I SA/Lu 348/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z dnia 14 maja 2024 r. znak SOC/15/020094596 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o prawo do renty socjalnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. S. D. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z 14 maja 2024 r., znak SOC/15/020094596 odmawiającą zmiany prawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z 19 czerwca 2012 r. w przedmiocie renty socjalnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Jak stanowi art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Szczegółowy zakres i zasady tej kontroli został uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej - p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie formy działania administracji publicznej, względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej. Należy jednak zauważyć, że sądy administracyjne nie są właściwe w tych sprawach, w których ustawa przyznaje właściwość sądom powszechnym. Skarga wniesiona w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem dotyczy sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 maja 2024 r., znak SOC/15/020094596 odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z 19 czerwca 2012 r. w przedmiocie renty socjalnej. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei przepis art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wyjątki od tej zasady zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Według tego przepisu od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwe są sądy powszechne z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do wyjątków tych nie należą sprawy o uprawnienia emerytalne i rentowe (np. dotyczące renty rodzinnej). Od decyzji organu emerytalno-rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wydanej zarówno w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania), przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, z wyłączeniem właściwości sądów administracyjnych. Zatem od wszelkich orzeczeń administracyjnych wydanych w zakresie tej sprawy przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a nie do sądu administracyjnego o czym organ rentowy pouczył skarżącego w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w postanowieniu, za podstawę biorąc art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.