I SA/Lu 35/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od IX do XII [...] r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia I. przyznać J.G. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. odmówić J.G. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W związku ze złożoną skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. pełnomocnik skarżącego wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w wysokość 1704 zł. W zakreślonym terminie do uiszczenia wpisu J. G. jako skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku organów podatkowych i kontrahentów handlowych. Wnioskodawca ma również wymagalny kredyt bankowy w wysokości [...] zł. Ponadto posiada zobowiązania wobec dawnych kontrahentów w wysokości około [...] zł wobec ZUS w wysokości [...] zł oraz urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. W drodze egzekucji ściągnięto z rachunku bankowego [...] zł. Natomiast w styczniu 2009 r. zajęto rachunek bankowy do kwoty około [...] zł. Obecnie skarżący nie posiada żadnych zasobów gotówki i nie jest w stanie pozyskać środków, gdyż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona oraz trójka małoletnich dzieci. W skład jego majątku jak i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzi mieszkanie o powierzchni [...]m2, grunt rolny o powierzchni [...] ha, działka o powierzchni [...] ha zabudowana stacją paliw. Skarżący posiada przedmioty wartościowe w postaci samochodu osobowego m-ki [...] z 1999 r. o wartości [...] zł. Do skarżącego należy również [...] % udziałów w spółce z. o.o. W 2008 r. spółka nie wypłacała dywidendy. Z urzędowego formularza wynika, iż całość majątku wnioskodawcy jest zabezpieczona. Z punktu widzenia oceny możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych w tej sprawie istotne jest, iż z jego inicjatywy przed sądem administracyjnym w Lublinie toczy się jeszcze jedna sprawa (I SA/Lu 36/09), gdzie wpis sądowy wynosi 6023 zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym (a w takim zakresie złożono przedmiotowy wniosek) jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przyznanie prawa pomocy oznacza po prostu, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być również rozpatrywana w dwóch aspektach z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. Przedstawione przez skarżącego oświadczenie wskazujące na obecną sytuacji finansowej, biorąc również pod uwagę możliwość poniesienia kosztów sądowych także w innej sprawie pozwalają przyjąć, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest on w stanie ponieść w całości kosztów tego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie oznacza to jednak, że skarżący nie może ponieść przynajmniej części tych kosztów. Biorąc to pod uwagę zwolniono skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów wpisu sądowego w tej sprawie. Poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi stronie zostało zapewnione prawo do sądu. Jednak w pozostałym zakresie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc pod uwagę wielkość posiadanego majątku, którego składniki mimo zabezpieczenia można wykorzystywać w celu zdobycia środków finansowych, jak również możliwości zarobkowe wnioskodawcy można przyjąć, iż wnioskodawca posiada środki finansowe, które przy dołożeniu należytej staranności, kosztem codziennych lecz niekoniecznych wydatków może zaoszczędzić na poczet pozostałych do uiszczenia kosztów sądowych, które to zresztą nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania. Ponadto pozostałe koszty sądowe, poza wpisem od skargi mogą ale nie muszą wystąpić. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.