I SA/Lu 320/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia - skargę oddala. Sygn. akt I SA/Lu [...] UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zażalenie z dnia 31 marca 2021 r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., o numerach: [...], [...], [...], pozostawiające bez rozpatrzenia podanie G. P. z dnia 30 grudnia 2021 r. w zakresie umorzenia należności podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu: 4 stycznia 2021 r.) zwróciła się z wnioskiem m.in. o umorzenie należności podatkowych oraz odsetek, przy czym nie wskazała rodzaju zobowiązań podatkowych, a jedynie okres pomiędzy 1 stycznia 2003 r. i 31 grudnia 2018 r., którego należności miałyby dotyczyć. Nie wskazała również rodzaju pomocy, w ramach której ubiega się o ulgę w spłacie należności podatkowych (pomoc niestanowiąca pomocy publicznej, pomoc de minimis, pomoc publiczna o której mowa w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) ani nie dołączyła wymaganych dla danej formy pomocy informacji i oświadczeń. Wobec dostrzeżonych braków, organ I instancji pismem z dnia 29 stycznia 2021 r. wezwał skarżącą w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do ich usunięcia, z pouczeniem, że jeżeli braki nie zostaną usunięte w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do ich usunięcia, podanie pozostawione zostanie bez rozpatrzenia. W dniu 11 lutego 2021 r. (data wpływu do organu: 15 lutego 2021 r.) skarżąca nadała formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenie o sytuacji majątkowej. Pozostawiając ww. podanie z dnia 4 stycznia 2021 r. bez rozpatrzenia, organ I instancji stwierdził, że ubiegając się o pomoc de minimis skarżąca powinna uzupełnić podanie o wszystkie wymogi formalne określone w art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 708 ze zm.), wymienione w ww. wezwaniu z dnia 29 stycznia 2021 r. Organ wskazał, że w złożonym wniosku skarżąca nawiązała do wcześniej składanego podania z dnia 29 kwietnia 2020 r. wyjaśniając, że starała się o pomoc de minimis i oświadczyła, iż nigdy takiej pomocy nie otrzymała. Jednak – w jego ocenie – gdyby nawet uznać to oświadczenie za wystarczające w tym zakresie, to nie przedstawiła zaświadczeń o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymała w danym roku podatkowym, w którym ubiega się o pomoc (2021), oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat (2020, 2019), ani też oświadczenia o wielkości pomocy otrzymanej w tym okresie, bądź oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Ponadto nie sprecyzowała przedmiotu wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie rodzaju zobowiązania podatkowego i okresów rachunkowych, których dotyczyło podanie. W zażaleniu skarżąca stwierdziła, że została wezwana do uzupełnienia braków, bez wskazania, jaki popełniła błąd. Podniosła, że w dniu 24 stycznia 2021 r. dostała drugiego udaru mózgu. Dodała, że w dniu 10 maja 2021 r. dokonano licytacji lokali [...] i [...], gdzie zaniżono wartość i wycenę lokali, w związku z czym wniosła odwołanie do Sądu. Stwierdziła, że skoro organ I instancji nie wskazał jej okresów rachunkowych ani wpłat podatku, nie była w stanie wyliczyć kwot zapłaconych podatków i odliczyć w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej, co mogłoby wpłynąć na wysokość podatków koniecznych do uregulowania. Oświadczyła, że nie posiada wiedzy na temat wysokości wpływów z emerytury oraz w ramach działań prowadzonych przez komornika (sądowego) na rzecz wierzytelności wobec Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]. Wskazała też, że wysłała do urzędu skarbowego formularze z których wynika, że ubiega się o pomoc de minimis i umorzenie podatków. Podkreśliła ponadto, że kwota jej zadłużenia nie jest zaktualizowana i zgodnie z zaświadczeniem z Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] w latach 2018-2019 była niższa lub nie byłoby jej wcale, gdyby mogła odliczyć w kosztach działalności zapłacone podatki. Skarżąca wyjaśnił również, że ubiegała się o rozłożenie na raty zaległości podatkowych, lecz ulga nie została jej przyznana. Odniosła się do niewłaściwie, w jej ocenie, prowadzonego postępowania egzekucyjnego (w tym powstałych kosztów egzekucyjnych oraz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości). Zwróciła się też z wnioskiem o uaktualnienie posiadanego zadłużenia wobec urzędu skarbowego, gdyż według niej jest ono nieaktualne, ponieważ stale jest spłacane z emerytury i zgodnie z zaświadczeniem z 2018-2019 r. było niższe. Wskazała, że jest osobą schorowaną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i wymagającą stałego leczenia. Dodała ponadto, że ZUS dopatrzył się przedawnienia niektórych składek i dług się zmniejszył. Zatem zgodnie z art. 118 Ordynacji podatkowej niektóre zobowiązania się przedawniły lub zostały zapłacone. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uaktualnienie zaległości podatkowych, a także o ponowne wnikliwe rozpatrzenie wniosku i umorzenie części zadłużenia, odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych. Powołała się również na załącznik do zażalenia, tj. ocenę jakościową przedsiębiorcy z dnia 1 grudnia 2020 r., który jednakże nie został załączony do zażalenia. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru, zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., o numerach: [...], [...], [...] zostało skarżącej doręczone w dniu 23 marca 2021 r. Podkreślając, ze zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej: - art. 236 § 1 na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi, - art. 236 § 2 pkt 1 zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, - art. 12 § 1, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 30 marca 2021 r. Argumentował dalej, że w myśl art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1041) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Wskazane wyżej zażalenie z dnia 31 marca 2021 r. na postanowienie organu I instancji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 31 marca 2021 r. (data wynikająca ze stempla na kopercie), a więc już po ostatnim dniu siedmiodniowego terminu wskazanego w ww. art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego, ustalając powyższą okoliczność uchybienia terminowi, był zobligowany do wydania postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia odwołania (zażalenia) nie zależy bowiem od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do jego wydania. W skardze do Sądu skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów pod adresem organu odwoławczego w kontekście wydanego postanowienia. Argumentacja skargi stanowi w istocie powielenie zarzutów podniesionych w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoja dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. pozostawiającego bez rozpatrzenia podanie w zakresie umorzenia należności podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Zaznaczyć należy, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Na mocy tych przepisów organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Ich treść została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem zbadanie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione zażalenie od tego rozstrzygnięcia i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W razie stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., I FSK 590/12 i 29 sierpnia 2013 r., I FSK 1060/12 - wszystkie powołane w niniejszej sprawie orzeczenia dostępne są na str. internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, a jedynym uprawnieniem a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli zażalenia jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca postanowienie z [...] marca 2021 r. została skarżącej skutecznie doręczona w dniu 23 marca 2021 r. Tym samym, zasadnie organ odwoławczy uznał, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 30 marca 2021 r. (por. art. 12 § 1 i § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej) Wobec powyższego, skoro zażalenie na postanowienie organu I instancji, datowane na dzień 31 marca 2021 r. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 31 marca 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a więc już po ostatnim dniu ustawowego terminu, organ odwoławczy prawidłowo w stanie faktycznym sprawy zastosował art. 228 § 1 pkt 2 w zw. art. 239 Ordynacji podatkowej i stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Powielona w uzasadnieniu skargi argumentacja, zawarta uprzednio w zażaleniu, w żadnym stopniu nie przystaje do istoty niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.