I SA/Lu 368/09
WyrokWSA w Lublinie2009-10-09
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oraz sposób jego obliczania, zgodnie z polskimi przepisami, jest zgodny z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 23, 25 i 90 TWE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jak i sposób jego obliczania, zgodny z polskimi przepisami, nie narusza prawa wspólnotowego. Orzeczenie ETS w sprawie C-313/05 nie kwestionuje samej możliwości opodatkowania, lecz progresywne stawki uzależnione od wieku pojazdu, które zostały już ujednolicone. Podatnik wpłacił podatek w prawidłowej wysokości, co wyklucza stwierdzenie nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżący L. B. domagał się stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 7.866,00 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatek został naliczony prawidłowo. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że polskie przepisy dotyczące akcyzy na samochody osobowe są zgodne z prawem wspólnotowym, powołując się na orzecznictwo ETS. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując zarzuty naruszenia prawa wspólnotowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. B., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 29 stycznia 2009r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 7.866,00 zł. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki HONDA [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2006, pojemność silnika 2204 cm3. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu podniósł, że 10 lipca 2008r. L. B. złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną AKC-U dotyczącą nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu, w której zadeklarował: rok produkcji 2006, pojemność silnika 2204 cm3, podstawę obliczenia podatku 57.841,00 zł, stawkę podatku - 13,6 % oraz kwotę podatku akcyzowego do zapłaty 7866,00 zł, a w dniu 10 lipca 2008r., dokonał wpłaty tego podatku.
Wnioskiem z dnia 17 października 2008r., uzupełnionym złożoną w dniu 30 grudnia 2008r. korektą deklaracji uproszczonej AKC-U w której zadeklarowano: podstawę opodatkowania 57.841,00zł., stawkę podatku 0%, oraz kwotę podatku 0 zł, skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty i zwrotu nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego w kwocie 7.866,00 zł, w rozpoznaniu, którego Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje odmowną. W jej uzasadnieniu, organ, powołując się na przepisy krajowe dotyczące podatku akcyzowego oraz na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. (sprawa C313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie), stwierdził, że pobieranie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych oraz nałożony obowiązek składania deklaracji nie naruszają przepisów prawa wspólnotowego.
Od tej decyzji L. B. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości, oraz o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości 7.866,00zł.
Uzasadniając swoje stanowisko, stwierdził, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodów osobowych jest niezgodny z art. 23, art. 25 i art. 90 TWE.
Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie, w pierwszej kolejności powołał się dyrektywę 92/12/EWG z dnia 2 lutego 1992r. oraz stwierdził, iż w jej wykonaniu ustawodawca polski uchwalił ustawę z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), w której oprócz podlegających regulacjom wspólnotowym wyrobów akcyzowych zharmonizowanych opodatkowano wyroby akcyzowe niezharmonizowane, w postaci min. samochodów osobowych, kosmetyków, broni, futer.
Odnosząc się do przepisu art. 23 TWE, podał, iż podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi, stwierdzając, że przepis ten jednocześnie zawiera zakaz dotyczący towarów pochodzących z państw członkowskich oraz towarów importowanych z krajów trzecich, jeżeli te znajdują się w wolnym obiegu w państwach członkowskich.
W ocenie organu drugiej instancji w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ dotyczy ona nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Dokonując z kolei oceny zarzutu naruszenia przepisu art. 25 TWE, który stanowi o różnych środkach dyskryminacji towarów przywożonych z terytorium innego państwa członkowskiego na terytorium Polski w stosunku do takich samych produktów krajowych, stwierdził, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.
Powołując się na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C-313/08, w którym stwierdzono między innymi, iż "podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE, stwierdził, iż przepis ten naruszony nie został.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 90 TWE, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z nim, żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, a ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty oraz wyjaśnił, iż z treści powołanego wyroku ETS, wynika, iż podatek akcyzowy jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i jest zgodny z prawem wspólnotowym, a jedynie metody jego obliczania w odniesieniu do samochodów starszych niż dwa lata powinny być poddane ocenie w świetle art. 90 TWE. Trybunał bowiem wskazał, że samo stosowanie akcyzy na samochody osobowe nie jest niezgodne z prawem i podlegają zwrotowi jedynie kwoty podatku akcyzowego przewyższające to, co odpowiada rezydualnemu podatkowi zawartemu w cenie podobnego używanego samochodu pochodzącego z danego państwa członkowskiego, natomiast wyrok ten nie daje podstaw do niepłacenia podatku akcyzowego.
Biorąc zatem pod uwagę art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym wskazano, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, przy czym podatnikami akcyzy od samochodów są między innymi podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego, co oznacza, że nabyty przez stronę wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy podlegał opodatkowaniu na podstawie w/w ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (D. U. Nr 29, poz. 825 z późn. zm).
