I SA/Lu 36/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu [...] na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. p o s t a n a w i a: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniał, że wykonanie zaskarżonej decyzji (konieczność zapłaty nienależnej kwoty podatku) spowoduje trudne, nieodwracalne i w istocie nierekompensowalne skutki w jego sytuacji rodzinnej – przerwanie studiów jego dwójki dzieci. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że w Sądzie ma jeszcze inne sprawy w tym samym przedmiocie – łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata podatkowe poczynając od 2009 r. do 2015 r., a w perspektywie jeszcze i za 2016 r., a łączna wartość przedmiotu sporu to około [...] zł. Podał, że jego żona nie pracuje, a jego dochody nie są wystarczające do uiszczenia takiej kwoty. Skarżący dołączył kserokopie zeznania PIT 36 za 2014 r. i legitymacji studenckich dzieci oraz oświadczenie o uzyskanych w 2015 r. dochodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przytoczony przepis zawiera regulację stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu, dotyczącą tymczasowej ochrony interesów strony skarżącej w toku zawisłego postępowania sądowoadministracyjnego. Należy również podkreślić, że podmiot skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania w przedmiocie jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 P.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Strona ma zatem obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego. Oczywistym też jest, że stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne i odbywa się za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (zobacz orzeczenia w sprawach sygn. akt: I FSK 1778/14, czy też II GSK 1799/11 – dostępne na stronie internetowej oczeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w niniejszej sprawie złożył kserokopię zeznania podatkowego za 2014 r., z którego wynika, że w tym roku podatkowym łączny przychód podatnika (ze stosunku pracy i pozarolniczej działalności gospodarczej ) wyniósł [...] zł, a dochód [...] zł. Natomiast ze złożonego na dzień 15 grudnia 2015 r. oświadczenia o dochodach osiągniętych w 2015 r. wynika, ze podatnik osiągnął dochód z najmu w kwocie [...]zł (po potrąceniu podatku) i podał, że pozostałe dochody wynoszą około [...] zł co w sumie daje [...] zł na rok, a na miesiąc [...] zł na całe gospodarstwo domowe. Przy czym podkreślił, że żona nie pracuje, a koszty utrzymania dzieci na studiach to kwota [...]-5.000 zł miesięcznie. Nie kwestionując podanych przez podatnika okoliczności podnieść jednak należy, że w ocenie Sądu, nie są to wystarczające argumenty przemawiające za udzieleniem podatnikowi tymczasowej ochrony – nie uzasadniają bowiem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa i szczególna aby można było uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji istotnie spowoduje nieodwracalne skutki czy wyrządzi znaczną szkodę, mając zwłaszcza na względzie przedmiot postępowania. Po pierwsze, podkreślić należy, że przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Tymczasem wykonanie zobowiązania o charakterze pieniężnym z zasady ma odwracalny skutek, gdyby okazało się ono rzeczywiście nienależne, co nie jest przedmiotem badania na tym etapie postępowania. Ponadto Sąd stoi na stanowisku, że określenie, czy ustalenie zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania wykonania takiej decyzji, bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (zob. orzeczenie w sprawie sygn. akt II GSK 1799/11 - oczeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, również przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych, która jest ze swej istoty dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, to tylko normalna (naturalna) konsekwencja egzekucji administracyjnej. Istotnym również jest, co powinien mieć skarżący na uwadze, że istnieją także inne prawne możliwości rozłożenia w czasie spłaty należności podatkowej np. rozłożenie na raty, a w postępowaniu egzekucyjnym, gdyby ewentualnie do niego doszło, skarżący także ma prawne możliwości ochrony swoich interesów. Dla dopełnienia tylko wskazać trzeba, że w istocie skarżący ma w tutejszym Sądzie zainicjowane dwie sprawy w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 i 2015 r. Natomiast w przedmiocie łącznego zobowiązania za lata 2009 - 2013 sprawa została już zakończona wyrokiem z dnia 19 lutego 2016 r. (sygn. akt I SA/Lu 781/15) stwierdzającym nieważność decyzji organów obydwu instancji. Nie jest to obojętne dla sytuacji majątkowej podatnika, gdyż decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.