I SA/Lu 352/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-08-13

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazuje stałe dochody i zdolność do ponoszenia częściowych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona osiąga stałe dochody i jest w stanie pokryć część kosztów sądowych, nie ma podstaw do całkowitego zwolnienia, jednakże uzasadnione jest częściowe zwolnienie, jeśli pełna kwota stanowiłaby nadmierne obciążenie.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci utrzymuje się z wynagrodzeń, nie posiada majątku ani oszczędności, ale ponosi bieżące koszty utrzymania rodziny i opłacił adwokata. Wniosek dotyczył zwolnienia z wpisu od skargi w kwocie 2.981 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2014 r. r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym p o s t a n a w i a 1. przyznać W. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.981 zł W. P. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od wniesionej skargi w całości. Z uzasadnienia wniosku oraz złożonych na wezwanie dokumentów i wyjaśnień wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwójką dzieci w wieku 2 i 4 lata. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń za pracę małżonków w wysokości po [...] zł brutto (1.226,91 zł netto) miesięcznie. Na chwilę obecną skarżący wraz z rodziną zamieszkuje "u rodziny", nie ponosząc żadnych kosztów najmu. Ponosi jednak koszty opłat eksploatacyjnych (energia elektryczna, woda, telefon), na co przedstawił rachunki. Opłaca również przedszkole córki. Skarżący, ani jego małżonka nie posiadają żadnego majątku, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący w 2014 r. osiągnął przychód w kwocie [...]zł, natomiast jego małżonka w kwocie [...]zł. W stosunku do skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne z wniosków: [...] sp. z o.o., Prezesa [...], P. H. sp. z o.o., [...] S.A., [...] oraz [...]. Ponadto skarżący wskazał, że wraz z małżonką poniósł koszty ustanowienia reprezentującego go adwokata w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje strona skarżąca okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W ocenie referendarza sądowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie ma żadnej możliwości sfinansowania przynajmniej części wpisu sądowego od wniesionej skargi. Sytuacja rodzinna i majątkowa strony wskazuje, iż zbyt dużym obciążeniem dla skarżącego byłoby wyłącznie uiszczenie wpisu w jego pełnej wysokości, tj. 2.981 zł. Sytuacja ta pozwala jednak na przyjęcie, że uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł mieści się w zakresie możliwości finansowych skarżącego. Z wyjaśnień skarżącego oraz akt sprawy wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, zamieszkując u rodziny. Zgodnie ze złożonym przez niego oświadczeniem aktualnie źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę małżonków w kwotach po [...] zł brutto (zaświadczenia o zarobkach z dnia 22 lipca 2015 r.). Z przedłożonych dokumentów wynika również, iż skarżący na bieżąco reguluje wszystkie zobowiązania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie mając żadnych zaległości w ich opłacaniu. Strona była również w stanie zgromadzić środki pieniężne celem opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika w kwocie [...]zł. Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawca oraz jego małżonka osiągają stałe dochody i na bieżąca regulują należności związane z utrzymaniem rodziny (żywność, środki czystości opłaty eksploatacyjne, czynsz za przedszkole) nie jest możliwe całkowite zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy uznał jednak, że sytuacja majątkowa strony uzasadnia zwolnienie z wpisu sądowego ponad kwotę 500 złotych. Uiszczenie wpisu w takiej wysokości nie tylko nie stworzy zagrożenia dla egzystencji skarżącego i jego rodziny, ale też uczyni zadość konstytucyjnej zasadzie ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznoprawnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło