I SA/Lu 341/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-26

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji uchylającą poprzednią decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2002 w wyniku wznowienia postępowania, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście prawidłowego zastosowania przesłanek wznowienia postępowania i zwolnienia podatkowego dla gruntów zajętych pod chodnik?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, w tym decyzji Wojewody potwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Miasta części nieruchomości zajętej pod chodnik, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto, zgodnie z przepisami, grunty zajęte pod chodniki podlegają ustawowemu zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W związku z tym, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu poprzedniej decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2002. Wznowienie postępowania zostało zainicjowane wnioskiem podatnika, który powołał się na wyroki NSA. Organ pierwszej instancji uznał, że doszło do błędu w opodatkowaniu gruntu zajętego pod chodnik, który powinien korzystać ze zwolnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że ujawnienie decyzji Wojewody dotyczącej przejścia części nieruchomości pod chodnik stanowiło nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania. Podatnik w skardze do WSA wycofał się z żądania wznowienia postępowania, twierdząc, że jego wniosek dotyczył wykonania wyroków NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2002 rok - oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] uchylającej w wyniku wznowienia postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. dotychczasowej decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2002r., Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2002, w zakresie dotyczącym gruntów pozostałych oraz ustalenia nowego wymiaru podatku w tej części - na zasadzie art. 233§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 25 września 2003 r. H. M powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wskazania sygnatur - oraz bliżej nie określoną uchwałę Trybunału Konstytucyjnego wystąpił do organu podatkowego pierwszej instancji o spowodowanie wykonania tych wyroków. Prezydent Miasta potraktował ten wniosek jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991-2003 oraz stwierdził, iż przedmiotem wznowienia była także decyzja ostateczna dotycząca wymiaru podatku na rok 2002. Organ wskazał, iż przesłanka wznowieniowa powołana przez skarżącego mieści się w normie art. 240 pkt.5 Ordynacji podatkowej. W dotychczasowej decyzji ustalającej wymiar podatku na rok 2002 organ błędnie przyjął do opodatkowania powierzchnię 17 m2 gruntu zajętego pod chodnik ulicy T., która to powierzchnia zgodnie z art. 7ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych powinna korzystać ze zwolnienia podatkowego. Ta okoliczność była znana organowi podatkowemu dopiero w maju 2003 r., natomiast dokonując wymiaru podatku na rok 2002, posłużono się danymi z ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu podatnik zarzucił decyzji, iż nieprawdziwe są ustalenia, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności oraz odwołał się do dwóch wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie / w sprawach: I SA/Lu 944/98 i I SA/Lu 17/01/. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżona decyzja nie narusza prawa a motywy odwołania są chybione. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2002r. organ I instancji ustalił wymiar podatku od budynku mieszkalnego o powierzchni 50m2 budynku przeznaczonego na działalność gospodarczą o powierzchni 35m2 , pozostałych budynków o powierzchni 10m2 , pozostałych gruntów o powierzchni 1157m2 , stosując stawki określone uchwałą Nr IX/85/01 Rady Miejskiej. Jednocześnie w tej decyzji organ zwolnił z opodatkowania grunty pozostałe o powierzchni 49m2 . Łączna kwota należnego podatku z powyższych tytułów została ustalona na kwotę 707,10zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miał wynik postępowania toczącego się przed Wojewodą na przełomie lat 2001/2002 w sprawie potwierdzenia przejścia z mocy prawa na własność Miasta nieruchomości oznaczonej nr 370/2 powstałej w wyniku podziału działki nr 370, która w całości stanowiła własność skarżącego. Ostatecznie Wojewoda i stwierdził w decyzji wydanej w dniu [...] listopada 2001r., że z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa stałą się własnością Miasta nieruchomość oznaczona nr 370/2 o powierzchni 0,0066 ha, z czego 0,0049 ha zajęto na jezdnię ulicy O. i 0,0017 ha na chodnik ulicy T. Decyzja ta wpłynęła do organu odwoławczego w dniu [...] listopada 2001r., o organ ustalił, że została ona przez skarżącego zaskarżona do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. – decyzję Wojewody utrzymał w mocy. W oparciu o powyższe organ odwoławczy ustalił, iż w dacie wydania dotychczasowej decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru podatku na rok 2002 była mu znana jedynie powierzchnia jezdni ulicy O., to jest 0,0049 ha, natomiast nie była mu znana powierzchnia gruntu zajętego pod chodnik. Taka ocena nie sprzeciwia się powołanemu przez skarżącego wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 19 września 2001r. w sprawie I SA/Lu 17/01 oddalającego skargę na decyzje Kolegium utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu wymiaru łącznego zobowiązania za 1996r. W tymże wyroku Sąd stwierdził także, iż nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący niewykonania wyroków NSA z dnia 30 czerwca 1996r. / ISA/Lu 1056/96 / oraz z dnia 29 października 1999r. / ISA/Lu 944/98 /. Z tych względów – w ocenie organu II instancji zachodziły przesłanki do uchylenia dotychczasowej decyzji w części dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych z zastosowaniem zwolnienia podatkowego w stosunku do powierzchni 17m2 zajętej pod chodnik ulicy T. i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez ustalenie w tym zakresie wymiaru podatku w prawidłowej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że wniosek z dnia [...] września 2003r. dotyczył żądania wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991- 2003, bowiem za takim traktowaniem żądania przemawiało stwierdzenie wniosku "wznawiam postępowanie". Od tej decyzji H. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze tej skarżący wycofuje się z żądania zawartego we wniosku z 25 września 2003 r. twierdząc, że wniosek ten dotyczył wykonania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaniechania zwrotu gotówki za okres od 1990r. wraz z odsetkami, a nie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych wydaniem decyzji ostatecznych w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / - Sąd w pierwszej kolejności uznaje za stosowne wskazać, iż z mocy art. 134§1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podzielić należy pogląd organów podatkowych, iż żądanie skarżącego zawarte we wniosku z 25 września 2003 r. w istocie rzeczy dotyczyło wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991 – 2003. Potwierdził to nadto sam skarżący na rozprawie w dniu 26 listopada 2004r. Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych i stanowi ona wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, a jej celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w przepisie art. 240 Ordynacji podatkowej / por. Ordynacja podatkowa. Komentarz., Lexis Nexis 2004, str.611 /. Jedną z przyczyn enumeratywnie wyliczonych w powołanym przepisie art. 240 Ordynacji podatkowej jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów / pkt.5 /. O jej zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1 / wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2 / są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3 / nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4 / istniały w dniu wydania decyzji. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zasadności motywów organów podatkowych, którymi kierowały się przy wydawaniu decyzji w przedmiocie oceny przesłanek wznowienia postępowania, w tym w szczególności tej ich części, w której uznały, że co decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2002r. wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, które uzasadniały jej wzruszenie, przy czym trzeba zauważyć, iż miały one istotne znaczenie dla sprawy. W ocenie Sądu, organy te zasadnie przyjęły, iż nowy dowód może być istotny dla sprawy wówczas, gdy na jego podstawie można by było stwierdzić, iż gdyby był on znany organowi orzekającemu, to mógłby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowy dowód musi zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne konieczne dla jej rozstrzygnięcia, a tym samym mieć wpływ na zmianę treści decyzji. Postępowanie podatkowe, zakończone decyzją ostateczną organu I instancji z dnia [...] lutego 2002 r. dotyczyło podatku od nieruchomości na rok 2002. Trafnie konstatuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miał wynik postępowania toczącego się przed Wojewodą na przełomie lat 2001/2002 w sprawie potwierdzenia przejścia z mocy prawa na własność Miasta nieruchomości oznaczonej nr 370/2 powstałej w wyniku podziału działki nr 370, która w całości stanowiła własność skarżącego. Ostatecznie Wojewoda potwierdził w decyzji wydanej w dniu [...] listopada 2001r., że z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa stałą się własnością Miasta nieruchomość oznaczona nr 370/2 o powierzchni 0,0066 ha, z czego 0,0049 ha zajęto na jezdnię ulicy O. i 0,0017 ha na chodnik ulicy T. Decyzja ta wpłynęła do organu odwoławczego w dniu [...] listopada 2001r., o organ ustalił, że została ona przez skarżącego zaskarżona do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. – decyzję Wojewody utrzymał w mocy. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do kwestionowania, że w sposób wadliwy doszło do wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku na rok 2002, a w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż z mocy art. 7ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / tekst jednolity: Dz. U. Nr 9 z 2002r., poz. 84 z późn. zm. / - w brzmieniu obowiązującym w roku 2002 – zwolnione od podatku od nieruchomości były budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod te drogi, wraz z pasami drogowymi. Pojęcie drogi nie zostało zdefiniowane w cytowanej ustawie, stąd też zasadne jest poszukiwanie jego znaczenia w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych / tekst jednolity: Dz. U. Nr 204 z 2004r., poz. 2086 / - w brzmieniu obowiązującym w 2002r. Zgodnie z jej art. 4 pkt.1 - droga lub pas drogowy – to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Tak więc w świetle tego przepisu nie ulega żadnej kwestii okoliczność, iż z mocy 7ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – powierzchnia zajęta pod chodnik ulicy T. podlegała ustawowemu zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź przepisy postępowania, co w konsekwencji musiało doprowadzić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do oddalenia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło