I SA/Lu 329/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać Z.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. odrzucił skargę Z.G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku odnoszącego się do sytuacji materialnej strony skarżącej, stanowiącej co należy podkreślić jedyne kryterium rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku utrzymująca się okresowo ze świadczeń pomocy społecznej (talony na żywność). We wspólnym gospodarstwie domowym skarżącej pozostaje jeszcze jej troje dorosłych dzieci, z czego dwoje utrzymuje się z prac dorywczych. Trzecie dziecko utrzymuje się z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł brutto. Majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz [...] ha. Poza miejscem swojego zamieszkania skarżąca posiada jeszcze (formalnie jest właścicielką) inne gospodarstwo rolne, w którym mieszka jedno z jej dzieci utrzymujące się z ww. renty socjalnej. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawczynię oświadczenie na okoliczność jej obecnej sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.