I SA/Lu 328/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka- Szpringer po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2018 r. o przyznaniu prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego i odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 15 maja 2018 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wraz z wnioskiem skarżący złożył potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł, do czego został wcześniej wezwany. Z wniosku wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z małżonką. Na dochód małżonków składają się dwie emerytury w łącznej kwocie [...]zł netto ([...]+ [...]). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Skarżący przeznacza swoje dochody: utrzymanie mieszkania ([...] zł), opłaty za media ([...] zł), opał ([...] zł),leczenie i lekarstwa ([...] zł) oraz inne wydatki bytowe ([...] zł). Postanowieniem z dnia 18 maja 2018 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył sprzeciw. Wskazał w nim, że referendarz niezasadnie uznał, że skarżący jest zdolny ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, w tym koszt wpisu od skargi. Skarżący wskazał na niewielkie dochody, jak również problemy zdrowotne, które powodują niemożność poprawy jego dobrobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W ocenie Sądu, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego oczekuje skarżący, może zostać przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie jest wystarczające, wskazywane w sprzeciwie, oświadczenia strony, że nie może ona takich kosztów ponieść. Z przepisów art. 252 § 1 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. wynika, że oświadczenie strony nie jest zapewnieniem, że strona nie może ponieść kosztów postępowania, lecz powinno informować o okolicznościach, które pozwalają na wykazanie, że strona nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (w razie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) albo na wykazanie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w razie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) Treść wymienionych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, że to osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna przedstawić okoliczności, które w sposób przekonujący uprawdopodobnią spełnienie przez nią opisanej wyżej przesłanki. Przypomnieć również należy, że przyznanie prawa pomocy, o które ubiega się skarżący stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Koszty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest zatem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez nią środków na ten cel jest obiektywnie niemożliwe. Odnosząc powyższe do oświadczeń i dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz zarzutów zawartych w sprzeciwie, należy stwierdzić, że prawidłowe było rozstrzygnięcie referendarza sądowego dotyczące przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego oraz odmawiające przyznania pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Należy wskazać, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką i utrzymują się z dwóch emerytur w łącznej kwocie [...]zł netto ([...]+ [...] ). Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Dochody, które uzyskuje przeznacza na: utrzymanie mieszkania ([...] zł), opłaty za media ([...] zł), opał ([...] zł), leczenie i lekarstwa ([...] zł) oraz inne wydatki bytowe ([...] zł). Uwzględniając powyższe referendarz sądowy zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodzi ustawowa przesłanka do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Kluczową okolicznością potwierdzającą prawidłowość rozstrzygnięcia jest fakt, że skarżący posiada stałe źródło utrzymania, które zaspokaja jego potrzeby bytowe a równocześnie pozwala poczynić oszczędności, które umożliwią uiszczenie kosztów sądowych. Nadmienić należy, że subiektywne odczucia skarżącego nie znajdują potwierdzenia w danych, które przedstawił w we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wynika z nich jednak jednoznacznie, że w istocie nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też zasadne było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia doradcy podatkowego. Równocześnie, słusznie uznano, że skarżący jest w stanie ponieść niewielkie koszty postępowania, co jednocześnie koresponduje z ogólną zasadą odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.