I SA/Lu 361/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. M.S. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od wniesionej skargi, po uzupełnieniu braków złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego wniosku jak i z nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżąca swój wniosek uzasadnienia obecną sytuacją, która nie pozwala jej na poniesienie nawet najdrobniejszych opłat sądowych i adwokackich bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, który można byłoby spieniężyć i przeznaczyć na pokrycie kosztów. Gospodarstwo rolne oraz sprzęt, który skarżąca posiadała zostało zlicytowane. Skarżąca posiada również nieuregulowane zobowiązane własne oraz z tytułu udzielonych poręczeń. (Z akt sprawy sygn. akt I SA/Lu 362/08 wynika, iż skarżąca określiła je na kwotę ok. [...] zł). Dom o powierzchni [...] m2, w którym skarżąca mieszka (zajmuje ok. [...] m2) należał do jej syna ponieważ też został zlicytowany. Jedynym dochodem wnioskodawczyni są dochody z tytułu pracy dorywczej w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca, która sama prowadzi swoje gospodarstwo domowe utrzymuje się z ww. dochodów. Dodatkowo pożycza również produkty żywnościowe oraz drobne kwoty od znajomych. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżąca zobowiązana jest ponieść obecnie sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (np. zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Biorąc pod uwagę obecne dochody skarżącej oraz ich strukturę (pochodzą z prac dorywczych oraz z drobnych pożyczek od znajomych), w ocenie referendarza sądowego wykazano, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.