I SA/Lu 349/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 maja 2009r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 18 marca 2009r., nr [...], o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że decyzją z dnia 30 listopada 2005r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał A. D., na jej wniosek, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 5179,24 zł. Z rozstrzygnięcia wynikało, że przyznana płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami: 1. przyznana kwota płatności jest przeliczana z kwoty ustalonej w euro i jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie, 2. zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, z tym że w ciągu 7 dni po tym terminie beneficjent musi złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Wypłata trzeciej płatności w kwocie 4788,75 zł nastąpiła w dniu 27 grudnia 2007r., a więc termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (w przypadku wnioskodawczyni był to zakup lub dzierżawa gruntu rolnego) upłynął dnia 27 czerwca 2008r., a terminem na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 4 lipca 2008r. Jednak złożone przez A. D. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz załącznikami wpłynęło do organu I instancji w dniu 23 października 2008r. W dniu 18 marca 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał powołaną wyżej decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku z powołaniem się na niezłożenie w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W odwołaniu strona stwierdziła, iż organ nie uwidocznił na przelewie tytułu płatności, co powodowało, iż nie było wiadome, czy przelew dotyczył trzeciej płatności. Skoro strona nie miała wiedzy, od jakiej daty powinna była liczyć termin do złożenia oświadczenia, to brak było podstaw do zarzucenie jej uchybienia terminu. Rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał na wstępie, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydanym na podstawie art.3 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zgodnie z § 8 ust.1 tego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1. zrealizował przedsięwzięcia zgodnie planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2. złożył kierownikowi biura powiatowego ARiMR, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Stosownie do § 8 ust.2 rozporządzenia oświadczenie składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął 6 miesięczny termin na zrealizowanie przedsięwzięcia. Organ odwoławczy podniósł, iż do dnia 4 lipca 2008r. A. D. nie złożyła (osobiście lub za pośrednictwem poczty) w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego była zobowiązana w przypadku ubiegania się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. Przedmiotowe oświadczenie wraz z załącznikami dotyczącymi dzierżawy gruntu rolnego wpłynęło do organu w dniu 23 października 2008r., czyli po terminie przewidzianym w wyżej powołanym § 8 ust.2 rozporządzenia. Organ dalej argumentował, iż termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a jego uchybienie wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Podsumowując organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu. Podkreślił nadto, iż w decyzji nr z dnia 30 listopada 2005r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w sposób wyraźny została zawarta informacja, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności i złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganym załącznikiem w terminie 7 dni po wskazanym terminie oraz że składając wniosek o przyznanie pomocy strona oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Na powyższą decyzję A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z żądaniem jej uchylenia, a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącej, niewskazanie w tytule przelewu, iż dotyczy on trzeciej płatności uniemożliwiło ustalenie początkowej daty biegu terminu do realizacji przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju. Brak ten stanowił rażące naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, co jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności, a także zasadą załatwiania sprawy w zgodzie z słusznym interesem strony. By organ mógł skutecznie zarzucić stronie uchybienie terminowi winien wykazać na gruncie niniejszej sprawy, iż dokonana płatność w dniu 27 grudnia 2008r. dotyczyła trzeciej płatności. Tymczasem z przelewu kwoty 4788,75 zł nie wynikało, by płatność ta dotyczyła płatności określonych decyzją z dnia 30 listopada 2005r. Gdyby w przelewie organ wskazał precyzyjnie, iż dotyczy on trzeciej płatności, bądź też decyzji, która była podstawą jego dokonania, to strona posiadałaby wiedzę o początku biegu terminu do złożenia stosownego oświadczenia. W związku z tym, skoro na przelewie nie zostało podane, iż dotyczy on konkretnej płatności, to organ nie może twierdzić, że nie zachowano terminu biegnącego od daty otrzymania płatności. Zdaniem skarżącej, orzekając w sprawie organ naruszył zasadę zaufania oraz zasadę informowania i przekonywania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Spór w niniejszej sprawie powstał na tle realizacji pomocy finansowej określonej w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz.2273 ze zm.), będącej elementem szeroko pojmowanej wspólnej polityki rozwoju obszarów wiejskich Unii Europejskiej. Na podstawie art.3 ust.1 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz.2870 ze zm.) – zwane dalej rozporządzeniem, określające w szczególności przesłanki i zasady przyznawania oraz wypłaty płatności dla gospodarstw niskotowarowych, w tym stanowiące, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznaje, w drodze decyzji, na wniosek producenta rolnego, kierownik biura powiatowego ARiMR, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego (§ 6 ust.1 i 2) i że płatność ta wypłacana jest corocznie przez okres 5 lat (§ 7 ust.1). Jednakże, stosownie do § 8 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust.1), przy czym oświadczenie, o którym mowa w ust.1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust.1 pkt 1 (ust.2) i dołącza się do niego dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust.3). Jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust.1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty podlega wstrzymaniu (§ 9 ust.1 z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w stanie niniejszej sprawy). Przedstawiony stan prawny nie jest w niniejszej sprawie przedmiotem kontrowersji. Nie jest też kwestionowane, że skarżąca zrealizowała przedsięwzięcie określone w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w postaci dzierżawy gruntu rolnego, spełniając tym samym warunek wskazany w § 8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia. Sporne jest zaś, czy można zarzucić stronie niespełnienie warunku opisanego w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, tj. niezłożenie wymaganego oświadczenia w terminie 7 dni od upływu 6 miesięcznego terminu z § 8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sytuacji, gdy w potwierdzeniu przelewu płatności w trzecim roku realizacji planu nie zostało wskazane, że dana należność wypłacona jest właśnie tytułem tej płatności ani w inny jednoznaczny sposób nie zidentyfikowano tytułu płatności. Odnosząc się do tej kwestii podkreślić na wstępie należy, iż skarżącej wypłacono płatność w trzecim roku realizacji planu. Wprawdzie zrealizowana ona została, jak wynika z materiału dowodowego, w dniu 28 grudnia 2007r., a nie – jak to przyjęły organy obu instancji - w dniu 27 grudnia 2007r., bowiem za datę wypłaty uznać należy datę znajdującą się na pieczęci potwierdzającej uznanie rachunku bankowego skarżącej (beneficjenta), jednak błąd ten nie ma wpływu na wynik sprawy. W dokumencie bankowym - poleceniu przelewu, potwierdzającym dokonanie wypłaty tej płatności w kwocie kwota 4788,75 zł, tytuł płatności opisano jako: "KODP12777283KODK towarzyszące Nal. 4788 75/Potr. 0 Za okres:", z czego wprost i jednoznacznie nie wynika, jakiej płatności wypłata dotyczy. Nie oznacza to jednak, że strona nie mogła wiedzieć, że jest to wypłata płatności dla gospodarstwa niskotowarowego należna w trzecim roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa. W piśmie z dnia 23 października 2008r. (k.64 akt administracyjnych) strona sama podała, że trzecią płatność otrzymała 28 grudnia 2008r. przyznając, iż po przeanalizowaniu wyciągów bankowych (...) odnalazła przelew z dnia 28 grudnia 2007r. w kwocie 4788,75 zł, "co stanowi w/w płatność". Pomimo zatem zastosowanego przez ARiMR sposobu opisania płatności, dołożenie niewielkiego jedynie wysiłku pozwoliło skarżącej na właściwe zidentyfikowanie płatności. W tym miejscu stwierdzić należy, że chociaż od organu administracji publicznej praworządnego państwa można oczekiwać jednoznacznego oznaczania tytułu wypłaty należności na rzecz obywatela, to jednak w interesie tegoż obywatela leży ustalenie, jaki jest tytuł otrzymanej płatności, szczególnie gdy – jak w sprawie niniejszej – jej uzyskanie może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Pokreślić nadto należy, że o znaczeniu daty wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego należnej w trzecim roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa skarżąca została jasno poinformowana w decyzji z dnia 30 listopada 2005r., nr [...], o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Jednocześnie z przedstawionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego dokumentów wynika, że otrzymywała ona również inne płatności opisane w analogiczny sposób. Jeżeli więc skarżąca miała wątpliwości co do tytułu wypłaty konkretnej należności winna była niezwłocznie wyjaśnić je w ARiMR /np. telefonicznie/. Wobec powyższego, w sytuacji gdy nie jest sporne, iż skarżąca do dnia 5 lipca 2008r. nie złożyła oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia, za uzasadnione w świetle § 9 ust.1 rozporządzenia uznać należy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Skoro przy tym ustalenie daty wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa, a tym samym daty złożenia oświadczenia, o którym mowa, było możliwe i to przy podjęciu nieuciążliwych aktów staranności, nie można zarzucić, że wydając decyzje rozstrzygające sprawę organy obu instancji naruszyły zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak zasada praworządności, zasada zaufania do organów Państwa, zasada uwzględnienia słusznego interesu obywatela, czy zasada informowania. W tych okolicznościach, nie stwierdzając zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).