I SA/Lu 37/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-06-23
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał wysokie dochody w poprzednim roku podatkowym, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, mimo że nie wykazał wszystkich swoich dochodów i wydatków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Uzyskanie wysokich dochodów w poprzednim roku, które pozwoliły na pokrycie wpisu sądowego, wyklucza możliwość zwolnienia z tego obowiązku, nawet jeśli skarżący twierdzi, że inaczej rozdysponował środki. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą wiarygodnego wykazania całej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, twierdząc, że nie posiada majątku ani dochodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie sytuacji majątkowej żony skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw, podkreślając, że żona finansuje podstawowe potrzeby rodziny, a on sam nie dysponuje środkami z powodu egzekucji. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w kontekście wysokich dochodów skarżącego w poprzednim roku.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 marca 2016 r. odmawiające przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012r. w zakresie prawa pomocy postanawia utrzymać w mocy postanowienie z dnia 8 marca 2016 r.
I SA/Lu 37/16
UZASADNIENIE
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych z tym uzasadnieniem, że aktualnie nie ma żadnego majątku ani też dochodów. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Ma jedno małoletnie dziecko, którego potrzeby finansuje żona, pracująca w szkole. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego, zasadniczy ciężar utrzymania trzyosobowej rodziny przejęła małżonka. On sam nadto korzysta z pomocy najbliższej rodziny.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy zasadniczo z tego powodu, że skarżący nie wykazał sytuacji majątkowej swojej żony.
W sprzeciwie skarżący akcentował, że żona wcale nie ma obowiązku ponoszenia za skarżącego wszelkich kosztów związanych ze wszystkimi aspektami jego życia. Wspiera natomiast zaspokajanie jego podstawowych potrzeb bytowych. Skarżący podkreślał też, że nie dysponuje żadnym majątkiem ani środkami finansowymi w wyniku prowadzonej egzekucji należności spornej.
W powyższym stanie sprawy należy zważyć, co następuje:
Wniosek skarżącego zawiera żądanie osoby fizycznej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 - p.p.s.a.). Dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie skarżący powinien więc wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania sądowego wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na 62.942 zł, a wpis sądowy od skargi na 1.500 zł.
W ocenie sądu, przyznanie prawa pomocy trzeba postrzegać jako przywilej, który może znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach mieszących się ściśle w wyżej przytoczonej ustawowej przesłance. Przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych oznacza bowiem przerzucenie ciężaru ich ponoszenia na innych współobywateli. Zatem koniecznym warunkiem zastosowania tej wyjątkowej instytucji jest wiarygodne wykazanie przez stronę skarżącą całokształtu rzeczywistej sytuacji majątkowej, a nie tylko jej wybranych fragmentów.
Tymczasem już z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że w 2015 r. uzyskał on przychody na poziomie 203.200 zł i poniósł wydatki rzędu 202.300 zł. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w listopadzie 2015 r.
W tych okolicznościach, zdaniem sądu, nie ma żadnych podstaw do tego, aby zwalniać skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Niewątpliwie uzyskał on środki w pełni pozwalające na zapłatę wpisu od skargi, złożonej w grudniu 2015. Jeśli natomiast, składając skargę, nie liczył się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych i inaczej zadysponował posiadanymi środkami finansowymi, to w żadnym razie taka postawa nie daje mu prawa do domagania się uprzywilejowanego traktowania i zwolnienia od obowiązku ponoszenia tej daniny publicznej z przerzuceniem tego ciężaru fiskalnego na innych współobywateli. Trzeba podkreślić, że wymieniona wyżej kwota przychodu uzyskanego w 2015 r. w pełni pozwalała skarżącemu na zgromadzenie środków niezbędnych w celu uiszczenia wpisu od skargi, nawet kiedy uwzględnić obowiązek zapłaty kwoty stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia, wynikającej z kwestionowanej przez skarżącego decyzji.
W świetle powyższego, w ocenie sądu, nie ma żadnych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i zwalniania od obowiązku zapłaty kwoty 1.500 zł. Byłoby to zupełnie dowolne uprzywilejowanie skarżącego, sprzeczne z ustawowymi przesłankami. Skoro skarżący w 2015 r. dysponował przychodem na poziomie 203.200 zł, to - racjonalnie oceniając okoliczności opisane przez skarżącego - nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że wygospodarowanie przez niego kwoty 1.500 zł na poczet wpisu od skargi pozostaje w granicach jego realnych możliwości, bez jakiegokolwiek uszczerbku majątkowego, tym bardziej w koniecznym utrzymaniu jego trzyosobowej rodziny, nawet uwzględniając konieczność zapłaty wierzycielowi podatkowemu kwoty rzędu 62.900 zł, o którą skarżący toczy spór z organem. Odmiennych okoliczności, jak dotąd, skarżący nie wykazał, jeśli kierować się zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Z tych względów wobec niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji, przy uwzględnieniu art. 260 § 1 do § 3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło