I SA/Lu 324/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-07-18
Skład orzekający: Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie posiada prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu matki, ponosi koszty utrzymania mieszkania przez żonę, z którą jest w separacji, posiada zaległości w płatnościach za media i mieszkanie, ma kredyt hipoteczny oraz korzysta z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżącego, wynikająca z bezrobocia, braku dochodów, korzystania z pomocy rodziny i posiadania znaczących zobowiązań finansowych, spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, zgodnie z którą osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący jest bezrobotny od dwóch lat, nie posiada prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu matki, a koszty utrzymania mieszkania ponosi żona, z którą jest w separacji. Posiada zaległości w płatnościach za media i mieszkanie, ma kredyt hipoteczny oraz korzysta z pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w całkowitym w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. p o s t a n a w i a - przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z wniosku oraz dołączonych, na wezwanie Sądu, dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący od dwóch lat jest osobą bezrobotną, a od półtora roku nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych (z dniem 31.05.2011 r. skarżący wykreślił prowadzoną działalność gospodarczą – obróbka mechaniczna elementów metalowych). Obecnie nie ma dochodów i środków do życia. Od stycznia 2013 r. pozostaje w separacji orzeczonej przez sąd. W utrzymaniu pomaga mu matka (zakup żywności i leków). Skarżący podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 40 m2 oraz domu o pow. 60 m2 wymagający kapitalnego remontu, obciążonego hipoteką z tytułu zaciągniętego kredyty w wysokości 72.275,00 zł. Z dołączonej do wniosku decyzji MOPS z dnia 2.07.2013 r. wynika, że skarżącemu przyznano zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia od 1.06.2013r. do 31.07.2013 r. w kwocie 271 zł. Skarżący przedłożył również niezapłacone faktury za gaz i energię elektryczną na kwoty odpowiednio 170,51 zł i 355,26 zł (termin płatności odpowiednio 3 i 2.07.2013 r.) oraz wezwanie do zapłaty opłaty za wieczyste użytkowanie z dnia 25 czerwca 2013 r. w kwocie 56,13 zł. Ponadto dołączył zaświadczenia wystawione przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w L., z którego wynika, że zadłużenie w czynszu za mieszkanie wynosi 1.579,62 zł. Skarżący oświadczył, także że koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona, a z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że w 2012 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 438,50 zł, a małżonka skarżącego dochód w kwocie 22.919,32 zł, natomiast w 2011 r. dochód podatnika wyniósł 4.181,18 zł, a małżonki 20.445 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że postanowieniem z dnia 13.06.2013 r. Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Podstawę odrzucenia stanowił art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "ppsa"). Orzeczenie to nie jest prawomocne.
Ponadto przy rozpoznaniu wniosku Sąd wziął pod uwagę, co ustalił z urzędu, że skarżący zainicjował przed sądem 11 spraw. W sprawach o sygn. akt I SA/Lu 323 – 330/13 skargi zostały odrzucone, a orzeczenia nie są prawomocne.
Zgodnie z art. 245 § 1 i 2 ppsa, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się zatem do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, który stanowi, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście dostatecznych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Tym samym skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy ma bowiem służyć jedynie tym osobom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (np osobom bezrobotnym, korzystającym z pomocy społecznej, czy też otrzymującym bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe).
Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (zaświadczenie MUP z dnia 7.05.2013 r.). Pozostaje na utrzymaniu matki, która jak oświadczył, przygotowuje mu obiady, daje posiłki do domu i wykupuje niezbędne lekarstwa. Koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona, z którą skarżący pozostaje w separacji. Jak wynika z przedłożonych dokumentów małżonkowie posiadają również zaległości w spłacie bieżących zobowiązań za media oraz mieszkanie, a także kredyt hipoteczny zaciągnięty 31.05.2010 r. w kwocie 72.275,00 zł (ostateczny termin spłaty 15 maja 2025 r.). Na dzień 15.03.2013 r. do spłaty pozostawała kwota 64.295,54 zł. Ponadto skarżący korzysta obecnie z pomocy społecznej i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Zatem, w ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego jest trudna i pozwala przyjąć, że obecnie nie dysponuje on środkami umożliwiającymi pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 1 i 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło