I SA/Lu 335/07

WyrokWSA w Lublinie2007-11-06

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Halina Chitrosz, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a spółka nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że spółka była niewypłacalna już w 2000 roku, a wniosek o ogłoszenie upadłości lub postępowanie układowe został złożony po terminie. Członek zarządu nie wykazał, że podjął działania zmierzające do zgłoszenia wniosku o upadłość lub postępowanie układowe we właściwym czasie, ani że istniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności M. M. jako członka zarządu spółki A. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres czerwiec-grudzień 2002 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości w 2004 r., a wcześniej o postępowanie układowe w 2001 r., jednak sąd oddalił wniosek o postępowanie układowe. M. M. zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędne orzeczenie o jego odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe F. U. L. spółki z o.o. w Lublinie z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec - grudzień 2002 r. - oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] , nr [...] , wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] w sprawie orzeczenia o jego odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. z siedzibą w L. z tytułu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres czerwiec - grudzień 2002 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w trakcie prowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania stwierdzono, że w odniesieniu do w/w zaległości spółki, egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Wobec powyższych okoliczności, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu z tytułu ciążącej na spółce zaległości podatkowej - stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik strony złożył odwołanie, a zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 116, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego rzetelnej i bezstronnej oceny, co spowodowało błędne orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego, - art. 145 Ordynacji podatkowej, poprzez niedoręczanie pism pełnomocnikowi, - art. 123 poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw poprzez wydanie decyzji przed zakreślonym terminem zakończenia postępowania. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego w wyniku odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że odpowiedzialność podatkowa osób trzecich została unormowana w Rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej. W art. 107 § 1 powołanej ustawy, sformułowana została zasada ogólna, że w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Materialno - prawną podstawę wydania przedmiotowej decyzji stanowi art. 116 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 116 § 1 cyt. ustawy, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki stosownie do art. 116 § 2 powołanej ustawy. Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie definiuje pojęcia "czasu właściwego" do zgłoszenia upadłości (bądź wszczęcia postępowania układowego). W związku z powyższym odwołać należy się do przepisów regulujących kwestie związane z upadłością jak i z postępowaniem układowym tj. do przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.) oraz do przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. z 1950 r., Nr 38, poz. 349 ze zm.). Art. 1 § 1 pierwszego z tych aktów prawnych stanowi, że przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów, będzie uznany za upadłego. Natomiast w § 2 tego artykułu stwierdza się, iż upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, będzie ogłoszona także wówczas, gdy jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Gospodarczą zatem przyczyną upadłości jest finansowe załamanie podmiotu gospodarczego, polegające w zasadzie na jego trwałej niewypłacalności, a więc na braku możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Podstawą do ogłoszenia upadłości będzie taki stan, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich długów. Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną (obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców) przesłanką ogłoszenia upadłości. Podstawą natomiast ogłoszenia upadłości w stosunku do przedsiębiorców wymienionych w § 2 art. 1 Prawa upadłościowego jest również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów. Podobne przesłanki decydują o wszczęciu postępowania układowego, bowiem jak wynika z art. 1 Prawa o postępowaniu układowym, przedsiębiorca, który wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższej przyszłości zaprzestanie ich płacenia, może żądać otwarcia postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami. W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić jedynie wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki do ogłoszenia upadłości bądź otwarcia postępowania układowego. Z art. 5 Prawa upadłościowego wynika natomiast, że przedsiębiorca zobowiązany jest, nie później niż w okresie 2 tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 1 tego artykułu), a reprezentant przedsiębiorcy, będącego osobą prawną jest obowiązany zgłosić taki wniosek w terminie 2 tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (§ 2). Stosownie do art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późno zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny tj. wtedy, gdy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań lub, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnik jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła przyczyna ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, a jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na tym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Dla orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ obowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Wykazanie którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności, spoczywa natomiast na członku zarządu, który chce się od niej uwolnić. Niezależnie od tego, że zapis art. 116 § 1, nakłada na członka zarządu ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności uwalniającej go od odpowiedzialności, również organ prowadzący postępowanie powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że organ przeprowadził to postępowanie zgodnie z powyższymi przepisami, a decyzję wydał w oparciu o bilanse, rachunki zysków i strat, informacje dodatkowe, sprawozdania finansowe, szczegółowe informacje o poszczególnych składnikach bilansowych spółki, akta egzekucyjne, dokumenty składane przez spółkę do Sądu Gospodarczego, materiały z przeprowadzonej w 2001 r. i w 2002 r. kontroli podatkowej w spółce A. oraz informacje uzyskane z Sądu Gospodarczego, dotyczące listy wierzycieli. Z dokumentów powyższych wynika, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...], Sąd Rejonowy VIII Wydział Gospodarczy, po zbadaniu sytuacji finansowej spółki przez biegłego, postanowił oddalić wniosek o otwarcie postępowania układowego. W uzasadnieniu postanowienia podał, że gdy z góry wiadomo, że dłużnik nie ma możliwości dalszego prowadzenia efektywnej działalności gospodarczej, nie powinno się otwierać tego postępowania, jako zbyt kosztownego i pracochłonnego. W świetle opinii biegłego, dłużnik nie ma możliwości prowadzenia efektywnej działalności gospodarczej. Następnie wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2004 r., zarząd spółki z o.o. A. wystąpił do Sądu Rejonowego Gospodarczego, XVIII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Sąd Rejonowy Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku. Jednakże w przedmiotowej sprawie, Sąd Gospodarczy nie orzekł o terminowym złożeniu wniosku o upadłość spółki, zatem organ podatkowy był zobligowany do poczynienia własnych ustaleń w tym zakresie. Z ustaleń tych wynika, że w przedmiotowej sprawie stan trwałego zaprzestania płacenia przez spółkę długów wobec głównych wierzycieli, w tym wobec organu podatkowego, wystąpił już w 2000 r. Począwszy od deklaracji VAT-7 za maj 2000 r. spółka stale nie spłacała zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, a trwało to aż do ostatniej złożonej przez spółkę deklaracji za maj 2004 r. (łączna kwota zaległości 1.697.882,38 zł). Stan ten okazał się trwały i nie uległ zmianie na korzyść podatnika. Następnie, wszczęte przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne stało się nieskuteczne z powodu braku środków na rachunku bankowym i braku ruchomości możliwych do zajęcia. Z powyższego wynika, że podstawy do wystąpienia strony z wnioskiem o wszczęcie postępowania układowego lub o ogłoszenie upadłości istniały już przed złożeniem wniosku z grudnia 2001 r. o otwarcie postępowania układowego oraz wniosku z kwietnia 2004 r. o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Według ustaleń faktycznych dokonanych w przedmiotowej sprawie, opartych również na opinii biegłego, nadwyżka pasywów nad aktywami spółki, wystąpiła już w 2000 roku i stan ten był znany członkom zarządu spółki A. Na początku 2001 r. E. G., członek zarządu spółki od stycznia 2001 r. do marca 2001 r., został oddelegowany do pracy w tej spółce w celu dokonania pogłębionej oceny sytuacji finansowej i organizacyjnej oraz przedstawienia planu uzdrowienia jej działalności w związku z trudną sytuacją finansową spółki. Rezultatem jego działań w okresie krótkiego sprawowania funkcji członka zarządu była konkluzja o potrzebie złożenia podania o otwarcie postępowania układowego. Również, jak wynika z protokołu przesłuchania M. M., prowadzone były w tym okresie rozmowy w zarządzie na temat skierowania wniosku o postępowanie układowe lub upadłościowe i zastanawiano się jaką drogę przyjąć w związku z trudną sytuacją finansową firmy. Były prowadzone negocjacje z potencjalnymi inwestorami i bankami na temat restrukturyzacji firmy. Natomiast M. M. nie wykazał, że podjął wtedy działania bezpośrednio zmierzające do złożenia przez spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości lub też o wszczęcie postępowania układowego. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu, że strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw poprzez wydanie decyzji przed zakreślonym terminem zakończenia postępowania, organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 9 sierpnia 2006 r., a zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2006 r. wyznaczono stronie zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Jako, że przed otrzymaniem postanowienia przez stronę, w dniu 9 września 2006 r. upływał miesięczny termin załatwienia sprawy, organ podatkowy pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 8 września 2006 r. zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie i ze względu na konieczność zapewnienia jej możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie, wskazał nowy termin załatwienia sprawy – 9 października 2006 r. Należy zauważyć, iż podany przez organ podatkowy nowy termin zakończenia sprawy nie obligował organu podatkowego do wydania decyzji dokładnie w dniu 9 października 2006 r. Załatwienie sprawy powinno było natomiast nastąpić niezwłocznie po ustaniu przesłanki, która spowodowała zwłokę w załatwieniu sprawy (po doręczeniu postanowienia z wyznaczonym stronie siedmiodniowym terminem do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 Ordynacji podatkowej, poprzez niedoręczenie pisma pełnomocnikowi strony, organ odwoławczy stwierdził, że co prawda postanowienie z dnia 8 września 2006 r. powinno zostać doręczone pełnomocnikowi strony albowiem pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu P. S. wpłynęło do organu w dniu 24 sierpnia 2006 r., jednakże w świetle przepisów art. 140 -141 Ordynacji podatkowej, naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Niezależnie od tego, decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] została już prawidłowo doręczona pełnomocnikowi. Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska strony odnośnie przejściowych trudności i krótkotrwałego zaprzestania płacenia długów w czasie, którym był członkiem spółki A. sp. z o.o. w L., które to trudności nie dawały podstawy do wystąpienia z wnioskiem o otwarcie postępowania układowego lub o ogłoszenie upadłości. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego nadwyżka pasywów nad aktywami spółki (a więc sytuacja, w której majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów) wystąpiła już w 2000 r. i niewątpliwie istniała w 2001 i w 2002 roku. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości dopiero 15 kwietnia 2004 r. nie stanowiło zgłoszenia wniosku "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej. Również zgłoszenie wniosku o otwarcie postępowania układowego nastąpiło w niewłaściwym czasie, co zostało potwierdzone w postanowieniu z dnia [...] sygn. akt [...] właściwego sądu, oddalającym wniosek o otwarcie postępowania układowego. Dlatego też organ odwoławczy zasadnie uznał, iż w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej M. M., określone w art. 116 Ordynacji podatkowej, gdyż w okresie, gdy powstawały przedmiotowe zobowiązania spółki, strona pełniła funkcję członka zarządu, egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, a jednocześnie strona nie wykazała by zaszły okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność albo by istniało mienie, z którego egzekucja byłaby możliwa. Na powyższą decyzję M. M. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 116, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego rzetelnej i bezstronnej oceny. W uzasadnieniu podał, że w czasie, za który orzeczono o odpowiedzialności M. M. za zobowiązania podatkowe spółki A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nie zachodziły jeszcze przesłanki do ogłoszenia upadłości, bowiem spółka miała w tym czasie jedynie przejściowe trudności finansowe. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, aby orzec o odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej, organ powinien wykazać, że w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, istniały podstawy do ogłoszenia upadłości, czego organ nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, a zatem nie przeprowadza postępowania dowodowego (z wyjątkiem określonym w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)) i nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych. Nie dokonuje również oceny materiału dowodowego, zwłaszcza przedstawionego przez stronę po raz pierwszy w skardze, a po zakończeniu postępowania administracyjnego, ponieważ wówczas działałby jako organ III instancji. Bada jedynie czy ocena dokonana przez organy wydające decyzję nie jest dowolna i czy jest dokonana zgodnie z przepisami prawa formalnego. Tak określona kompetencja sądu uzasadnia odmowę dołączenia do akt niniejszej sprawy kopii spisu inwentarza w postępowaniu upadłościowym i kopii planu podziału funduszów masy upadłości, o których dołączenie z akt sprawy sygn. akt I SA/Lu 9/07 wniósł pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 października 2007 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r., zgodnie z którym, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Dla porządku należy w tym miejscu zauważyć, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), która weszła w życie 1 stycznia 2003 r., do zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Natomiast zgodnie z art. 22 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych, a niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym tą ustawą. Czyli, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa materialnego w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r. (art. 116 Ordynacji podatkowej) i przepisy prawa procesowego w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 108 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. § 3. W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że spółka A. sp. z o.o. w L. posiada zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres czerwiec – grudzień 2002 r., które wynikają z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] , nr [...] , utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] , nr [...] oraz, że w okresie, którego zaległości te dotyczą, skarżący był Prezesem Zarządu wcześniej wymienionej spółki. Z akt sprawy wynika również, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna (tytuły wykonawcze nr [...] , [...], [...], [...] , [...], [...], [...],[...]). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, zawarty w piśmie z dnia 29 października 2007 r., że organ podatkowy nie wykazał bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce A. sp. z o.o. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ zastosował wobec spółki te sposoby egzekucji, które przy jej majątku były możliwe do zastosowania. Również sam skarżący nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. Przedmiotem sporu pomiędzy organami podatkowymi, a skarżącym pozostaje natomiast kwestia związana z wykazaniem przez niego zaistnienia przesłanki zwalniającej go od odpowiedzialności solidarnej ze spółką za powyższe zaległości, a mianowicie, że wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie, przy czym nie był okres od czerwca do grudnia 2002 r. kiedy to skarżący był prezesem zarządu spółki A. sp. z o.o. w L. Odnosząc się do zawartego w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzenia, dotyczącego wykazania przez członka zarządu spółki, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, że "właściwym czasem" dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin dwóch tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku (art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm., a od 1 października 2003 r. art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie organy po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1,art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, prawidłowo ustaliły, że podstawy do wystąpienia strony z wnioskiem o wszczęcie postępowania układowego lub o ogłoszenie upadłości istniały już przed złożeniem wniosku z grudnia 2001 r. o otwarcie postępowania układowego, a tym bardziej wniosku z kwietnia 2004 r. o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Prawidłowo również organy wskazały w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których oparły rozstrzygnięcie oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Wobec powyższego nie można uznać, iż skarżący wykazał, że zaistniała w stosunku do jego osoby przesłanka zwalniająca go od odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że organy podatkowe obu instancji wydały decyzje bez naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, czyli zgodnie z prawem. Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło