I SA/Lu 369/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. L. wynagrodzenie w kwocie [...] złote w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 4 stycznia 2010 r. nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 grudnia 2002 r. o numerach: [...], [...] i [...], a w pozostałym zakresie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w dniu 15 października 2009 r. do Trzeciego Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek z dnia 13 października 2009 r., (uzupełniony następnie pismem z dnia 30 października 2009 r.), w którym W. Ł. zwróciła się o umorzenie prowadzonych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego - wobec jej majątku - postępowań egzekucyjnych. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2010 r. nr [...] Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 grudnia 2002 r. o wskazanych wyżej numerach, a w pozostałym zakresie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to doręczono na adres W. Ł. za pośrednictwem poczty w dniu 8 stycznia 2010 r. W dniu 18 stycznia 2010 r. strona złożyła w Trzecim Urzędzie Skarbowym zażalenie na powyższe postanowienie, argumentując w uzasadnieniu, iż decyzje ostateczne określające zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego zostały wydane na podstawie sfałszowanych faktur. Nie zweryfikowano ich i przez co strona straciła zaufanie do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego. Do zażalenia strona dołączyła zestawienia dochodów firmy A. W tych okolicznościach Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Wyjaśnił, że skarżone postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 4 stycznia 2010r. nr [...] zostało doręczone za pośrednictwem poczty w dniu 8 stycznia 2010 r. matce W. Ł., czego dowodzi potwierdzenie odbioru przesyłki listowej nr [...]. Stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego przepisami, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.), przy czym osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 ww. ustawy), a w przypadku nieobecności adresata pisma doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). W sytuacji, gdy dorosły domownik pod nieobecność adresata, odbiera przesyłkę i zobowiązuje się ją doręczyć - doręczenie dokonane do jego rąk jest skuteczne i rodzi określone konsekwencje procesowe. Zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Z uwagi na fakt, iż postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu 8 stycznia 2010 r., termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 15 stycznia 2010 r. Przedmiotowe zażalenie zostało złożone w Trzecim Urzędzie Skarbowym w dniu 18 stycznia 2010 r., co wynika z widniejącej na nim prezentaty wpływu. Powyższa data wskazuje zatem, iż nastąpiło to 3 dni po upływie terminu przewidzianego w art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Pomimo wniesienia przedmiotowego zażalenia po terminie, strona nie wystąpiła jednocześnie - stosownie do cyt. wyżej art. 58 k.p.a., który na podstawie art. 18 ww. ustawy egzekucyjnej ma tu odpowiednie zastosowanie - z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu z podaniem odpowiedniego uzasadnienia. Złożenie zażalenia po terminie powoduje skutki określone w art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze sądowej W. Ł. podała, że postanowienie organu I instancji doręczono jej matce w dniu 8 stycznia 2010 r., ta zaś "okazała" je dopiero w dniu 16 stycznia 2010 r. (w sobotę). Wskazała, że jej matka jest osobą podeszłym wieku i po przebytym udarze mózgu ma problemy z pamięcią. Skarżąca stwierdziła, iż w tych okolicznościach mogła złożyć zażalenie w poniedziałek w dniu 18 stycznia 2010 r. Wystąpiła w skardze z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z akt sprawy skarżone postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 4 stycznia 2010r. nr [...] zostało doręczone skarżącej w sposób prawidłowy za pośrednictwem poczty w dniu 8 stycznia 2010 r. Stosownie do art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął więc w dniu 15 stycznia 2010 r. Zażalenie wniesiono w dniu 18 stycznia 2010 r. a zatem z uchybieniem z terminu. Nie zawierało ono wniosku o przywrócenie przez organ uchybionego terminu do złożenia zażalenia. Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Te zaś normują nie tylko procedurę doręczania przez organ administracji publicznej pism stronom (art. 39, art. 42 § 1 art. 43 k.pa.), ale również instytucję przywrócenia uchybionego terminu (art. 58 § 1 – 3, art. 59 § 1 i 2 k.pa.). W sytuacji, kiedy strona nie wystąpiła z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu, organ z urzędu nie może postanowić w trybie art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu tego terminu. W konsekwencji rzeczą Dyrektora Izby Skarbowej było stwierdzić - na mocy art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. w – uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji. Ubocznie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne nie orzekają w sprawach dotyczących przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu do złożenia środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. Stąd wniosek skarżącej dotyczący przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu, nie mógł być przez Sąd rozpatrzony. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.