I SA/Lu 359/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. E.S. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od wniesionej skargi, po uzupełnieniu braków złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego wniosku jak i z nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżąca swój wniosek uzasadnienia obecną sytuacją materialną, majątkowa, finansową oraz rodziną, która nie pozwala jej na poniesienie nawet najdrobniejszych opłat bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu dwoje małych dzieci. Jedynie z dziećmi prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Mąż skarżącej prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Mąż pomaga jej dostarczając opał na zimę. Z załączonego dodatkowego oświadczenia skarżącej wynika również, iż jej mąż nie posiada gospodarstwa rolnego. Ponadto, skarżąca nie ma wiedzy na temat jego rachunku i lokatach bankowych. Natomiast z załączonego zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, iż mąż skarżącej w 2007 r. wykazał dochód brutto w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, który można byłoby spieniężyć i przeznaczyć na pokrycie opłat sądowych i adwokackich. Na pomoc rodziny strona nie może liczyć. Gospodarstwo rolne, które skarżąca posiadała zostało zlicytowane. Kwoty uzyskane z licytacji nie wystarczyły na spłatę wszystkich zobowiązań wobec wierzycieli. Jej nie uregulowane zobowiązania wynoszą ponad kwotę [...] zł. Dom o powierzchni [...] m2, w którym skarżąca mieszka (zajmuje ok. [...] m2) należał do jej brata ponieważ też został zlicytowany. Jedynym dochodem ww. rodziny wnioskodawczyni są dochody z tytułu jej pracy dorywczej w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo pożycza również produkty żywnościowe oraz drobne kwoty od znajomych. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżąca zobowiązana jest ponieść obecnie sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (np. zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Biorąc pod uwagę obecne dochody skarżącej oraz ich strukturę (pochodzą z prac dorywczych oraz z drobnych pożyczek od znajomych), w ocenie referendarza sądowego wykazano, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.