I SA/Lu 346/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. spółka akcyjna w L. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. spółka akcyjna w L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do listopada 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem dołączonym do skargi skarżąca spółka wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wniosek swój uzasadniła niepewną sytuacją rynkową, która może przełożyć się na sytuację majątkowa spółki. Dodała, że rok 2016 r. spółka zakończyła zyskiem jednak jej zobowiązania są dużo wyższe i przekraczają 3.000.000,00 zł (bez kredytów i pożyczek). Aktualnie wobec spółki prowadzone są postępowania podatkowe i z zakresu ubezpieczeń społecznych, w wyniku których ogólna wartość zobowiązań spółki może przekroczyć 1.000.000,00 zł, co może skutkować utratą płynności finansowej i likwidacją działalności. Spółka z ostrożności gromadzi środki na pokrycie tych ewentualnych zobowiązań. W dalszej części wniosku spółka wykazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś zysk na dzień 31 grudnia 2016 r. wyniósł [...] zł. Wezwana w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") spółka złożyła: zeznania podatkowe (podatku dochodowego od osób prawnych) za rok 2015 i za rok 2016, deklaracje podatku VAT, sprawozdanie finansowego za 2015 rok, raporty kasowe z ostatnich trzech miesięcy, statut spółki oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpocząć należy od wskazania, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast celem rozpatrywanej instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy ponadto pamiętać, że koszty sądowe, które ciążą na uczestnikach postępowania sądowego powinny być zaspokajane przed ich zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Prawo pomocy nie może bowiem stanowić wygodnej formy kredytowania bieżącej działalności stron, które pokrywając inne wydatki, liczą na zaoszczędzenie środków w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Stąd też przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, strona powinna dopełnić wszelkich starań w celu zgromadzenia we własnym zakresie odpowiednich środków na uiszczenie kosztów sądowych, wliczając w to nawet wyzbycie się niektórych składników swojego majątku, czy ograniczenie wydatków. Zwłaszcza, że strona już na etapie postępowania podatkowego powinna liczyć się z potrzebą wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe wynika z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca spółka, może zostać przyznane osobie prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy, jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 3.056 zł, zatem do tej wartości należy odnosić finansową zdolność strony do ponoszenia wydatków w sprawie. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącej oraz przedstawionej przez nią informacji dotyczącej sytuacji finansowej referendarz sądowy stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Mianowicie z przedstawionych we wniosku oświadczeń i danych wynika, że opodatkowany przychód spółki za 2016 r. wyniósł [...] zł, zaś w roku 2015 wyniósł on [...] zł, co wskazuje, że prowadzona przez nią działalność jest bardzo dużych rozmiarów. Już samo to nie pozwala przyjąć, że spółka nie ma możliwość opłacenia wymaganych kosztów sądowych. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że bez znaczenia jest, że bilans za wskazane lata wykazał niewielki w stosunku do przychodów dochód w kwocie odpowiednio [...] zł i [...] zł. Zaznaczyć bowiem należy, że dla oceny możliwości płatniczych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą istotny jest nie dochód, a osiągnięty przychód z tej działalności. Zauważyć bowiem trzeba, że dochód jest jedynie wynikiem bilansowym przychodów i kosztów ich uzyskania, które obejmują między innymi wartości poczynionych inwestycji oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Zdolność finansowa strony wynika nie tylko z przywołanych wyżej dokumentów, lecz również deklaracji podatkowych VAT – 7 i raportów kasowych. Mianowicie z deklaracji tych wynika, że spółka wykazuje regularny wysoki obrót. Mianowicie spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju na kwoty: w styczniu 2017 r. – [...] zł, w lutym 2017 r. – [...] zł, oraz marcu 2017 r. – [...] zł. Z danych tych jednoznacznie wynika, że strona w dalszym ciągu osiąga obroty, które jednocześnie posiadają cechę regularności i stabilności. Co prawda dane ze wskazanych deklaracji VAT nie wskazują na wysokość dochodów uzyskiwanych przez spółkę, lecz właśnie na sam fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej znacznych rozmiarów oraz osiągania obrotów, będących jej udziałem. Również analiza raportów kasowych i rachunków bankowych spółki prowadzi do tożsamych wniosków. Z ich treści wynika, że wszelkiego typu wydatki w całości pokrywane są wpływami spółki, które w nieporównywalny sposób przekraczają wielkość wymaganego wpisu od skargi. Już tylko dla porządku należy dodać, że na dzień 31 grudnia 2015 r. aktywa trwałe spółki wynosiły 5.685.753,19, zaś aktywa obrotowe [...] zł w tym zapasy w kwocie [...]zł. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że spółka ma możliwość opłacenia wymaganych kosztów sądowych z posiadanych środków. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia zależności pomiędzy przedstawioną przez skarżącą sytuacją materialno-finansową, a brakiem po jej stronie możliwości wywiązania się z obowiązku poniesienia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. W przypadku skarżącej źródeł ich pokrycia można upatrywać w bieżących zyskach z prowadzonej działalności gospodarczej, posiadanych środkach trwałych lub aktywach obrotowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.