I SA/Lu 371/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę, II. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego strona była zwolniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...],nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podało, że wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] nr [...] orzekającej o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy – J. K. z tytułu spadku po S. M., w wysokości 1/3 zobowiązań spadkodawcy, stanowiących kwotę 13,00 zł, odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. Powodem wydania decyzji o tej treści był fakt niestwierdzenia istnienia przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Kolegium wskazało, iż stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić jedynie z przyczyn wymienionych w art. 245 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a okoliczności przedmiotowej sprawy nie wskazują na ich wystąpienie. Od powyższej decyzji J. K. złożyła odwołanie, twierdząc, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ była całkowicie niewykonalna i nieprawomocna. W odwołaniu strona poinformowała, że dokonała wpłaty na konto Urzędu Gminy w kwocie 34,00 zł tytułem prawidłowo naliczonej kwoty podatku, lecz w dalszym ciągu wnosi o uchylenie decyzji Wójta w przedmiocie innych zaległości podatkowych. Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z normą prawną zawartą w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność, gdy ma charakter rażący tj. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu, a przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i oczywisty. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym przeprowadzonym w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, Kolegium nie stwierdziło istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...], nr [...], którą orzeczono o odpowiedzialności spadkobiercy – J. K. za zobowiązania spadkodawcy, S. M. w wysokości 1/3 zobowiązań, stanowiących kwotę 13,00 zł. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji S. M. zmarł 22 października 2003 r., obciążały go zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie 39,00 zł. Z chwilą śmierci ojca, właściciela 1/4 gruntów o pow. 0,98 ha, J. K. stała się spadkobiercą 1/3 części tych gruntów, a więc odpowiada za ciążące zobowiązania podatkowe. Skarżąca w odwołaniu poinformowała, że dokonała należnej wpłaty na konto Urzędu Gminy w kwocie 34,00 zł tytułem prawidłowo naliczonej kwoty podatku. Kolegium stwierdziło, że zapłacona kwota 34,00 zł jest sumą kwoty wynikającej z wyżej wymienionej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w wysokości 13,00 zł oraz kwoty wynikającej z drugiej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] orzekającej o odpowiedzialności spadkobiercy – J. K. z tytułu spadku po S. M. w wysokości 1/3 tj. kwoty 21,00 zł. Należności tych Skarżąca nie kwestionuje i zostały one uiszczone. Odnośnie innych zaległości podatkowych ciążących na J. K., Kolegium stwierdziło, że akta sprawy nie zawierają innych odrębnych decyzji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy J. K. za zaległości spadkodawcy S. M.. Jednocześnie wyjaśniło, że podana w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] nr [...] informacja, że J. K. posiada również udział w 1/4 części tej powierzchni działki i na dzień wydania decyzji posiada zaległości w zobowiązaniach podatkowych za 2001 r. w kwocie 67,30 zł, za 2002 r. w kwocie 73,50 zł, za 2003r. w kwocie 15,80 zł, nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ wyżej wymieniona decyzja nie zawiera orzeczenia o obowiązku podatkowym w tym przedmiocie. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W piśmie tym podała, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...], nr [...] dotknięta jest wadą nieważności, ponieważ występuje w niej wadliwy zapis, dotyczący sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, ponadto nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jako, że nie zawiera orzeczenia o obowiązku podatkowym w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie toczyło się, z wniosku strony postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...], nr [...]. W rozstrzygnięciu powyższej decyzji organ podatkowy orzekł o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy – J. K., z tytułu spadku po S. M., w wysokości 1/3 zobowiązań spadkodawcy z tytułu podatku od nieruchomości, w kwocie 13,00 zł. Jak podał w uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy, całość zaległości podatkowej spadkodawcy z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002, wyniosła 39,20 zł, zatem strona decyzji, jako dziedzicząca 1/3 opodatkowanej nieruchomości, ponosi w 1/3 odpowiedzialność podatkową z tytułu powyższego zobowiązania. Jednocześnie organ, w treści decyzji przypomniał stronie o tym, że posiada własne zaległości w zobowiązaniach podatkowych za lata 2001 – 2003. Decyzja powyższa została skarżącej doręczona w dniu 27 stycznia 2005 r. i w związku z niezaskarżeniem jej w określonym w przepisach Ordynacji podatkowej terminie, stała się ostateczna. Pismem z dnia 22 lipca 2005 r. skarżąca wniosła o rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej wymienioną decyzją Wójta Gminy T., w trybie nadzwyczajnym. Z pisma precyzującego, na jakiej podstawie domaga się wzruszenia decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego, skarżąca wskazała na przyczyny podane w jej piśmie z dnia 2 maja 2005 r., w którym zarzuciła, że powyższa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, przy czym w piśmie tym nie kwestionowała faktu, iż jest jednym ze spadkobierców S. M.. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa jest jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Pozostałe przesłanki to: wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, bądź bez podstawy prawnej, lub w przypadku sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, albo skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, lub gdy wystąpiła niewykonalność w dniu jej wydania będąca niewykonalnością o charakterze trwałym. Nieważność decyzji stwierdza się również gdy zawiera ona wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, albo w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jako postępowania nadzwyczajnego, nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Nie może się ono przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie zarzuty strony. Taka bowiem praktyka doprowadziłaby do naruszenia zasady dwuinstancyjności z art. 127 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu takim bada się wyłącznie istnienie lub nieistnienie jednej z przesłanek stwierdzenia nieważności. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, zgodzić się należy z organem podatkowym, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w powołanym art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, której wystąpienie podnosiła skarżąca. Przede wszystkim wskazać należy, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wystąpienia tej przesłanki, strona powinna uzasadnić, dlaczego treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00,niepubl.). Rażące naruszenie prawa to nie każde naruszenie, a jedynie takie, które zauważalne jest bez głębszej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. Innymi słowy, proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na ich wzajemną sprzeczność. W rozpoznawanej sprawie, sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, że taka sprzeczność nie wystąpiła. Decyzja wydana została na podstawie art. 100 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzekają w odrębnych decyzjach o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców. W decyzji organ podatkowy określa wysokość zobowiązań spadkodawcy, o których mowa w art. 98 § 1 i 2. W kwestionowanej sprawie organ orzekł o odpowiedzialności skarżącej, jako spadkobiercy S. M., określając jednocześnie wysokość zaległości spadkodawcy z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002. W uzasadnieniu tej decyzji przypomniał ponadto skarżącej, iż posiada zaległości z tytułu podatku od nieruchomości (której dotyczy decyzja i której jest ona współwłaścicielem) za lata 2001 – 2001. Zgodzić się należy ze skarżącą, że takie wezwanie do zapłaty zaległości podatkowej nie powinno znaleźć się w decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy, jednakże rację ma również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przedmiotowa informacja nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy i w związku z tym nie spowodowała zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 247 § 1pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Również zarzuty skarżącej, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...], dotknięta jest wadą nieważności, ponieważ występuje w niej wadliwy zapis, dotyczący sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, ponadto nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jako, że nie zawiera orzeczenia o obowiązku podatkowym w tym przedmiocie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z powyższych zarzutów, skarżąca podała, że decyzja orzekająca o jej odpowiedzialności za zaległości S. M. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości spadkodawcy wyczerpuje przesłankę z art. 247 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Przesłanka wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną zachodzi wówczas, gdy zachodzi tożsamość podmiotów, przedmiotu, stanu faktycznego i stanu prawnego w obu sprawach. Niewątpliwie, w niniejszej sprawie nie zachodzi taka tożsamość, albowiem w decyzji z dnia [...] Wójt Gminy T. orzekł o odpowiedzialności spadkobiercy z tytułu zaległości podatkowej spadkodawcy, natomiast w decyzjach za lata 2001 – 2003, ustalił wysokość podatku od nieruchomości. Nie można zgodzić się również, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ nie zawiera orzeczenia o obowiązku podatkowym. W decyzji z dnia [...] organ podatkowy orzekł o obowiązku podatkowym skarżącej, z tytułu odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy –S. M., w kwocie 13 zł. Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.