I SA/Lu 317/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, Sędzia WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku K. G. z dnia 14 marca 2008 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] i nr [...]. W zaskarżonym postanowieniu podano, że w dniu 14 marca 2008 r. do Izby Skarbowej wpłynęło odwołanie K. G. od w/w decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], a następnie, w dniu 20 marca wpłynął wniosek podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w tych sprawach. Wezwany do uprawdopodobnienia braku winy podatnik stawił się osobiście i wyjaśnił, że występują u niego okresowe bóle głowy, wywołane zmianami pogody, o nasileniu uniemożliwiającym podejmowanie zwykłych czynności życiowych. Do akt sprawy podatnik dołączył kopię dokumentu z badania lekarskiego, sporządzonego w dniu 30 marca 1999 r., przez lekarza psychiatrii, na potrzeby rentowego postępowania odwoławczego. Z dokumentu wynika, iż schorzenie K. G. objawia się zaburzeniami czynności poznawczych: brakiem koncentracji, obniżeniem zdolności zapamiętywania, znacznym obniżeniem pamięci świeżej, co sprawia, że podatnik jest trwale niezdolny do pracy, a jego schorzenie niepomyślnie rokuje dla chorego. Dyrektor Izby Skarbowej powołując treść przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, iż w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek skarżącego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Podatnik bowiem nie uprawdopodobnił, aby w okresie przysługującym mu do wniesienia odwołania (20 luty – 5 marca 2008 r.) nie dopełnił czynności, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ ocenił, że okoliczności wynikające z kopii dokumentu lekarskiego miały miejsce w okresie do 30 marca 1999 r. – to jest do dnia wystawienia dokumentu. Lekarska ocena stanu zdrowia podatnika została dokonana w aspekcie jego zdolności do podjęcia pracy. Niemniej, nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż K. G. nadal podejmuje czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co pozwala uznać, iż stwierdzona choroba nie uniemożliwia mu w sposób ciągły podejmowania zwykłych czynności życiowych i zarobkowych. W ocenie organu okazany dokument nie potwierdził jednoznacznie, iż podatnik nie był w stanie, ze względu na chorobę, wykonać zwykłej czynności procesowej. Dokument nie przesądził też o wystąpieniu objawów właśnie w rozpatrywanym okresie. Prowadzenie działalności pozostaje zaś w sprzeczności z rokowaniami co do stanu zdrowia podatnika, wynikającymi z dokumentu z dnia 30 marca 1999 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. G. wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zarzucał rażące naruszenie przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez "błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy". Zdaniem skarżącego przedstawiona przez niego dokumentacja lekarska jednoznacznie wskazuje, że uszczerbek na zdrowiu, jakiego doznał na skutek wypadku jest na tyle poważny, iż wyłącza winę skarżącego w uchybieniu terminu. Dokumentacja lekarska faktycznie nie jest aktualna, ale wynika z niego całkowita niezdolność do pracy i jest to stan trwały, nie wymagający potwierdzania kolejnymi badaniami lekarskimi, a charakter schorzenia: encefalopatia pourazowa – jest schorzeniem progresywnym, niepomyślnie rokującym. Prowadzona zaś działalność gospodarcza jest elementem jego rehabilitacji i "wpływa niezwykle korzystnie na jego stan zdrowia". W ocenie skarżącego ocena jego stanu zdrowia dokonana przez organ stanowi "poważne nadużycie". Do skargi K. G. dołączył kopię dokumentu lekarskiego z dnia 30 marca 1999 r. oraz określenie wyników badania lekarskiego z dnia 12 maja 1999 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej prawa nie narusza. Matrialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia powyższego uregulowania wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Jedną z przesłanek określoną w art. 162 § 1 o.p. jest więc uprawdopodobnienie braku winy, co oznacza, iż osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W ocenie sądu, w przedmiotowej sprawie, organ podatkowy dokonał poprawnej oceny stanu faktycznego stwierdzając, że skarżący nie wykazał, aby okresowe bóle głowy, na które powołał się we wniosku, wykluczały możliwość wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Po pierwsze, jak wskazano wyżej, przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności musi istnieć w trakcie upływu terminu przysługującego stronie na dokonanie czynności procesowej. Okoliczność taka nie została w sprawie niniejszej uprawdopodobniona – skarżący powołuje się na "okresowe bóle głowy związane ze zmianami pogody", z niczego jednak nie wynika, że dolegliwości te miały miejsce właśnie w dniach, kiedy upływał termin do złożenia odwołania. Wskazana zaś okresowość tych bóli wyklucza trwałość takiego stanu i nie pozwala na przyjęcie, iż stan chorobowy trwał w okresie pomiędzy 20 lutym a 5 marca 2008 r. Należy podkreślić, iż sąd orzekający w sprawie, ani też organ podatkowy nie negują, iż dokonana w 1999 r. ocena przez lekarza specjalistę odnośnie stanu zdrowia K. G. wskazywała na trwałość schorzenia i niemożność podjęcia pracy zawodowej. Taka ocena stanu zdrowia dokonana została dziewięć lat temu, w aspekcie niezdolności do pracy skarżącego. Ze względu na "dawność" dokumentu lekarskiego oraz fakt, iż skarżący wbrew rokowaniom z opinii lekarskiej jest jednak aktywny zawodowo, gdyż do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą – trudno więc uznać ten dokument za podstawę oceny stanu zdrowia w okresie 20 luty- 5 marzec 2008 r. i przyjęcie, że niedyspozycja fizyczna trwała przez okres tych 2 tygodni i, że była to niedyspozycja, która uniemożliwiała mu dokonanie czynności procesowej. W ocenie sądu nie było intencją organu podatkowego "dyskryminowanie" czy też "eliminowanie z normalnego życia" skarżącego, co sugeruje on w treści skargi. Organ wyraził jedynie wniosek, który w ocenie sądu zgodny jest z zasadami logiki, że skoro skarżący aktualnie jest aktywny zawodowo, gdyż prowadzi działalność gospodarczą, a tym samym podejmuje się szeregu zobowiązań, które nieodłącznie wiążą się z jej prowadzeniem (rozliczanie się z urzędem skarbowym, prowadzenie dokumentów księgowych, kontakty z kontrahentami), to działaniem takim zaprzecza wnioskom wypływającym na przyszłość z opinii lekarza. Organ podatkowy nie kwestionując zatem oceny stanu zdrowia K. G., jaki miał miejsce w roku 1999 r., jedynie poddał w słuszną wątpliwość twierdzenie skarżącego, iż opinia ta stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, który przypadał na okres 20 luty - 5 marca 2008 r. Ocena stanu faktycznego mającego miejsce w sprawie, dokonana przez organ podatkowy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest zatem dowolna i zgodna jest z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Na marginesie dodać można jedynie, że skarżący w przypadku niemożności podejmowania okresowo działań w związku ze stanem swojego zdrowia mógł i może ustanowić pełnomocnika do działania w jego imieniu, by uniknąć negatywnych konsekwencji niepodejmowania określonych czynności w terminie. Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).