ono sensoryczny plac zabaw oraz magiczny dywan. Spółdzielnia zaznaczyła również, że w przedszkolu prowadzona jest wg innowacyjnych metod nauka języka angielskiego oraz organizowane są wycieczki, audycje muzyczne oraz koncerty. Spółdzielnia przedstawiła również inne obszary swojej aktywności na rzecz Miasta oraz ekonomii społecznej. Podała ona również, że brak wniosku o przyznanie dotacji spowodowany był nadmiarem obowiązków i błędem ludzkim. Do wniosku dołączone zostały odbitki kserograficzne: pisma z dnia 17 marca 2023 r. zawierającego poświadczenie, że K. J.-O. jest od 2018 r. członkiem Regionalnego Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej, certyfikat potwierdzający prawo spółdzielni do posługiwania się znakiem "zakup prospołeczny" oraz podziękowane dla spółdzielni za pomoc na rzecz uchodźców z Ukrainy.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. Burmistrz poinformował spółdzielnię o odmowie wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, którym mowa w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. Z jego treści wynika, że najważniejszym powodem odmowy wyrażenia zgody jest ocena dotychczasowej współpracy z organem prowadzącym przedszkole. Kontrola wykorzystania dotacji przeprowadzona w dniach od 9 maja do 30 września 2022 r. wykazała bowiem szereg nieprawidłowości, których skutkiem jest zakwestionowanie przez Miasto wydatków na kwotę 476.338,97 zł z powodu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 4.944,66 zł przez wykazanie zawyżonej liczby dzieci; nieprawidłowego wydatkowania na kwotę 468.483,82 zł na zadania niemieszczące się w katalogu zadań zawartym w art. 35 u.f.z.o. oraz niewykorzystania do końca 2021 r. dotacji w kwocie 2.910,49 zł. Nieprawidłowości te wykazane zostały w protokole kontroli z dnia 8 listopada 2022 r., a organ odnosił się do nich także w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli z dnia 5 grudnia 2022 r. Jak następnie podał organ, w dniu 11 stycznia 2023 r. wszczęte zostało postepowanie administracyjne, a w dniu 3 marca 2023 r. wydana została decyzja nakazująca spółdzielni zwrot dotacji w kwocie 476.338,97, jako pobranej w nadmiernej wysokości (4.944,66 zł); wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (468.483,82 zł) oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego (2.910,49 zł). Ze względu na poczynione ustalenia Miasto w dniu 24 stycznia 2023 r. skierowało do Prokuratury Rejonowej w H. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę Miasta. Pismem z dnia 2 marca 2023 r. Miasto zostało zawiadomione o wszczęciu przez Komendę Powiatową Policji w H. postępowania przygotowawczego w tej sprawie.
Burmistrz podał również, że przyjmuje do wiadomości wyposażenie placówki ale zauważa, że spółdzielnia nie wykazywała w informacji miesięcznej uczniów niepełnosprawnych posiadających orzeczenie lub opinię placówki psychologiczno-pedagogicznej. Zdaniem Burmistrza zaangażowanie spółdzielni na rzecz rozwoju ekonomii społecznej nie dotyczy przedmiotu wniosku. Natomiast zaplanowanie w budżecie Miasta środków na wsparcie przedszkoli niepublicznych nie oznacza zaplanowania środków na wsparcie konkretnego przedszkola. Organ zaznaczył także, że fakt dokonania przelewu środków na rzecz przedszkola w styczniu 2023 r. nie oznacza wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji z uwagi na brak złożenia takowego wniosku przez spółdzielnię.
W skardze na czynność odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., skarżąca zarzuciła, po pierwsze, naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 33 ust. 4 u.f.z.o. przez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji wraz z planowaną liczbą uczniów na rok 2023 tj. terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy, w sytuacji, gdy zasady sprawiedliwości, konstytucyjna zasada równości oraz ustawowa idea zaspokajania przez jednostkę samorządu terytorialnego zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym z zakresu edukacji bezspornie przemawiały za wyrażeniem przez Burmistrza zgody na odstąpienie od tego terminu, zwłaszcza po uwzględnieniu dwóch istotnych faktów, a mianowicie: zaplanowania w budżecie Miasta na rok 2023 wydatku na dotację dla skarżącej, jak również faktu wypłaty pierwszej części dotacji w styczniu 2023 r.
- art. 33 ust. 4 u.f.z.o. przez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji wraz z planowaną liczbą uczniów na rok 2023 tj. terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, zwłaszcza poprzez niewykazanie, jakimi przesłankami kierował się organ odmawiając skarżącej dotacji, a także pomijając fakt, że przedszkola niepubliczne stanowią istotne uzupełnienie miejsc opieki przedszkolnej na terenie danej gminy, a rodzice mają prawo wyboru placówki, przy czym bez znaczenia w tym zakresie jest to, czy w toku postępowania kontrolnego Burmistrz za lata ubiegłe stwierdził nieprawidłowości w zakresie pobrania i wykorzystania dotacji, czy też nie, albowiem postępowanie kontrolne prowadzone było w sposób tendencyjny i do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną o zwrocie dotacji.
Po drugie, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącym dotacji, a mianowicie art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego sprawy, podważenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu skarżącej, poprzez niewyrażenie zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji wraz z planowaną liczbą uczniów na rok 2023, tj. terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt. 1 u.f.z.o. bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej, a przede wszystkim poprzez brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w sytuacji gdy skarżąca prowadząc przedszkole na terenie Miasta realizowałaby zadania własne gminy.
Formułując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uznanie czynności Burmistrza w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji wraz z planowaną liczbą uczniów na rok 2023 za bezskuteczną;
2. stosownie do art. 146 § 2 P.p.s.a. o uznanie uprawnienia spółdzielni do otrzymania dotacji w roku 2023 w związku z prowadzeniem przedszkola w H.;
3. zasądzenie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów zastępstwa skarżącej przez adwokata, według norm prawem przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma Burmistrza z dnia 4 kwietnia 2023 r. (znak: [...]) na okoliczność odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w at. 33 ust. 1 uu.f.z.o.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko Burmistrz przytoczył argumentację zawartą w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r., a dodatkowo wskazał, że wyrażenie zgody na wypłatę skarżącej dotacji po wydaniu decyzji z dnia 3 marca 2023 r., określającej wysokość dotacji do zwrotu za okres od stycznia do grudnia 2021 r., narażałoby go na zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Burmistrz także podał, że w H. działają cztery przedszkola publiczne, oferujących ponad 500 miejsc, a także trzy przedszkola niepubliczne, łącznie posiadające 190 miejsc. Rodzice dzieci zamieszkałych w H., zdaniem Burmistrza, mają nadal zapewniony wybór miejsc opieki. Nie zgadzając się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania Burmistrz podał, że obszernie i wnikliwie analizował argumentację podnoszoną przez spółdzielnię, w tym odnoszącą się do jej wyposażenia oraz dotyczącą charakteru wydatków planowanych w budżecie Miasta.
Do odpowiedzi na skargę dołączona została poświadczona za zgodność z oryginałem kopia decyzji Burmistrza z dnia 3 marca 2023 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę należało uwzględnić.
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." Jak z kolei wynika z art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Z treści § 2. tego artykułu wynika zaś, że w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Skarżąca prowadzi na terenie Miasta przedszkole, na które przysługuje jej dotacja na podstawie art. 17 ust. 1 u.f.z.o., a zatem dotacja wymieniona w art. 47 powołanej ustawy. Oznacza to, że czynności podejmowane przez organ dotujący w odniesieniu do tej dotacji stanowią czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Do tych czynności należy także czynność udzielenia, bądź odmowy udzielenia, zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji, który przypada na 30 września roku bazowego.
Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie, odpowiednio, dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1. Rokiem bazowym, jak wynika z art. 2 pkt 25, jest rok poprzedzający rok budżetowy.