Dyrektor Izby Celnej zaznaczył nadto, że wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C-313/05 nie kwestionował zasadności podatku akcyzowego od używanych samochodów osobowych, lecz obowiązujące progresywne stawki podatku akcyzowego uzależnione od wieku pojazdu, sięgające maksymalnie 65% podstawy opodatkowania. Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 10 listopada 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wprowadził ujednolicone stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych o pojemności powyżej 2000 cm3 w wysokości 13,6%, i pozostałych 3,1 % bez względu na ich wiek. Z uwagi pojemność silnika powyżej 2000 cm3, organ I instancji zastosował stawkę w wysokości 13,6%.
Reasumując stwierdził, iż w sytuacji, w której nie doszło do naruszenia przepisów UE, wartość akcyzy w wysokości 7.866,00 zł zgodnie z ustawodawstwem krajowym, jak i stosownie do przytoczonego orzecznictwa ETS, w szczególności przy zastosowaniu art. 90 TWE, należało przyjąć jako niedyskryminującą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego.
Od tej decyzji L. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosząc o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym, skarżący w dalszym ciągu podtrzymał stanowisko, że organy uchybiły przepisom prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 23 ust.1 i 2, 25 i 90 TWE, przytaczając na jego poparcie szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ - stwierdzić na wstępie trzeba, iż z mocy powołanych przepisów Sąd nie jest władny stwierdzić nadpłaty w podatku, albowiem wykracza to poza jego kognicję.
Rozpoznając niniejsza sprawę należy mieć na uwadze, że od 1 maja 2004r. tj. od momentu przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, prawo wspólnotowe stało się częścią krajowego porządku prawnego, albowiem Rzeczpospolita Polska w Traktacie Akcesyjnym zobowiązała się od dnia przystąpienia do Wspólnoty przejąć całe prawo wspólnotowe oraz acquis communautaire wspólnoty. O tym, że prawo wspólnotowe stanowi część polskiego porządku prawnego stanowią także przepisy art. 87, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Podatnik składając deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki HONDA numerze nadwozia [...], rok produkcji 2006, pojemność silnika 2204 cm3 /AKC-U/, w dniu 18 listopada 2004 roku, dokonał obliczenia stawki podatku akcyzowego zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (D. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm), stosując stawkę 13,6%, którą wprowadzono na mocy rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego z dnia 10 listopada 2006 r. /Dz. U. z 2006 r., Nr 210, poz. 1551/.
Odnosząc się do orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 / Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej /, trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że Trybunał orzekł, iż:
1) podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE,
2) artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3) artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. A art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Rację ma Dyrektor Izby Celnej, że ETS nie zakwestionował, jako sprzecznej z prawem unijnym, samej możliwości obciążania podatkiem akcyzowym samochodów - także przywożonych z innych państw UE. Wskazał jedynie, że niedopuszczalnym w świetle tego prawa jest skutek opodatkowania prowadzący do niekorzystnego zróżnicowania wysokości podatku akcyzowego obciążającego samochody nabyte w innym niż Polska państwie członkowskim w porównaniu do podobnych samochodów, zarejestrowanych wcześniej w Polsce. Z orzeczenia ETS wynika innymi słowy, że Trybunał zakwestionował obowiązujące progresywne stawki podatku akcyzowego uzależnione od wieku pojazdu, sięgające maksymalnie 65% podstawy opodatkowania. Minister Finansów już rozporządzeniem z dnia 10 listopada 2006r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wprowadził ujednolicone stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych o pojemności powyżej 2000 cm3 w wysokości 13,6%, i pozostałych 3,1 % bez względu na ich wiek.
Zgodnie z powyższym w przedmiotowej sprawie zastosowano prawidłową stawkę podatku akcyzowego dla samochodu osobowego o pojemności silnika powyżej 2000 cm3 w wysokości 13,6%.
Biorąc bowiem pod uwagę art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, przy czym podatnikami akcyzy od samochodów są między innymi podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego, co oznacza, że nabyty przez stronę wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy podlegał opodatkowaniu na podstawie w/w ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2006r.
Z uwagi na to, że podatnik zadeklarował i wpłacił za przedmiotowy samochód, podatek akcyzowy w prawidłowej wysokości, według wartości nabytego pojazdu wynikającej z faktury z dnia 8 lipca 2008r. / k – 14 akt podatkowych /, po jego stronie nie wystąpiła nadpłata podatku akcyzowego, zdefiniowana w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym, zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, co w konsekwencji doprowadziło do jej oddalenia na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło