I SA/Lu 333/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego - oddala skargę. Zaskarżoną decyzja Nr [...] z dnia [...] - wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634) - utrzymano w mocy decyzję Kierownika BP Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o wstrzymaniu K. O. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] listopada 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek K. O. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. o przyznaniu K. O. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł wypłacanej przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami: 1. Przyznana kwota płatności jest przeliczana zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, ze zm.)z kwoty ustalonej w Euro, której wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie. 2. Zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po w/w terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Przedmiotową decyzję doręczono Stronie w dniu 14 marca 2007 r. W dniu [...] lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Wstrzymanie płatności uzasadnione zostało niezłożeniem przez K. O. wymaganego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, na podstawie § 8 w/w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, argumentując, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w powyższym rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2237 ze zm.). W myśl § 3 ust 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia "Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1/ jest osobą fizyczną; 2/ prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (. . .) 3/ w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU) 4/ zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: -dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej; -zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego". Zgodnie z treścią § 8 ww. rozporządzenia ust. ,,1. Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1/ zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2/ złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. ust. 2. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. ust. 3. Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (. . .)." W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności w kwocie [...] zł nastąpiła w dniu 23 czerwca 2009 r. Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 23 grudnia 2009 r. Terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 30 grudnia 2009 r. Do tego dnia K. O. nie złożył (osobiście, przez pełnomocnika lub za pośrednictwem poczty) oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego był zobowiązany w przypadku ubiegania się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. Termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Zakreśla bowiem ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, powodując wydanie negatywnego rozstrzygnięcia. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Rozporządzenie nie reguluje takiej sytuacji w przypadku złożenia po terminie przedmiotowego oświadczenia. Tym samym zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2". Organ odwoławczy zauważył, iż termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego również jest terminem prawa materialnego, ale w tym przypadku przepisy prawa przewidują (§ 9 ust. 2), że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1/długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2/wystąpienie klęski żywiołowej; 3/zniszczenie budynków inwestorskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4/ wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. W przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie ww. okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Zgodnie z treścią § 9 rozporządzenia "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2". W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia "Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego". W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia. Odnosząc się do treści odwołania i załączonych dokumentów potwierdzających realizację planu, organ odwoławczy stwierdził, iż na obecnym etapie postępowania nie mogą być wzięte pod uwagę, ze względu na upływ terminu materialnego na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć oraz na załączenie stosownych dokumentów. Powyższe wynika z faktu, iż przepisy prawa nie wprowadzają możliwości prawnych obrony przed skutkami prawnymi uchybienia terminu materialnego. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Rozporządzenie nie reguluje takiej sytuacji w przypadku złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego po terminie, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia. Tak więc, zgodnie z obowiązującymi przepisami termin na złożenie przez K. O. w/w dokumentów nie może być przywrócony. Organ zauważył, że rozpatrując merytorycznie niniejszą sprawę był związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania niektórych przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. W przedmiotowej sprawie przepis § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sposób wyraźny wskazuje, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia w ciągu 7 dni po w/w terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. O. podniósł, że nie zgadza się z powyższą decyzją, ponieważ pieniądze, które otrzymał na wsparcie gospodarstwa zainwestował w maszyny i "produkcję zwierzęcą". W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm.)., będące aktem wykonawczym wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2237 ze zm.). Zgodnie z § 8 cyt. rozporządzenia, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W/w rozporządzenie wymaga dodatkowo, aby osoba, która zrealizowała zaplanowane przedsięwzięcie złożyła oświadczenie na ten temat. Składa się je w ciągu 7 dni po upływie powyższego 6 – ciomiesięcznego terminu, a wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia jest dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Jak wynika z akt sprawy wypłata trzeciej płatności nastąpiła w dniu 23 czerwca 2009 r. , a w terminie do dnia 30 grudnia 2009 r. skarżący K. O. nie złożył wymaganego prawem oświadczenia o zrealizowaniu zaplanowanego przedsięwzięcia. Za takie oświadczenie nie sposób uznać odwołania (k. 78 akt adm.) od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. Jest ono bardzo lakoniczne i nie wyjaśnia, jak został zrealizowany plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, zaś dołączone do odwołania dokumenty (w tym paszporty bydła, umowa kupna ciągnika) nie dawały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy ten plan wykonano. Wypada podkreślić, że skarżący w dniu 20 stycznia 2010 r. zapoznawał się z aktami sprawy w siedzibie organu (Biura Powiatowego AR i MR w [...]) i nie przedłożył żadnych dokumentów z realizacji przedsięwzięcia. Wizyta skarżącego została wywołana nie zamiarem złożenia sprawozdania o wykonaniu przedmiotowego planu, ale doręczeniem zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wobec braku stosownego oświadczenia ze strony skarżącego, drugoplanowym była kwestia charakteru 7-dniowego terminu, o którym mowa w § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Na marginesie powyższych uwag należy zaznaczyć, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego stanowiska (str. 3 uzasadnienia) powołuje się - na dotyczącą prawdopodobnie innego postępowania – decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] o przyznaniu płatności M. M. Było to uchybienie, które nie miało wpływu na legalność skontrolowanego rozstrzygnięcia. Z tych względów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.