I SA/Lu 365/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać J.R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. J.R. w związku z wniesioną skargą i wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia złożonego wniosku jak i z nadesłanego na wezwanie dodatkowego oświadczenia wynika, iż rodzina wnioskodawcy licząca łącznie 4 osoby utrzymuje się głównie ze świadczeń z pomocy społecznej, zasiłku chorobowego oraz z posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Łączne zadeklarowane dochody wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą [...] zł brutto. Z uwagi na liczne schorzenia dzieci wnioskodawcy konieczna jest ich stała rehabilitacja i duże wydatki na zakup sprzętu rehabilitacyjnego (w ubiegłym roku rodzina wnioskodawcy wyłożyła na ten cel około [...] zł). Same wydatki miesięczne związane z energią elektryczną, gazem, składkami ubezpieczeniowymi, telefonem i paliwem wynoszą około [...] zł. Do tego dochodzą bliżej nie sprecyzowane koszty wyżywienia, przyborów szkolnych oraz koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznając złożony wniosek stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy może zasługiwać na uwzględnienie. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Strona wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Z uwagi na przedmiot postępowania koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które strona skarżąca może ponieść sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia radcy prawnego, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (przedmiotem zaskarżenia jest sprawa z zakresu rolnictwa - przypis własny), w tym wypadku wyniesie co najmniej 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt. 1 lit. "c" rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy liczące 4 osoby utrzymuje się głównie ze świadczeń pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę szacunkowe koszty utrzymania, a także koszty leczenia i rehabilitacji członków wspólnego gospodarstwa domowego w ocenie referendarza sądowego pozwala to na stwierdzenie, że wnioskodawca wykazał, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponuje żadnymi środkami pozwalającymi na poniesienie zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.