Jednak, jak stanowi art. 33 ust. 4 u.f.z.o., na wniosek organu prowadzącego, odpowiednio, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem udzielenia dotacji oświatowej od początku, tj. od stycznia, danego roku, jako roku budżetowego, jest złożenie przez zainteresowany podmiot wniosku w tym zakresie w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Organ dotujący, na wniosek zainteresowanego, może jednak wyrazić zgodę na odstąpienie od tego terminu albo na udzielenie dotacji wcześniej niż od początku następnego roku budżetowego.
Możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od wskazanych terminów ustawodawca pozostawił uznaniu organu dotującego, co wynika ze sformułowania użytego w art. 33 ust. 4 u.f.z.o., zgodnie z którym "organ może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu" (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt I GSK 354/22). W sytuacji, w której organ administracji rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego rolą sądu administracyjnego jest ocena sytuacji poprzedzającej czynność podejmowaną w granicach uznania administracyjnego w świetle uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że podejmując określone czynności w granicach uznania administracyjnego, organy administracji publicznej winny dokładnie wyjaśnić okoliczności stanu faktycznego, w jakim określone czynności podejmują oraz wyjaśnić zainteresowanym podmiotom zasadność swojego działania. Działanie w granicach uznania administracyjnego będzie zatem zgodne z prawem wtedy, gdy organ dokładnie wyjaśni i przeanalizuje wszystkie istotne okoliczności, w jakich zainteresowany podmiot zwraca się do niego o zastosowanie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., a następnie konkretnie i wyczerpująco przedstawi przyjęty obraz sprawy, zasadność zastosowanych kryteriów, a tym samym tok rozumowania jednoznacznie prowadzący do rozstrzygnięcia określonej treści (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 257/21).
Zauważyć także trzeba, że wyrażenie przez właściwy organ samorządowy zgody na odstąpienie od terminów, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., dokonywane jest w drodze czynności z zakresu administracji publicznej, ma zatem ona charakter niesformalizowany, gdyż akty prawa powszechnego nie regulują procedury ich dokonywania (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I GSK 354/22). Podjęcie czynności wyrażenia, bądź odmowy wyrażenia, zgody na odstąpienie od terminów z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. nie następuje w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, nie oznacza to jednak dowolności organu przy realizowaniu przewidzianej w art. 33 ust. 4 u.f.z.p. uznaniowości w sferze rozstrzygania o wyrażeniu zgody na odstąpienie od niektórych wymagań prawnych przekazania dotacji. Obowiązujący standard proceduralny podejmowania przez organy czynności w tym zakresie, jako czynności w zakresie administracji publicznej, pozostaje natomiast w dużej części zbieżny z regulacją zawartą w przepisach dotyczących sformalizowanego postępowania administracyjnego, czyli wskazanego Kodeksu, jednakże, jak trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny, jego pierwotnym źródłem pozostają zasady konstytucyjne na czele z zasadą praworządności, ujętą w art. 7 ustawy zasadniczej państwa, oraz demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 2, a także wyprowadzoną z ostatniej z nich zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa. Prowadzi to, jak przyjął Naczelny Sad Administracyjny, do wniosku, że brak należytego uzasadniania rozstrzygnięcia ujętego w ramy czynności z zakresu administracji publicznej nie pozwala zarówno adresatowi tej czynności, jak i sądowi, na odkodowanie motywów, jakimi kierował się organ podejmując to rozstrzygnięcie.
Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem adresata czynności, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji w każdym przypadku, w którym ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od uznania administracyjnego. Działanie o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron. Z jednej strony słuszny interes obywatela, z drugiej interes publiczny, z uwzględnieniem wagi obu rodzajów interesów w okolicznościach konkretnego przypadku.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca w terminie do 30 września 2022 r., tj. poprzedzającego rok budżetowy, czyli roku bazowego, nie złożyła wniosku o udzielenie dotacji na rok budżetowy 2023. Kwestia ta nie jest sporna między stronami postępowania przez sądem administracyjnym. Złożenie takiego wniosku we właściwym terminie, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów u.f.z.o., jest jednym z warunków udzielenia dotacji.
Jak wynika z akt postępowania, wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu na złożenie wniosku o udzielenie dotacji został przez skarżącą złożony dopiero pismem z dnia 20 marca 2020 r. Wynika z niego expressis verbis, że wcześniej taki wniosek nie był składany, ze względu na błąd ludzki i nadmiar obowiązków. Ma zatem rację Burmistrz, że wypłacenie skarżącej dotacji za styczeń 2023 r., co nastąpiło w wyniku błędu pracownika Urzędu Miasta, nie stanowi wyrazu przyznania skarżącej dotacji na 2023 r. Sama informacja o liczbie dzieci, wniosku takiego bowiem nie zastępuje. Należy w tym miejscu odnotować, że skarżącej nie została wypłacona dotacja także na luty 2023 r. Dopiero po upływie terminu płatności dotacji za ten miesiąc, skarżąca złożyła wezwanie do zapłaty dotacji za luty 2023 r. zawarte w piśmie z dnia 1 marca 2023 r. oraz wskazany wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji od początku roku budżetowego, datowany na 20 marca 2023 r.
Ma rację Burmistrz, wyrażając w piśmie z dnia 4 kwietnia 2023 r., stanowiącym odmowę wyrażenia zgody na odstąpienie od wskazanego terminu, że zaplanowanie w uchwale budżetowej Miasta na 2023 r. środków na wsparcie przedszkoli niepublicznych nie oznacza, jak błędnie twierdzi skarżąca, że w budżecie zostały zabezpieczone środki na dotację dla spółdzielni, jako organu prowadzącego przedszkole. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270), ujęte w uchwale budżetowej wydatki stanowią nieprzekraczalny limit środków, jakie mogą być przeznaczone na zadanie ujęte w danej podziałce klasyfikacji budżetowej. Zaś z art. 51 tej ustawy wynika m.in., że zamieszczenie w budżecie jednostki samorządu terytorialnego wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń ani zobowiązań jednostki samorządu wobec osób trzecich, ani roszczeń tych osób wobec jednostki samorządu. W budżecie planuje się zatem wydatki na określone zadania publiczne, najczęściej wg metody historycznej, tj. przyjmujące za punkt wyjścia wydatki planowane i realizowane we wcześniejszych okresach budżetowych, a nie środki dla określonych podmiotów.
Sąd podziela również stanowisko Burmistrza, zgodnie z którym złożenie przez spółdzielnię, jako organ prowadzący przedszkole, informacji o faktycznej liczbie dzieci na styczeń 2023 r. nie stanowiło złożenia wniosku, o którym mowa w art. 33 ust. 4 u.f.z.o., tj. wniosku o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu 30 września roku bazowego do złożenia informacji o planowanej liczbie dzieci odnoszącej się do roku budżetowego. Wypłata dotacji za styczeń 2023 r. nie stanowiła zaś wyrażenia zgody na udzielenie skarżącej dotacji mimo niedotrzymania wskazanego wyżej terminu oraz niezłożenia wniosku o odstąpienie od niego, co organ wyjaśnił błędem pracownika.
Ma również rację organ, że aktywność skarżącej w innych sferach nie ma istotnego znaczenia dla kwestii udzielenia dotacji na prowadzone przedszkole.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska Burmistrza, że uzasadnienie odmowy udzielenia skarżącej dotacji oświatowej na rok 2023 mogą stanowić nieprawidłowości dotyczące wykorzystania dotacji udzielonej na 2021 r. Trzeba bowiem zauważyć, że z jednej strony, organ dotujący dysponuje właściwymi instrumentami kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej oraz żądania zwrotu dotacji niewykorzystanej bądź wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, z których jak wynika z akt sprawy, skorzystał. Z drugiej natomiast strony, uwzględnić trzeba, że dotacje przewidziane w przepisach u.f.z.o. nie mają na celu wsparcia organu prowadzącego placówkę oświatową, w jego nierzadko odpłatnej działalności. Mają one natomiast na celu, przy zaangażowaniu środków publicznych, ułatwienie dostępu do usług w zakresie oświaty i opieki nad dziećmi. Beneficjentem dotacji oświatowych są więc dzieci objęte systemem oświaty i opieki i ich rodzice. Tymczasem, jak wynika z pisma Burmistrza z dnia 4 kwietnia 2023 r., a także odpowiedzi na skargę, najważniejszym powodem odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu wynikającego z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. były nieprawidłowości wykorzystania przez skarżącą dotacji oświatowej za 2021 r. stwierdzone decyzją z dnia 3 marca 2023 r.
Sąd dostrzega, że w odpowiedzi na skargę z dnia 17 maja 2023 r. przedstawiona została dodatkowo argumentacja nie występująca w treści pisma z dnia 4 kwietnia 2023 r. Dotyczyła ona dostępności miejsc dla dzieci w przedszkolach publicznych i niepublicznych działających na terenie Miasta, co nawet w razie zaprzestania prowadzenia przedszkola przez skarżącą, nie pozbawi rodziców dzieci możliwości wyboru odpowiadającej im placówki. Nie ma jednak podstaw do tego, by przyjąć, że organ kierował się nią dokonując czynności odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. w dniu 4 kwietnia 2023 r.
Konkludując stwierdzić trzeba, że wprawdzie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. nie przesądza, jakimi przesłankami powinien kierować się organ dotujący, korzystając z zawartej w nim możliwości wyrażenia, bądź niewyrażenia, zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji od początku roku budżetowego. Niemniej jednak biorąc pod uwagę cel tej dotacji, odmowa wyrażenia zgody wymaga od organu rzetelnego, wnikliwego i bezstronnego rozważenia tej kwestii z punktu widzenia, z jednej strony zadań, jakie ma realizować system oświaty, z drugiej zaś prawidłowo rozumianego interesu i uzasadnionych oczekiwań lokalnej społeczności.
Takiej wszechstronnej analizy w odniesieniu do zaskarżonej czynności w ocenie Sądu zabrakło, zaś najważniejszy powód odmowy wyrażenia zgody, zdaniem Sądu, z powodów podanych wyżej wykracza poza kryteria istotne z punktu widzenia wyrażenia, bądź odmowy wyrażenia, zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o udzielenie dotacji od początku roku budżetowego. Tym samym uzasadnione są zarzuty naruszenia standardów wyznaczonych przez ustawodawcę w treści art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, mających zastosowanie w związku z treścią art. 2 i art. 7 ustawy zasadniczej państwa.
Z tego względu Sąd, na podstawie 146 § 1 P.p.s.a., stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt c powołanej ustawy, orzekł o bezskuteczności zaskarżonej czynności. Prowadząc ponownie postępowanie organ uwzględni argumentację zawartą w niniejszym orzeczeniu.
Sąd nie uważa jednak, że uzasadnione byłoby orzekanie o uznaniu uprawnienia skarżącej do otrzymania dotacji na 2023 r., na podstawie 146 § 2 P.p.s.a. Warunkiem uzyskania przez skarżącą dotacji, ponieważ - co nie budzi wątpliwości – nie złożyła ona organowi dotującemu w terminie do 30 września roku bazowego informacji o planowanej liczbie dzieci, jest wyrażenie przez organ dotujący zgody na udzielenie dotacji mimo niezłożenia tej informacji. Zgody, o której mowa, udziela bądź odmawia jej udzielenia, organ dotujący działając w ramach uznania administracyjnego. Sąd nie ma kompetencji do zastępowania organu dotującego w tym zakresie i w tych granicach.
Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w skardze należy zauważyć, że pismo Burmistrza z dnia 4 kwietnia 2023 r. objęte wnioskiem dowodowym, znajduje się w aktach sprawy administracyjnej, wraz z dowodem jego doręczenia.
Rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis, wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącej oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, znajduje uzasadnienie w treści art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a. oraz w § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło