I SA/Lu 375/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) stwierdził niedopuszczalność odwołania A. B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Organ odwoławczy podał, iż w dniu [...] maja 2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. B. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji w dniu [...] stycznia 2010r. wydał decyzję o przyznaniu wnioskowanych płatności w pomniejszonej wysokości, która doręczona została na adres A. B. Od tej decyzji strona w terminie wniosła odwołanie. W tym stanie sprawy organ odwoławczy wskazując na treść art. 40 § 1 oraz art. 110 kpa podał, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 16 września 2009r. A. B. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR pełnomocnictwo, w którym ustanowiła pełnomocnikiem do reprezentowania jej przed ARiMR M. S. W przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika w sprawie – pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenie pisma stronie jest prawnie bezskuteczne. Pismo nie zostanie doręczone prawidłowo i w konsekwencji nie nastąpią prawne skutki doręczenia pisma, jeżeli nie zostało ono doręczone pełnomocnikowi strony, nawet jeżeli zostało ono doręczone stronie ( postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1997, IIIRN 19/97 OSNAPiUS 1997, poz.415, wyrok NSA z dnia 26 marca 1998r. IISA 157/98). Art. 40 § 2 kpa nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (postanowienie SN z dnia 9 września 1993r. III ARN 45/93 OSNCP 1994/5, poz. 112 oraz wyrok NSA z dnia 10 lutego 1987 SA/Wr 875/86, ONSA 1987/1poz.13). Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nawet doręczenie decyzji stronie i pełnomocnikowi wywiera ten skutek, że strona jest poinformowana o fakcie wydania decyzji, natomiast skutki procesowe doręczenia związane są z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Z akt sprawy niezbicie wynika, iż decyzja organu I instancji nie została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi A, B,, w związku z tym nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych i należy ją potraktować jako nieistniejącą. Nie można odwołać się od decyzji, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W takiej sytuacji organ II instancji nie mógł rozpatrywać sprawy merytorycznie. Dopiero po doręczeniu decyzji pełnomocnikowi strony i złożeniu od niej odwołania możliwe będzie wypowiedzenie się merytoryczne w sprawie przez organ odwoławczy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. podnosiła, że stosując "kruczki prawne" organy administracji chcą ją pozbawić należnych chyba pieniędzy do działki nr 160, którą użytkuje od 1 lipca 2008r., a poprzedni użytkownik także prowadził ją ekologicznie. Ona zaś prowadzi gospodarstwo o pow. ponad 5 ha metodami ekologicznymi, posiada stosowny certyfikat, należą jej się wyższe niż przyznane dopłaty, w tym za działkę nr 160, już od 2009r. Pełnomocnictwo było jedynie pretekstem do oddalenia jej odwołania. Mieszka z matką, która jest jej pełnomocnikiem pod jednym dachem i mama wiedziała o złożeniu odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: podnieść przede wszystkim należy, iż sądy administracyjne, stosownie do swojej właściwości, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy in merito, dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej, przy czym związany jest przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji. W tym kontekście podnieść należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wydane w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, wniesionego przez A. B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2010r. wydanej w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, a nie decyzja w przedmiocie przyznania płatności, stąd podnoszone w skardze zarzuty merytoryczne przeciwko decyzji organu I instancji związane z bezzasadnym, zdaniem strony, pomniejszeniem przyznanych jej płatności, nie mogły być - na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego - rozpoznane. Wbrew stanowisku strony, organ odwoławczy nie oddalił jej odwołania, bowiem nie rozpoznawał sprawy co do meritum, uznając wniesione odwołanie za przedwczesne. Odnosząc się zaś do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, bowiem podniesione w nim argumenty znajdują pełne uzasadnienie w przytoczonych w nim przepisach prawa. Z akt sprawy i ustaleń organu administracji publicznej wynika, iż w dniu [...] maja 2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. B. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. Wniosek ten wszczął postępowanie administracyjne. W jego toku A. B. ustanowiła pełnomocnika w osobie M. S. do reprezentowania jej we wszystkich sprawach związanych ze stanowiącym jej własność gospodarstwem rolnym poł. w Ś. gmina C. m.in. przed ARiMR, w tym do składania i podpisywania wszelkich oświadczeń, wniosków, dokumentów, umów, odbioru dokumentów oraz dokonywania wszelkich innych czynności związanych z jej osobą i ww. gospodarstwem rolnym, niezbędnych do zrealizowania tego pełnomocnictwa, które wymagałyby jej osobistego udziału (k-10). Trafnie zatem organ administracji przyjął, iż M. S. była pełnomocnikiem A. B. w toczącym się postępowaniu (art. 32 kpa). Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z akt nie wynika, aby strona cofnęła udzielone M. S. pełnomocnictwo w toku postępowania administracyjnego. Trafne więc było przyjęcie, iż w takiej sytuacji, stosownie do art. 40 § 2 kpa pisma w postępowaniu administracyjnym powinny być doręczane pełnomocnikowi. Doręczenie pisma tylko stronie, jeżeli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika, jest bezskuteczne. Z akt sprawy, jak i znajdującego się w nich pełnomocnictwa, nie wynika, by strona, mimo ustanowienia pełnomocnika, żądała doręczania jej pism w postępowaniu administracyjnym osobiście, tj. z jego pominięciem. Prawidłowo więc uznał organ administracji, iż doręczenie decyzji organu I instancji z pominięciem pełnomocnika strony nie wywołało skutków prawnych. Dopiero doręczenie decyzji przez organ I instancji z zachowaniem wymogów art. 40 § 2 kpa spowoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania od prawidłowo i skutecznie doręczonej decyzji (14 dni od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi – art. 129 § 2 kpa), a organ odwoławczy, o ile strona lub jej pełnomocnik takie odwołanie złoży, będzie musiał rozpatrzyć je merytorycznie, wypowiadając się co do zasadności przyznania skarżącej płatności na 2009r. w pomniejszonej wysokości. W tej sytuacji, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.