I SA/Lu 360/16

PostanowienieWSA w Lublinie2017-03-24

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych po uprzednim prawomocnym odmownym rozstrzygnięciu, bez wykazania zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających taką zmianę?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane ponownie tylko wtedy, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzedniego prawomocnego postanowienia odmownego. W przypadku braku wykazania takiej zmiany, sąd odmawia zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
W. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wniosek ten został odmownie rozpatrzony przez referendarza sądowego oraz utrzymany w mocy przez sąd. Skarżący ponownie złożył wniosek o prawo pomocy, przedstawiając sytuację materialną swojej rodziny i majątek, jednak nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 360/16 w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 360/16. Referendarz sądowy tut. sądu postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. I SA/Lu 360/16, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia stwierdzono, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie, partycypować w kosztach postępowania. Sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 29 września 2016 r., sygn. I SA/Lu 360/16, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając, że odpowiada ono prawu. Sąd zgodził się z oceną referendarza, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 20 marca 2017 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, podobnie jak za pierwszym razem, podniósł, że gospodarstwo domowe prowadzi z szóstka pełnoletnich dzieci z których jedno pracuje zawodowo, dwoje jest bezrobotnych, a reszta posiada dochód z tytułu alimentów i zasiłków rodzinnych. Skarżący otrzymuje natomiast świadczenie rentowe w kwocie [...]zł netto. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Majątek jaki posiada wnioskodawca to dom drewniany o pow. 50 m2 oraz grunty rolne o pow. 4,32 ha fiz. (6,61 ha przelicz.) oddane w dzierżawę w zamian za opłacanie podatku rolnego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Rozpocząć należy od wskazania, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych była już przedmiotem rozpoznania referendarza sądowego tutejszego Sądu, który wniosek ten prawomocnie oddalił postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 360/16. Na skutek sprzeciwu strony rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem sądu z dnia 29 września 2016 r. Zgodnie zaś z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Powyższe nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, z tym jednak wyjątkiem, iż rozpatrzenie takiego wniosku następuje w trybie art. 165 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Innymi słowy odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że strona skarżąca w złożonym powtórnie wniosku nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. Już same oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF złożonego obecnie pokrywają się z twierdzeniami strony złożonymi podczas rozpatrywania pierwszego wniosku. Konstatacja ta wskazuje na to, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, co więcej - nie uległa pogorszeniu. W tej sytuacji brak jest podstaw do tego, aby zmieniać prawomocne postanowienie z dnia 31 sierpnia 2016 r. w zakresie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w postanowieniu, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art 165 i art. 167a P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło