I SA/Lu 323/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-07-28
Skład orzekający: Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i koszty utrzymania gospodarstwa domowego wskazują na trudną sytuację materialną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. "Uszczerbek utrzymania koniecznego" oznacza zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca E.F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawczyni podała, że łączne koszty utrzymania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł, a łączny dochód brutto wynosi [...] zł. Oświadczyła również, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano E.F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać E.F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
E.F. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż łączne koszty utrzymania (kredyty, leki, telefon, energia elektryczna, gaz, woda) gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł. Wspólne gospodarstwo domowe skarżącej liczy 2 dorosłe osoby. Łączny dochód tych osób wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto ). E. F. posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości ani żadnych oszczędności.
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy
stwierdził, co następuje:
Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie częściowym,
o którego przyznanie wnosi skarżący obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych
w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej
i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe,
z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych.
W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez stronę skarżącą informacje dotyczące stanu majątkowego i zawarte w jej oświadczenia dają podstawy do przyjęcia, że skarżąca wykazała, iż poniesienie przez nią kosztów sądowych w tej sprawie spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło