I SA/Lu 32/19
PostanowienieWSA w Lublinie2019-11-13
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita, Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca sprostowania aktu własności ziemi oraz wpisu do ksiąg wieczystych należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące sprostowania aktu własności ziemi oraz wpisu do ksiąg wieczystych nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej, w tym skarg na akty administracyjne, jednakże kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych lub organów administracji publicznej w zakresie sprostowania oczywistych błędów i omyłek w aktach własności ziemi.Stan faktyczny
Skarżąca J. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując jako przedmiot sprawy sprostowanie aktu własności ziemi oraz wpis do ksiąg wieczystych. Pomimo wezwania sądu do jednoznacznego zajęcia stanowiska w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżąca konsekwentnie wskazywała, że jej intencją nie było zaskarżenie decyzji SKO, lecz uzyskanie sprostowania aktu własności ziemi i wpisu do ksiąg wieczystych. Sąd uznał, że sprawy te nie należą do jego właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi J. H. (dalej także: skarżącej), datowanej na dzień 7 grudnia 2018 r.
W treści pisma skarżąca wskazała, że wnosi je za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wskazała też numer sprawy (SKO.[...]). W treści skargi podniosła kwestię prawidłowości aktu własności ziemi oraz okoliczności związane z własnością nieruchomości i postępowaniami spadkowymi.
W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2019 r. skarżąca podała, że jej wniosek obejmuje i obejmował sprawę sprostowania aktu własności ziemi oraz wpisu do ksiąg wieczystych. Wskazała też, że nie skarży się na Sąd, jak również na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego,
W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 lipca 2019 r. poinformowano skarżącą, że żądania wynikające z treści pisma z dnia 28 czerwca 2019 r. uchylają się spod kognicji sądów administracyjnych oraz wezwano ją do jednoznacznego zajęcia stanowiska w przedmiocie skargi, gdy z treści wskazanego pisma wynika, że nie skarży się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego –
w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że skarżąca popiera skargę.
W kolejnym piśmie (z dnia 18 lipca 2019 r.) skarżąca wskazała na dalsze okoliczności, związane ze sprawami spadkowymi, zaznaczyła, że dalej nie otrzymała odpowiedzi w sprawie sprostowania aktu własności ziemi. Nie odniosła się jednak do wezwania o jednoznaczne zajęcie stanowiska w przedmiocie skargi, co obligowało Sąd do przyjęcia, że skarżąca skargę popiera i do wyznaczenia rozprawy.
Już po wyznaczeniu terminu rozprawy w piśmie z dnia 20 października 2019 r. skarżąca poinformowała, że interpretacja dokonana przez Sąd co do skargi na Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest błędna. Wyjaśniła, że jej wnioski dotyczyły sprostowania aktu własności ziemi oraz wpisu do ksiąg wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do tych kwestii
w żaden sposób. Podniosła też, że odpowiedzi wraz z wykładnią przepisów, dotyczących sprostowania aktu własności ziemi udzieliło jej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 6 sierpnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne oraz inne przejawy działalności administracji publicznej, enumeratywnie wyliczone w art. 3 § 2 p.p.s.a. W przepisie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wskazano, że do właściwości sądów administracyjnych należy m. in. rozpoznawanie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Ostatnie z pism, wniesionych przez skarżącą nie pozostawia wątpliwości, że jej intencją nie było poddanie kontroli sądu administracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jako przedmiot sprawy wskazała sprostowanie aktu własności ziemi oraz wpis do ksiąg wieczystych. Wskazała też wyraźnie, że interpretacja dokonana przez Sąd co do tego, że pismo stanowi skargę na rozstrzygnięcie Kolegium jest błędna.
Skoro sprawa dotyczy sprostowania aktu własności ziemi oraz wpisu do ksiąg wieczystych, nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości wzruszenia w trybie administracyjnym aktu własności ziemi a także niedopuszczalne jest wydawanie nowych aktów własności ziemi, co wynika z przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 817 ze zm.). Niemniej
w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie jest wyłączona dopuszczalność stosowania do aktów własności ziemi przepisów art. 113 § 1 i 3 k.p.a. i na ich podstawie sprostowania błędów i omyłek (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1996 r., II SA 432/95). Z powyższego wynika, że sprostowanie aktu własności ziemi w zakresie oczywistych błędów i omyłek należy do właściwości organów administracji publicznej, a nie sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądów powszechnych dopuszcza się możliwość weryfikacji aktu własności ziemi np. w postępowaniu rozgraniczeniowym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 lutego 2012 r., IV CSK 252/11 oraz z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CSK 256/10), a także w postępowaniu o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (zob. wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 23 lipca 2014 r., V CSK 514/13). Są to jednak sprawy należące do właściwości sądów powszechnych (zob. art. 6261 k.p.c. oraz art. 29 ust. 3 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego w zw. z art. 2 § 1 k.p.c.).
Ponieważ żadna ze spraw, których dotyczyła skarga J. H. nie należała do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić, co też Sąd uczynił na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie skargi obligowało Sąd do zwrotu całości uiszczonego wpisu, o czym orzeczono odrębnym postanowieniem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło