I SA/Lu 346/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2009 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 kwietnia 2009 r., Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że w wyniku rozpoznania wniosku J. S. z dnia 22 marca 2005r. została mu przyznana płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 7 lutego 2006r., Nr [...] z następującymi zastrzeżeniami: 1. przyznana kwota płatności jest przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie [Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm] z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie; 2. Zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokument powyższe potwierdzający. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 13 lutego 2006 r. W dniu 20 listopada 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie złożone przez J. S. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego dołączono Akt Notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia 12 kwietnia 2006r. oraz Akt Notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia 2 kwietnia 2008 r. W dniu 16 kwietnia 2009 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...]o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 z uzasadnieniem, iż oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego zostało złożone po terminie. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, do którego dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 23 lutego 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, podkreślił, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2237 z późn. zm.). W myśl jego § 3 ust 1 pkt 3 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: - jest osobą fizyczną; - prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej ( ... ) - w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym ,o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU) - zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: -dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej; -zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ". Zgodnie z treścią § 8 - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1. zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2. złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z ust 2 tego przepisu wynika, że "oświadczenie", o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, natomiast z ust 3, że do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (. . .). " W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności w kwocie 4.491,87 zł nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008 r. (Nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego ( zakup lub dzierżawa gruntu rolnego) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 21 października 2008 r., co oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 28 październik 2008 r. Przedmiotowe oświadczenie wraz załącznikami, do złożenia którego J. S. był zobowiązany w przypadku ubiegania się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu 20 listopada 2008 r., czyli po terminie przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa nisko towarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, w sytuacji, gdy zakreśla ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji, dodając, że przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia nie regulują sytuacji złożenia przedmiotowego oświadczenia po terminie. Tym samym – w jego ocenie – zastosowanie w sprawie znalazł przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., który stanowi, że "płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2". Na marginesie, organ II instancji zauważył, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego również jest terminem prawa materialnego, ale w tym przypadku przepisy prawa przewidują (§ 9 ust. 2), że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwestorskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym Wskazano, że w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie ww. okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji podkreślił, że decyzja Nr [...] z dnia 7 lutego 2006 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W decyzji tej, w sposób wyraźny została zawarta informacja, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem to potwierdzającym w terminie 7 dni. Nadto wskazał, że J. S. składając Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania). Od tego rozstrzygnięcia J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, żądając jej uchylenia w całości. Skarżący przyznał, iż oświadczenie i dokumenty potwierdzające realizację przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego złożył z kilkunastodniowym opóźnieniem, ale było on spowodowane złym stanem zdrowia. W jego ocenie, decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca, bowiem nie uwzględniono faktu, iż uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem pozostaje, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z dnia 7 lutego 2006r., Nr [...] została mu przyznana płatność w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że w myśl § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokumenty powyższe potwierdzające. Skarżący nie kwestionuje, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491,87 zł nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008 r. (Nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych oraz zakup zwierząt gospodarskich) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 21 października 2008 r., co oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 28 październik 2008 r. Przedmiotowe oświadczenie wraz załącznikami, do złożenia którego J. S. był zobowiązany w przypadku ubiegania się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu w dniu 20 listopada 2008 r. Rację ma organ odwoławczy, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia jest terminem prawa materialnego. Sankcją za niedopełnienie obowiązków o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia jest – zgodnie z §9 ust.1 – wstrzymanie w czwartym i piątym roku wypłaty płatności, chyba że realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienia klęski żywiołowej; 3) zniszczenia budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego / ust.2 /. W przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności /ust. 3 /. Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie skarżący jako producent rolny nie złożył oświadczenia o zaistnieniu okoliczności enumeratywnie wymienionych w §9 ust.2 rozporządzenia uniemożliwiających mu realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Przeciwnie - złożył oświadczenie, o którym mowa w przepisie § 8 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia, czyli "o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego" / k - 94 akt administracyjnych /, tyle, że z uchybieniem ustawowego terminu, co sam przyznaje. W świetle regulacji zawartych w powołanych przepisach rozporządzenia, brak jest podstaw do utożsamiania nie wykonania obowiązku terminowego złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia z zaistnieniem okoliczności uniemożliwiających realizację samych przedsięwzięć, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia i złożeniem w tym przedmiocie stosownego oświadczenia. Użycie przez ustawodawcę w ust. 3 § 9 rozporządzenia słowa "zamiast", które nie może być inaczej rozumiane jak "w miejsce" prowadzi do wniosku, iż także oświadczenie o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w ust.2 musi być złożone w terminie określonym w § 8 ust 2 w zw. z ust.1 tego aktu, czyli na zasadach, na jakich powinno być złożone oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zresztą nie sposób nie zauważyć, że sam skarżący we wniesionej skardze nie powołuje się na zaistnienie okoliczności, które uniemożliwiły mu realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a jedynie twierdzi, że stan zdrowia uniemożliwił mu wykonanie obowiązku w zakresie terminowego złożenia oświadczenia. Jak już wyżej zaznaczono, termin do złożenia oświadczenia zarówno zrealizowaniu przedsięwzięć, jak również oświadczenia o zaistnieniu przyczyn uniemożliwiających ich realizację jest terminem prawa materialnego, który przywróceniu nie podlega. Zasadnie nadto organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja z dnia 7 lutego 2006 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., iż warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz ze stosownym dokumentem to potwierdzającym w terminie 7 dni, a także, iż J. S. składając wniosek o pomoc finansową na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania). Ze względów przytoczonych wyżej skargę należało jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.